Arama

Divan edebiyatının en süslü eserlerini yazan Nergisi

17. yüzyıl Klasik Türk nesrinin önemli temsilcilerinden biri olan Nergisi, aynı zamanda şairliğiyle de dikkat çekmekteydi. Nesir üstadı olarak tanınan Nergisî, şuara tezkirelerinde ismi geçen bir şairdi. Mensur eserlerinde ve şiir mecmualarında da Türkçe, Farsça ve Arapça şiirleri yer alıyordu. Eserlerinde abartılı ve süslü dil kullanmasıyla bilinen Nergisi, şiirlerinde nesirlerine nazaran daha açık ve anlaşılır bir dil tercih etmişti. İşte Namık Kemal'in divan edebiyatına yaptığı eleştirilerde en büyük ilgi odağı olan Nergisi'nin edebi anlayışı ve şiirlerine dair detaylar…

  • 1
  • 16
NERGİSİ KİMDİR?
NERGİSİ KİMDİR?

Asıl adı Mehmed olan Nergisi, babası Ahmed Efendi'nin kadılık yaptığı Saraybosna'da dünyaya gelmiştir. Eserlerinin yazılış tarihlerinden hareketle ile 1580 - 1585 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. Kadı Nergisîzâde olarak bilinen bir aileye mensup olduğundan Nergisî mahlasını almıştır.

Edebiyatımızda Osmanlı sarayının nezih ve nahif gelenekleri

  • 2
  • 16
NERGİSİ'NİN EDEBİ ANLAYIŞI
NERGİSİ'NİN EDEBİ ANLAYIŞI

Türk inşâ sanatının en önemli isimlerinden olan Nergisî, Türkçe'de Sinan Paşa ile başlayan sanatlı nesir üslûbunu zirveye ulaştırmış, 19. yüzyılın ikinci yarısında Nâmık Kemal tarafından şiddetle eleştirilmesine kadar ulaşılması güç bir örnek diye taklit edilmeye çalışılmıştır. Uzun cümleleri, zincirleme tamlamaları, bilinmeyen Arapça ve Farsça kelimeleri seçerek kullanması, bu kelimelerle sebk-i Hindî'yi hatırlatan nâdir mecaz ve imajlar oluşturması dilinin anlaşılmasını güçleştiren unsurlardır. Ancak dil bilgisi kurallarına uygun sağlam cümlelere yer vermesi, bu cümleleri ilk bakışta hissedilmeyecek secilerle süslemesi, Türkçedeki bütün cümle çeşitlerini kullanarak dilin imkânlarını zorlaması lehine kaydedilmesi gereken özelliklerdir.

Divan edebiyatı şairlerinin birbirinden farklı meslekleri

Nergisî'nin Arap ve Fars kaynaklı klasik hikâyeler yerine Osmanlı coğrafyasına ait, sosyal hayatı yansıtan olayları hikâyeleştirmesi, bilhassa Nihâlistân'da modern hikâyeciliğin habercisi denebilecek düzeyde teknikler kullanması dikkati çekmektedir. Eserlerinin özellikle dîbâce kısımlarında abartıdan uzak duramamış, hikâyelerinde ise orta derecede bir dili benimsemiştir.

Divan edebiyatı şairlerinin gözünden 'Türk kahvesi'

  • 4
  • 16
NERGİSİ'NİN ESERLERİ
NERGİSİ'NİN ESERLERİ

1. Hamse: Nergisî'nin en önemli çalışması olan bu eseri İran ve Türk edebiyatındaki hamselerden farklı kılan taraf tamamen mensur olmasıdır. İbrahim Necmi Dilmen asıl hamsenin beş bölümden oluşan Nihâlistân olduğunu, İksîr-i Saâdet, Meşâkku'l-uşşâk, Kānûnü'r-Reşâd ve el-Akvâlü'l-müselleme'nin daha sonra ilâve edilerek "Hamse ale'l-hamse" haline getirildiğini söyler.

Şiirin lezzetine bürünmüş derlemeler: Mecmualar

2. Münşeât: Kafzâde Fâizî'nin ölümü üzerine İstanbul'a gelen Nergisî, Münşeât'ı tertip ederek Şeyhülislâm Zekeriyyâzâde Yahyâ Efendi'ye ithaf etmiştir. Çeşitli zamanlarda dostları ve devlet adamlarıyla mektuplaşmalarını içeren Münşeât kronolojik sıraya göre düzenlenmiştir. Müellif hattı nüshasında otuz yedi parça yazı bulunduğu halde başka nüshalarda bu sayının elliyi aştığı görülmektedir.

Az bilinen divan şairlerinden beyitler

2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN