Arama

İslam Tarihi

Profesör kürsülerinin Müslüman kökenleri

Profesör kürsülerinin Müslüman kökenleri

Günümüzde üniversitelerde kullanılan profesör kürsüsünün kökeninin nereye dayandığını biliyor musunuz? Peki, ilim halkası anlamına gelen "halakatü'l ilm" kavramının nasıl oluştuğunu? Bundan bin yıl önce Müslüman alimler, ilmi yaymak amacıyla verdikleri eğitimlerde bugün üniversitelerde kullanılan kürsüleri kullanıyorlardı. Temsil ettikleri disiplinin adını alan bu kürsülere atamada kıdem ve liyakat dikkate alınırdı. Üniversite kürsülerinin Müslüman kökenine dair bilinmeyenleri sizlerle buluşturuyoruz.

İstanbul’a gelen ilk Müslüman seyyah: Yahya İbn Hakem el Gazal

İstanbul’a gelen ilk Müslüman seyyah: Yahya İbn Hakem el Gazal

Fetih'ten çok önce, İstanbul'un henüz "Konstantinopolis" olarak adlandırıldığı tarihlerde, bu güzel şehre ayak basan ilk Müslüman seyyah Yahya İbn Hakem el Gazal olmuştu. Aynı zamanda Avrupa'da tanınan ilk Müslüman elçi olan El Gazal, akli ve nakli ilimlerde âlim sayılan bir kişiydi. El Gazal, Bizans saraylarında bir gelenek haline gelen imparatora secde etmeyi "kendi dininin Allah'tan başkasına secde etmesini yasakladığını" belirterek reddetmişti…

12 maddede Avrupa üniversitelerinin Müslüman kökenleri

12 maddede Avrupa üniversitelerinin Müslüman kökenleri

Birçoğumuzun lisans veya yüksek lisans diploması aldığı veya alma hayali kurduğu köklü Avrupa üniversiteleri ilk kez 12'nci yüzyılda ortaya çıktı. Peki, Güney İtalya'dan İngiltere'ye doğru hızla yayılan bu üniversitelerin, nasıl ortaya çıktığını hiç düşündünüz mü? Oxford, Padova ve Bologna gibi ünlü Avrupa üniversitelerinin kökenlerinin Müslümanlara dayandığını biliyor muydunuz? 12 maddede Avrupa üniversitelerinin Müslüman kökenlerini sizler için derledik.

Anadolu’yu yurt yapan 19 alim 7 teşkilat

Anadolu’yu yurt yapan 19 alim 7 teşkilat

Osmanlı'nın kuruluş döneminde Hacı Bektaş-ı Veli'nin çok önemli sosyal faaliyetlerde bulunduğunu biliyor musunuz? Peki ya, "Türkçeye şehadet getirten şair" olarak tanımlanan şairin kim olduğunu? Veya tasavvuf etkisinde yetişen ve bu çizgide eserler veren Aşık Paşa'nın döneminde Arapça ve Farsça revaçta olmasına rağmen neden Türkçe eserler yazmayı tercih ettiğini? Orta Asya bozkırında başlayan, Osmanlı ile birlikte Viyana'ya kadar uzanan bir yurdu "yurt" haline getiren alimleri ve teşkilatları sizler için derledik.

İbn Haldun ve sosyal bilimlere dair 15 ilginç bilgi

İbn Haldun ve sosyal bilimlere dair 15 ilginç bilgi

İslam medeniyetinin en parlak döneminin sonlarında yaşamış bir alimdi, İbn Haldun. Yaşadığı bölgeden Haçlı istilası nedeniyle göç etmek zorunda kalmış; bu coğrafyaların istilalardan ne şekilde etkilendiğini inceleyerek araştırmalarına başlamıştı. Tarih yazıcılığının gerçeklerin liste halinde sunulmasından ibaret olmadığına, yazarların hangi bölgeye ait olduklarına ve taraflı olup olmadıklarına bağlı olarak farklılık arz edeceğini savunuyordu. Sosyoloji biliminin öncüsü olan ve sosyal bilimlere dair birçok kavramın temelini 7 asır öncesinden atan İbn Haldun'dan 15 ilginç bilgiyi sizlerle buluşturuyoruz.

12 asır önce yaşayan Kral Offa neden Müslüman parası bastırdı?

12 asır önce yaşayan Kral Offa neden Müslüman parası bastırdı?

Tarihte bazı arkeolojik keşifler var ki, aradan yüzyıllar geçse dahi gizemi bir türlü çözülemiyor. O keşiflerden biri de İngiltere ve Mersiya hükümdarı olan Kral Offa'nın bastırdığı altın sikkeler. Bundan tam 12 asır önce yaşayan Kral Offa, neden Müslüman sikkesi bastırmış; bu sikkelere neden Arapça harflerle kelime-i tevhid yazdırmıştı? Bilim insanlarını şaşkına çeviren Kral Offa'nın altın sikkesine dair bilinmeyenleri sizler için derledik.

İslam tarihinde şehit olan ilk kadın Müslüman: Sümeyye bint Hubbat

İslam tarihinde şehit olan ilk kadın Müslüman: Sümeyye bint Hubbat

Resul-i Ekrem ile birlikte Müslüman olan ilk yedi sahabiden biriydi Sümeyye bint Hubbat. İslamiyet'i kabul ettiğini açıkladıktan sonra kendisi gibi Müslüman olan eşi Yasir bin Amir ile birlikte ağır hakaretlere ve işkencelere maruz kaldı. Bir gün Mekke'de kızgın güneşin altında işkence gördükleri sırada Resul-i Ekrem tarafından "Ey Yasir ailesi, dayanın! Müjdeler olsun ki yeriniz elbette cennettir" sözleriyle müjdelendiler. Sümeyye, İslam tarihinde şehitlik mertebesine erişen ilk kadın Müslüman oldu.

İslam tarihinin en eski 20 camisi

İslam tarihinin en eski 20 camisi

Dünya üzerindeki en eski mescidin Mekke'de bulunan Mescid-i Haram olduğunu biliyor muydunuz? Peki ya, Resul-i Ekrem'in "ilk günden takva üzerine kurulan mescid" ifadesiyle hangi camiyi kastettiğini? Dünyanın, içinde hala ibadet edilen en eski camilerini sizler için derledik.

İslam uygarlığında sahaflara dair bilinmeyen 17 gerçek

İslam uygarlığında sahaflara dair bilinmeyen 17 gerçek

İçinde kahve ikram edilen, dinletiler düzenlenen kitap mağazalarının bundan bin yıl önce de var olduğunu biliyor muydunuz? Peki ya kağıt satıcıları, yazarlar, tercümanlar, kopyacılar, kitap satanlar, kütüphaneciler ve tezhipçilere "verrak" denildiğini? İslam uygarlığının kültür taşıyıcıları olan sahaflara dair bilinmeyen 17 gerçeği sizler için derledik.

Mekke Su Yolu’nda iki kadın sultan

Mekke Su Yolu’nda iki kadın sultan

İslam tarihinde kadın sultanlar, yaşamları boyunca cami, külliye, misafirhane, çeşme gibi pek çok eser yaptırmışlar ve bunların bir kısmını da vakıflaştırarak ölümsüz hale getirmişlerdi. Büyük kuraklıklar yaşamış olan Mekke şehrinin su ihtiyacını çözmek isteyen ilk kadın sultan, Abbasi Halifesi Harun Reşid'in eşi Zübeyde Hanım; diğeri ise Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihmimah Sultan'dı. Mihrimah Sultan'ın Mekke'de tamiratını yaptırdığı "Ayn-ı Zübeyde Su Yolu" en büyük hizmetlerinden biriydi. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle Mekke Su Yolu için büyük emek veren iki kadın sultana dair bilinmeyenleri sizlerle buluşturuyoruz.

Onun Müslüman oluşu dönüm noktasıydı: Sa’d bin Muaz

Onun Müslüman oluşu dönüm noktasıydı: Sa’d bin Muaz

Medine'nin ileri gelen kabilelerinden birinin üyesiydi Sa'd bin Muaz. Resul-i Ekrem tarafından gönderilen Mus'ab b. Umeyr'in teklifiyle İslam'ı kabul etmiş; onun Müslüman oluşu, Medine'nin İslamlaşmasında bir dönüm noktası olmuştu. Hicret ile Medine'ye gelen Resul-i Ekrem'e ve diğer muhacirlere sahip çıkmıştı. Peygamber Efendimiz, onun vefatı ile arşın titrediğini, cenazesine 70 bin meleğin katıldığını ve onun cennet ehlinden olduğunu söylemişti.

Kudüs nöbetini asla bırakmayan bir muhafız: Iğdırlı Onbaşı Hasan

Kudüs nöbetini asla bırakmayan bir muhafız: Iğdırlı Onbaşı Hasan

Osmanlı ordusu çekilirken yaşanabilecek yağmalamaların önüne geçmek için Kudüs'te bırakılan 53 Osmanlı askerinden biriydi, Iğdırlı Hasan. Bu kahraman, Osmanlı'nın, bu mukaddes şehir İngiliz toplarıyla tahrip edilmesin diye Kudüs'ten çekilmek zorunda kaldığı 9 Aralık 1917 tarihinden beri oradaydı. Kendisi şehirden en son ayrılan birliğin, geride bıraktığı nöbetçi Onbaşı'ydı. Kudüs nöbetini asla bırakmayan muhafız, Onbaşı Hasan'ın hikâyesi işgal altındaki Kudüs'te yaşayan ihtiyarlar arasında dilden dile dolaşıyor.

Avrupalı bilginler Müslüman alimlerin hangi keşiflerinden nasıl etkilendiler?

Avrupalı bilginler Müslüman alimlerin hangi keşiflerinden nasıl etkilendiler?

Dünya tarihinde dönüm noktası sayılabilecek işlere imza atan birçok bilgin, modern bilime ve keşiflere önemli katkılarda bulundu. Peki, bilgi ve icatlarda yaşanan bu gelişmelerin temelini Müslüman alimlerin oluşturduğunu biliyor muydunuz? Bilim tarihinde çığır açan Avrupalı bilginlerin, Müslüman alimlerin hangi keşiflerinden ne şekilde etkilendiğini sizler için derledik.

Müslüman alimlerin ezber bozan astronomi keşifleri

Müslüman alimlerin ezber bozan astronomi keşifleri

Bugün bilim dünyasında pek çok kişi, astronominin Yunanlılarla birlikte öldüğüne, Dünyanın Güneşin etrafında döndüğünü söylemesiyle tanınan ve modern astronominin kurucusu kabul edilen Kopernik ile yeniden dirildiğine inanır. Peki, Kopernik'in gezegen teorisi modellerinin kendisinden bir asır önce yaşayan İbnü'ş Şatır'ın modelleriyle birebir aynı olduğunu biliyor muydunuz? Ya da dünyanın kendi ekseni etrafında döndüğü teorisini, ilk olarak bir İslam aliminin kaleme aldığını? Müslüman alimlerin ezber bozan astronomi keşiflerini sizler için derledik.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN