Arama

Baş üstünde taşınan gelenek: Türkistan Başlıkları

Geleneksel kıyafetlerimiz kültürümüzü ve medeniyetimizi yansıtan en önemli unsurlardandır. Giyimin mühim bir parçası olan başlıklar da bu yansımanın tamamlayıcı öğesidir. Türkistan coğrafyasında varlığını sürdüren başlık geleneği, toplumdaki erkek ve kadınların sosyal hayatını, medeni durumunu ve statüsünü ifade eden kültürel bir miras olarak öne çıkar.

Kırgız kadınlarının geleneksel başlıkları

🔸 Günlük hayatta dış görünüşümüzü şekillendiren unsurlardan biri de geleneklerimizdir. Kültürümüzün ayrılmaz bir parçası olan giyim ve kuşamamız bizim örf ve adetlerimizi en güzel şekilde yansıtır. Kadınların giydiği ve başlarına örttükleri örtüler de buna dâhildir.

🔸 Türkistan coğrafyası'nda yer alan Kırgızistan'daki kadınların, geçmişten günümüze kadar özenle, bir hazine gibi korudukları başlıkları, geleneksel mirasın sembolüdür. Kırgız başlıkları sırasıyla; Takıya, Ükü Topu, Şökülö ve Eleçek'tir.

Türkmen boylarının filozof ozanı: Mahtumkulu

Takıya

🔸 Kırgızistan'da yaşayan kızların başlık serüveni küçük yaşlarda başlar. Titizlikle yapılan bu başlıkları, Kırgız kadınları kimseye vermez. Yüksek yerlerde muhafaza ederler çünkü başlıkları kutsal olarak addederler.

🔸 Kız çocuklarının örgülü saçlarına ilk defa takılacak olan bu başlığı takan kimse sıradan biri olmaz, toplumca itibar gören ve çocukları olan bir kadındır. Bunun nedeni ise ilerde o kızın da başlığını takan kadın gibi itibar görmesi ailenin en büyük arzusudur.

Tatarların günlük hayattaki tezahürleri: Maniler

🔸 "Saflığın ve temizliğin kaybolmasın." duaları eşliğinde başlık takılır. Bu olay törenle gerçekleştirilirken, takıyayı takan kadına ikramlar ve hediyeler verili, dualarla uğurlanır.

🔸Takıya çoğunlukla beyaz renktir. Bunun neden, beyaz "saflığın ve masumiyetin sembolü" inanışıdır.

Yavuz Bülent Bâkiler'den milli şuurumuzu uyandıracak 40 alıntı

Ükü Topu

🔸 "Ükü", Kırgız Türkçesi'nde "baykuş" anlamına gelmektedir. Baykuştan alınan kanat ve kuyruk tüyleri şapkaya takılır. Böylece başlığın adı ükü topu olur.

🔸 Takıya ile başlayan başlık serüveni ükü topunu takmaları ile devam eder. Ükü topu evlilik çağına gelmiş fakat hala bekâr olan kızların taktığı bir başlıktır.

🔸 Şapkaya takılan adedince tüy kızın, ailenin kaçıncı çocuğu olduğunu gösterir. Kırmızı, mavi ve yeşilden yapılan başlıkların üzerinde bulunan boncuklar ailenin statüsünü ve zenginliğini temsil eder.

Unutulmaya yüz tutmuş az bilinen deyimler

Şökülö

🔸 Nişanlanan genç kıza, damat tarafının hazırlamış olduğu Şökülö adında bir başlık takılır. Nikâh başlığı olarak da anılan şökülö, tepesinde tüylerin olduğu, huni şeklindeki başlık boncuklarla süslenir. Kırgız başlıkların genelinde olduğu gibi şökülö üzerindeki boncuklar, zenginliği ve statüyü ifade eder.

Selâhaddîn-i Eyyûbî'nin Kılıcı: Muzafferiddin Gökbörü

2022 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN