Arama

İslam dünyasının ilk üniversitesinin hüzünlü hali

İslam medeniyetinin taşıyıcı unsurlarından olan medreseler ilmin devam etmesi ve sonraki kuşaklara aktarılması noktasında hayati önem taşıyan kurumlardır. Fenni ve İslami ilimleri bünyesinde barındırarak bünyesinden pek çok alim çıkaran bu müstesna mekanlar, İslam düşünce tarihinin özel şubeleridir. On üçüncü asırda Bağdat'ta eğitim hayatına başlayan "Mustansiriye" ise hem İslam dünyasının ilk üniversitesi olmasıyla hem de dört mezhep fıkhını öğretmesiyle meşhur bir ilim merkeziydi. Amerikan işgali ile metruk bir yapıya dönüşen "Mustansiriye" bugün restorasyon bekliyor.

Bir güzellik medeniyeti

◾ İslam devletleri tarih boyunca batılı muadillerinin aksine imar eden, güzelleştiren ve ilmi yönde geliştiren bir anlayış mesabesinde oldular.

◾ Bu anlayışın tezahürü olarak da İslam coğrafyası bir uçtan diğer uca medreseler, külliyeler, şifahaneler, kervansaraylar ve ilim meclisleri ile donatıldı.

İslâm sanatında değişim rüzgârı

İslam dünyasının ilk üniversitesi

◾ 1234 yılında Bağdat'ta inşa edilen "Mustansiriye" medresesi kıraat, hadis, tıp gibi temel alanlarda yüksek eğitim veren İslam dünyasının ilk üniversitesi olarak kabul edilir.

Abbasi halifesi Ebu Cafer Müstansır - Billah tarafından inşa edilen ve yapımı beş sene süren yapı, aynı zamanda dört mezhep fıkhının bir arada okutulduğu ilk medresedir.

◾ İslam dünyasının ilk üniversitesi, Dicle nehrinin hemen kıyısında, Bağdat'ın tam merkezinde, Halife sarayına çok yakın bir mesafede bulunuyor.

Ebu Cafer Müstansır - Billah kimdir?

1226 - 1242 yılları arasında Abbasi halifesi olan Müstansır, 1192 - 1242 arasında yaşadı. Halifeliği sırasında Müslüman devletlerle iyi ilişkiler kurarak, Moğol tehlikesine karşı direnmiştir.

Kur'an'ı sanatla Abbasiler buluşturdu

Mimari özellikleri

◾ Büyük bir emek ve özveri ile inşa edilen "Mustansiriye" dikdörtgen bir plan üzerinde tuğlalarla inşa edildi. Yapı içerisinde dört mezhebe de odalar yapıldı.

Odalar, eyvanlar ve koridorlarla çevrelenen üniversitenin avlusunun ortasında yer alan havuzun suyu Dicle'den çekilerek mekan içinde görsel bir ferahlık amaçlandı.

Simge

◾ Medrese'nin kuzey tarafında döneminin mimari anlayışını gösteren büyük ve güzel bir taç kapı bulunuyor. Kapının üzerinde ise kabartma şeklinde kitabe yer alıyor.

◾ Kitabe'de ana hatlarıyla medresenin inşa sebebi ve banisi anlatıldıktan sonra dua kısmı yer alır. "Mustansiriye" içerisinde tam yüz oda yer alır.

Orta Doğu'da kurulan ilk Türk şehri

2023 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN