Arama

İslam sanatında zirve: Selçuklu çinileri

Selçuklu tarihi, dönemi yansıtan dizi ve filmlerin yaygınlaşmasıyla son yıllarda epey gündemimizde. Popüler kültürün etkisi, Selçuklu sanatına ve özellikle çinilerine ilgiyi de arttırmış durumda. 1071 Malazgirt Zaferi ile birlikte Anadolu topraklarına hakim olan Selçuklular, bölgeyi mimari ve sanat alanında kalkındırdı. Köklü bir geçmişe sahip olan Selçuklular, İslam'dan sonra asıl hüviyetine kavuşan çini sanatını eserleriyle zirveye taşıdı. Peki, Selçuklu çini sanatında kullanılan motifler ve bu sanatı diğer dönemlerden ayıran hususlar nelerdi?

  • 1
  • 16
ÇİNİ NE ANLAMA GELİYOR?
ÇİNİ NE ANLAMA GELİYOR?

📌 İç ve dış mimarimizin en renkli kolu olan çini, porseleni dünyaya tanıtan Çinlilere ithafen bu şekilde adlandırılmış. Kelime, "Çin işi, Çin'e ait" anlamına gelmekte oysa zihinlerimizdeki çini görüntüleri, anlamıyla hiç uyuşmuyor.

🔹 Cami, saray, medrese ve birçok yapıda karşımıza çıkan çininin, kültürümüzün önemli bir parçası olduğunu düşünürüz. Bu düşüncemizde de yanılmış sayılmayız zira sanat tarihçileri çininin Türklere özgü bir sanat olduğunda hem fikir.

Büyük Selçuklu Devleti nasıl kuruldu?

  • 2
  • 16
ÇİNİ SANATININ TARİHİ
ÇİNİ SANATININ TARİHİ

📌 Mimari hayatımızda çini sanatının kullanımı oldukça eski tarihlere uzanıyor. Çini, her dönem teknik anlamda üstünlükler göstererek günümüze kadar varlığını sürdürmeyi başarmış bir sanat.

🔹 Dini yapılarda görmeye alışkın olduğumuz çini, asıl hüviyetini İslam'la beraber kazanmış. Uygurlar, Karahanlılar, Gazneliler, Harzemşahlılar ve Büyük Seçuklular mimarisinde kullanıldığı bilinse de çini asıl gelişimini Anadolu Selçuklusu'nda göstermiş. Mimariye bağlı olarak bir ilerleme kaydeden çini, hiç kuşkusuz renkli atmosferleriyle mekanlara ruh katmaya devam ediyor.

Selçuklu döneminden miras kalan 3 şifahane

  • 3
  • 16
ANADOLU SELÇUKLU'DA ÇİNİ SANATI
ANADOLU SELÇUKLU’DA ÇİNİ SANATI

📌Çininin Anadolu Selçuklusu'nda gelişim göstermesinde kültürel bir etkileşim de söz konusu. Bizans medeniyetiyle tanışan Türkler, bu medeniyetin sanatından da türlü şekillerde etkilenmiş.

🔹 Türkler, Bizans mimarisinde çok kullanılan mozaik ve freskonun yerine mimari süsleme öğesi olarak İslami incelikle yoğrulan çiniyi tercih etmişler.

📌 Selçuklular'ın kullandığı çini sanatı teknikleri şöyledir:

1- Mozaik çini tekniği: 13.yüzyıl Anadolu Selçuklusu'nda ortaya çıkan ve Osmanlı döneminde varlığını 15. yüzyıl sonuna kadar sürdüren bir tekniktir. Bu teknikle firuze, mor, yeşil, lacivert renkte sırlanmış çinilerden istenen örneğe göre kesilmiş parçalar alçı zemin üzerinde bir araya getiriliyor ve yepyeni ahenkli bir görüntü ortaya çıkıyor.

2- Sır altı boyama tekniği: Pişmiş toprağın üstüne çekilen ince astar tabakasına süslemeler yapılır, süslerin üstüne sır sürüldükten sonra parça yeniden fırınlanır. Selçuklu ve Osmanlılarda en çok görülen yöntemdir.

3- Perdah tekniği: Bir sır üstü tekniğidir. Beyaz astarlı renksiz saydam sırlı levhalar üzerinde altın ve gümüş tozları ile süsleme yapılmakta ve fırınlanmaktadır.

  • 5
  • 16
SELÇUKLU DÖNEMİNDE ÇİNİ SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLER
SELÇUKLU DÖNEMİNDE ÇİNİ SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLER

📌Çiniyi diğer sanat türlerinden ayıran husus kullanılan teknikler olarak görülmekte. Bunun farkında olan Selçuklular, ortaya koydukları yeni tekniklerle sanattaki başarılarını tescillemişler.

🔹 Anadolu Selçukluları'ndaki çini sanatına baktığımızda gözümüze ilk çarpan husus; kullanılan bu tekniklerin kalitesi. İlk dönem çini örneklerinde sırlı tuğla, levha çini ve mozak çini teknikleri kullanılmış, en çok tercih edilen ise firuze renkli çiniler olmuş.

2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN