Arama

Şiir sözlüğü

Şiir sözün en güzel hali, duyguların estetik olarak dışarı yansımasıdır. Bir hakikat aracı olan şiir, kendi içerisinde bir tekniğe ve literatüre sahiptir. Sizler için şiir içinde önemli anlamları bulunan kavramları bir araya getirerek bir Şiir sözlüğü hazırladık. Şiir nedir? Şair kimdir? Şiirin unsurları nelerdir? Nazım biçimleri, İslam öncesi Türk Edebiyatı, İslami Türk Edebiyatı, Türk Edebiyatı…

  • 1
  • 20
🔶 Şiir
🔶 Şiir

Bazı kavramlar üzerine herkes konuşmuş, bir tarif çabası içine girmiştir. Şiir de bu minvalde dünya tarihi boyunca en çok konuşulan kavramlardan biridir. Duyguların bir ahenk içerisinde dile getirilmesi olarak tarif edilen şiir, tarih boyunca insanların kendilerini buldukları bir tür olmuştur. İnsanlığın bir ifade biçimi olarak ortaya çıkan şiir, genel kabule göre güzel sanatların en zor ve en güzel dalıdır. İnsanlık serüveni boyunca şairler, topluluk içerisinde şiirlerini okumuş ve halktan teveccüh görmüşlerdir.

Meşhur şairlerimiz

➡Yunus Emre
➡Karacaoğlan
➡Fuzulî
➡Hayâlî
➡Taşlıcalı Yahya
➡ Necip Fazıl Kısakürek
➡ Sezai Karakoç
➡ İsmet Özel

Dünya edebiyatının meşhur şairleri

➡ Wolfgang von Goethe
➡ Pablo Neruda
➡ William Blake
➡ Edgar Allan Poe
➡ Arthur Rimbaud
➡ Rainer Maria Rilke

(x) 🔍 Bilgi Notu:
Goethe şiiri "gökyüzüne çizilmiş resim" olarak görür.

İsmet Özel'in Şiir Okuma Kılavuzu isimli eserinden alıntılar

  • 2
  • 20
🔶 İmge
🔶 İmge

📌 Her şairin kendine has bir dili ve sanat dünyası vardır. Şair, metni içerisinde bu anlayışı farklı bir şekilde ifade eder. Bu ifade biçimine imge denir. İmge bir kelime, kelime grubu ve yönlendirici bir işaret olabilir. İmgesiz bir şiir metni düşünülemez. Şair iç ve dış dünyasından etkilenen ve bu etkinin uzun süre tesiri altında kalan ruh adamıdır. Bu husus şiirdeki imgeleri güçlendirir.

📌 Sezai Karakoç şiirinde öne çıkan imgeler; aşk, hürriyet ve dava iken İsmet Özel şiirinde öne çıkan imge ölümdür. Çünkü yaşantı ve şahsilik imgeyi birinci elden etkiler.

(x) 🔍 Bilgi Notu:

"İstanbul damla damla içimde birikti
Mermer tozu gelip gelip içimde oluştu bir şehir
Bu yeryüzünden ve gökyüzünden ötedeki şehirdir"

Sezai Karakoç'un bu şiirinde İstanbul imgesi öne çıkar.

Şiirsel imge ve yaratıcıya ait bir sezgi

  • 3
  • 20
🔶 Nazım Şekilleri
🔶 Nazım Şekilleri

📌 Bir şiirin dış yapısını ifade etmek için nazım şekli / biçimi tarifi kullanılır. Her edebiyat türünde ve döneminde ortaya farklı nazım biçimleri çıkmıştır. Bu edebiyatı besleyen ve şekillendiren çevre ile alakalı olduğu kadar dönemin hâkim algısı ile de alakalı bir husustur.

İslam Öncesi Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri

Koşuk

↪ Şölenlerde söylenen aşk ve kahramanlık gibi temaları öne çıkaran şiirlerdir.

"Avlap meni koymangız
Ayık ayıp koymangız
Akar közüm uş tengiz
Teğre yöre kuş uçar"


Sagu

↪ İslam öncesi ağıt türüdür. Bu türde ciddi doğa tasvirleri yapılmakta ve ölen kişi yad edilmektedir.

"Alp Er Tonga öldi mü
İsiz ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu
Emdi yürek yırtılur"


İstanbul'da bulunan Yazma Eserler Kütüphaneleri

  • 4
  • 20
🔶 Nazım Şekilleri
🔶 Nazım Şekilleri

Destan

↪ Toplumları etkileyen büyük olaylar üzerine belli bir düzenle yazılır.

"Ben sizlere kağan oldum
Alalım yay ile kalkan
Nişan olsun bize buyan
Bozkurt olsun bize uran"

Sav

Eski Türklerde kullanılan atasözlerine verilen isimdir.

↪ "İt ısırmaz, at tepmes time."

Anonim Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri

Mani

↪ Genellikle yedi heceli dörtlüklerle her konuda yazılabilen nazım şeklidir.

"Adilem sen naçarsın
İnci mercan saçarsın
Dünya deniz olanda
Gönlüm nere kaçarsın"

Türkü

↪ Türk'e has anlamına gelen tür, belli bir makam ile söylenen şiirleri ifade eder.

"Kışlanın önünde redif sesi var
Bakın çantasında acep nesi var
Bir çift kundurayla bir de fesi var

Ah o Yemen'dir gülü çimendir
Giden gelmiyor acep nedendir"

Şiirlerle Hz. İbrahim kıssası

  • 5
  • 20
🔶 Nazım Şekilleri
🔶 Nazım Şekilleri

Ninni

Çocuklar için okunan ezgili şiirlerdir.

"Dandini dandini danalı bebek
Elleri kolları kınalı bebek
Benim de yavrum cicili bebek
Uyusun da büyüsün ninni..."

Ağıt

↪ Vefat eden kişinin arkasından söylenen acılı, türkü formundaki eserlerdir.

"Arda boylarında kırmızı erik
Halime'nin ardında on yedi belik

Ah anneciğim ah anneciğim yaktın ya beni
Şu genç yaşta denizlere attın ya beni"

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri

➡ Koşma

↪ Âşık tazının en sevilen çeşitidir. Hece ölçüsünün on birli kalıbı ile yazılır.

"Şu yalan dünyaya geldim geleli
Severim kır atı bir de güzeli
Değip on beşime kendim bileli
Severim kır atı bir de güzeli"

Dadaloğlu

➡ Semai

↪ İşitilen şiir anlamına gelen semai daha çok Karacaoğlan'ın eser verdiği bir nazım şeklidir. Aşk, tabiat gibi konulara odaklanan semaide sekizli hece ölçüsü kullanılır.

"İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif diye
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif diye"

Karacaoğlan

10 Maddede Kemalettin Tuğcu

2022 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN