Tarihe tanıklık eden meydanlar
Dünya üzerindeki pek çok meydan, tarihi değiştiren birçok olayın en yakın şahidi oldu. Kimi bir devrimin, kimi bir savaşın; bazıları protestoların bazıları ise bağımsızlığın sembolü olarak hafızalara kazındı. Tahrir'den Firdevs'e, Azadlık'tan Sultan Ahmet'e tarihe tanıklıkları ile dünyada simgeleşen meydanları derledik.
1919 Mısır Devrimi sonrasında meydan Tahrir yani Özgürlük Meydanı olarak anılmaya başlandı. Tahrir Meydanı, tarih boyunca pek çok önemli olayın tanığı oldu. 1977 yılında Mısır Ekmek Ayaklanması gerçekleşmiş; iki gün boyunca yüz binlerce kişi Tahrir Meydanı'ndaki protestolara katılmıştı. 2003 yılında Irak Savaşı'na karşı protestolar yine bu meydanda gerçekleştirilmişti.
Tahrir Meydanı, 2011'de gerçekleşen Mısır Devrimi için de bir merkez konumundaydı. 1 milyondan fazla protestocunun katıldığı büyük gösterilerin sonucunda Hüsnü Mübarek istifa etmişti. Tarihinde ilk defa özgür şekilde seçime giden Mısır halkı, Muhammed Mursi'yi cumhurbaşkanı seçmiş ancak askeri darbe ile başa Abdülfettah Sisi getirilmişti.
12 metre yüksekliğindeki heykel, 2002 yılında dönemin devlet başkanı Saddam Hüseyin'in 65. doğum günü onuruna dikilmişti. Bir yıl sonra ise onlarca sayıda Iraklı, heykele saldırmış ancak onu devirmede başarısız olmuştu.
ABD askerlerinin de öncülüğünde heykel, ağır ekipmanların da yardımıyla devrilmişti. Özellikle bir Iraklı haltercinin heykele balyozla vurması, az sayıdaki Iraklının sevinç gösterileriyle heykeli tahrip etmesi, anıtın karşısındaki otelde konaklayan dünya basınından muhabirlerin odağı olacaktı. Bu olay, Saddam rejiminin düşüşünü simgeleyen bir hadise olarak tarihte yerini aldı.
Azadlık Meydanı, Sovyetler Birliği döneminde "Lenin Meydanı" olarak anılmıştı. 1990'larda Karabağ işgalini protesto etmek için Azadlık Meydanı'nda toplanan Azerileri dağıtmak için 30 bin kişilik Sovyet ordusu meydanı kuşatmış ve yüzlerce Azeri'yi katletmişti.
Öldürülenlerin cenazeleri on binlerce insanın katıldığı törenlere sahne olmuştu. Daha sonra meydanın adı Azadlık Meydanı olarak değiştirilmiş; bu gelişmeyi takiben meydandaki Lenin Heykeli kaldırılmıştı.
Osmanlı zamanında Yeniçeri isyanları bu bölgede gerçekleşir, kırk gün kırk gece süren şehzade sünnet düğünleri ve şenlikler burada yapılırdı. Meşrutiyet döneminde yaşanan 31 Mart Vakası'nda binlerce gösterici Sultanahmet Meydanı'nda toplanmıştı.
15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgal edilmesine tepki olarak binlerce İstanbullu, yine Sultanahmet Meydanı'nda bir araya gelmişti. İstanbul'da Halide Edip'in işgale karşı konuşma yaptığı 1920 Sultanahmet Mitingi de burada gerçekleşmişti.
15. yüzyılda Kremlin'in duvarları tamamlandıktan hemen sonra yapılan 73 bin metrekarelik Kızıl Meydan, tarih boyunca idamlara, gösterilere, geçit törenlerine ve mitinglere sahne olmuştur.
Sovyetler Birliği döneminde 1 Mayıs ve 7 Kasım (Ekim devrimi) geçit törenleri Kızıl Meydan'da yapılır, Sovyet ordusu burada gövde gösterisi yapardı. Rusya'nın idare merkezi olan Kremlin de bu meydanda bulunur. 1875-81 arasında yapılan Devlet Tarih Müzesi meydanın kuzey ucunda yer alır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
