Arama

Türk halk müziği ile özdeşleşmiş 10 çalgı türü

Müzik, kültürel olarak anlam yüklü sesler içinde kalıplaşan etkinlikler, düşünceler ve nesneler bütünüdür. Toplumların hayatından kaynaklanan duygu ve düşünceleri işleyerek dile getiren, ait oldukları toplumun kültürünü yansıtan sözlü ve sözsüz ezgiler ise halk müziği olarak tanımlanır. Bir toplumun bestekarını bilmeden yaşattığı halk müziği ile özdeşleşmiş 10 çalgı türünü sizler için derledik.

  • 1
  • 19
Bağlama
Bağlama

Bağlama ya da saz, Türk halk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli tezeneli bir çalgı türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre kopuz, cura, saz, çöğür, dombra, ikitelli, tambura, tar gibi değişik isimlerle tanınır. Tezene denilen kiraz ağacı kabuğundan yapılmış bir mızrapla tellere vurularak çalınır. Tekne bir kütükten oyulmuştur ve armut biçimindedir.

Şelpe tekniği ile icra edilen bağlama performansını izlemek için tıklayın

Kullanılan tekniğe göre mızrap (tezene) veya parmaklar ile çalınır. Parmaklarla çalma tekniğine şelpe ve dövme denir. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir.

Müzik hakkında bilinmesi gereken 20 terim

  • 3
  • 19
Karadeniz kemençesi
Karadeniz kemençesi

Kemençe, biri Osmanlı müziğinde, diğeri Karadeniz yöresi halk müziğinde kullanılan iki ayrı yaylı çalgının ortak adıdır. Bunlardan ilki için yirminci yüzyılın ortalarına kadar kullanılan "armudî kemençe", "fasıl kemençesi" gibi adlar, artık yerini "klasik kemençe" adına bırakmış gibi görünmektedir. Bir halk çalgısı olan ikincisi ise, "Karadeniz kemençesi" olarak anılır.

"Karadeniz kemençesi"nin burguluğu, boynu ve gövdesi de tek bir ağaç parçasından yontularak ve oyularak yapılır. Ama biçimi bütünüyle farklıdır. Diğer bütün halk çalgıları gibi, "Karadeniz kemençesi"nin de standart ölçülerinden söz etmek güçtür. Ama günümüzde, uzmanların ve profesyonel yorumcuların kullandığı "kemençe"ler genellikle 56 cm uzunluğundadır. Kenarları dik ve sırtı düz olan gövde çoğunlukla erik veya ardıç ağacından yapılır. Köknar veya ladinden yapılan göğüs oldukça incedir.

Kemençe ile icra edilen müzik performansını izlemek için tıklayın

Tellerin eşikle iletilen basıncına dayanabilmesi için göğüs bölümüne, boylamasına bir çıkıntı yapılarak kubbe şeklinde form verilir. Burgular, oldukça küçük olup, burguluğa ön taraftan girer. Teller tuşa çok yakındır. Çünkü "Karadeniz kemençesi", tellerin üzerine parmak uçlarıyla basılarak çalınır. Çalgıcı, ayakta ise çalgıyı sol eliyle havada tutarak, oturuyor ise dizlerinin arasına dayayarak çalar.

  • 5
  • 19
Kanun
Kanun

Bu çalgı, Türkiye, İran ve Arap ülkelerinde kanun, diğer ülkelerde kanon kökünden türemiş bir kelimeyle tanımlanır. Tellerinin uzunluğuyla titreşimleri arasındaki münasebeti araştırmakta kullanılan telli bir deney aletiyle telleri kısmen ses kutusu, kısmen de sap üzerinde kalan lavta cinsinden bir çalgıya da kanon adı verilir.

Kanunla icra edilen müzik performansı izlemek için tıklayın

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN