Arama

Fas’ın bağımsızlığında bir mücahit: Abdülkerim Hattabi

Abdülkerim Hattabi, emperyalizm karşısındaki kahramanlığı ile adını dünya tarihine yazdırmış bir isim. Kuzey Afrika'da Fransız ve İspanyol işgaline karşı silahlı mücadeleyi başlattı; ömrünü siyasi ve askeri direnişe adadı. Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı'yı ve hilafeti savunduğu için işgalcilerce hapse atıldı; hapishaneden kaçıp yeniden mücadeleye girişti. İslam dünyasının örnek şahsiyetlerinden olan Hattabi, bağımsız bir cumhuriyet kurdu; onun bu direnişi sömürge altında bulunan diğer milletlere de örnek teşkil etti.

  • 1
  • 11
ABDÜLKERİM HATTABİ KİMDİR?
ABDÜLKERİM HATTABİ KİMDİR?

Abdulkerim Hattabi, Fas'ın bağımsızlığına giden yolda mücadeleleriyle öne çıkan bir isim. Asıl adı Muhammed bin Abdülkerîm olan Hattabi, 1882'de Fas'ın Rif bölgesindeki Ecdîr şehrinde doğdu.

Babası, Uriyagel kabilesinin şeyhiydi. İlk ve orta öğrenimi Melîle'de, yükseköğrenimini dünyanın ilk yükseköğretim kurumu olan Kayrevan Üniversitesi'nde yaptı.

  • 2
  • 11
İSLAMİ İLİMLERİN YANINDA BATI KÜLTÜRÜNÜ DE ÖĞRENDİ
İSLAMİ İLİMLERİN YANINDA BATI KÜLTÜRÜNÜ DE ÖĞRENDİ

İslami ilimler yanında Batı kültüründe de kendisini yetiştirdi; İspanyolca ve Fransızca öğrendi. 1906'da Melîle'de Telegrama del Rif gazetesinde editör olarak çalışmaya başladı.

Bir müddet kadılık yaptıktan sonra 1914'te baş kadılığa getirildi. Fransa'nın, İspanya ile anlaşarak ülkenin kuzey bölgesini işgal etmeye başlaması Abdülkerim'i etkiledi. İspanya'nın bölgedeki aşiretleri birbirine düşüren bir politika gütmesi, Abdülkerim'in tutumunu daha sertleştirdi.

  • 3
  • 11
BAĞIMSIZLIĞI VE HALİFELİĞİ SAVUNDUĞU İÇİN HAPSE ATILDI
BAĞIMSIZLIĞI VE HALİFELİĞİ SAVUNDUĞU İÇİN HAPSE ATILDI

Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile Fransa hâkimiyeti altındaki Fas yönetiminin aksine, Abdülkerim'in bulunduğu Rif bölgesi, Almanya ve Osmanlı ile birlikte hareket etmeye başladı.

Ülkesinde bağımsızlığı ve halifeliği savunduğu, Almanya ve Osmanlı'ya desteğini açıkça dile getirdiği için tutuklanan Abdülkerim, Dîvânıharp'te yargılandı ve hapse atıldı.

Libya'da düşman işgaline direnişin sembolü: Ömer Muhtar

  • 4
  • 11
İSPANYOL VE FRANSIZLARA KARŞI DİRENİŞ BAŞLATTI
İSPANYOL VE FRANSIZLARA KARŞI DİRENİŞ BAŞLATTI

Bir yıl sonra hapishaneden kaçan Abdülkerim, mücadelesine devam etti. Birinci Dünya Savaşı yıllarında İspanyollara karşı mücadele eden babasının ölümünün ardından 1920'de kabilenin başına Abdülkerim geçti.

Rif bölgesinde İspanyollara ve Fransızlara karşı direniş gösteren diğer kabilelerin de katılmasıyla bağımsız bir yönetim kurmaya çalıştı. Bu amaçla İspanyollara karşı cihad açtı.

  • 5
  • 11
BAĞIMSIZ BİR CUMHURİYET İLAN ETTİ
BAĞIMSIZ BİR CUMHURİYET İLAN ETTİ

22 Haziran 1921'de Annoual'da İspanyol ordusunu yenilgiye uğratması, onun halk arasındaki nüfuz ve şöhretini arttırdı. Ardından 19 Eylül 1921 tarihinde Rif Cumhuriyeti'ni ilân etti ve bu devletin başkanı oldu.

Bölgede hâkimiyetini güçlendirmek için çeşitli mücadelelere girişti. İslami esaslarla çağdaş kurumları bağdaştırmak suretiyle idarî, malî ve hukukî alanlarda ülkesini teşkilâtlandırmaya çalıştı. Bölgenin nüfus sayımına göre Rif'in nüfusu 3 milyona ulaşmıştı.

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN