Arama

Osmanlı padişahlarının marşları

İstiklal Marşı, sömürgeci güçlere karşı boyun eğmeyen bir direnişin destanıdır. Tarihimizde ve kültürel hayatımızda değerli bir anlam taşıyan marşımızın yüz yıl önce kaleme alınmasına ithafen 2021 İstiklal Marşı Yılı olarak ilan edildi. Peki, günümüzde belli değerler çerçevesinde birleştirici güce sahip olan milli marş kavramının Osmanlı dönemindeki karşılığını hiç merak ettiniz mi? Osmanlı'daki ilk resmi marş, 19. yüzyılda yenileşme hareketleriyle beraber ortaya çıktı. Gelin, padişah marşlarına yakından bakalım.

  • 3
  • 11
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN İLK RESMİ MARŞI: MAHMUDİYE
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN İLK RESMİ MARŞI: MAHMUDİYE

📌İkinci Mahmud, Muzıka-yı Hümayun adlı saray bandosunun şefi olmak üzere İtalyan asıllı opera bestecisi Giuseppe Donizetti'yi İstanbul'a davet etti. Fransa ve Sardinya ordusunda bando şefliği deneyimi olan Giuseppe Donizetti, 17 Eylül 1828'de İstanbul'daki görevine başladı.

📌Donizetti, göreve getirildikten dört ay sonra II. Mahmud'a ithaf ettiği ve Osmanlı'nın ilk resmi marşı olan Mahmudiye Marşı'nı besteledi. Bu marş, 1808-1839 yılları arası kullanıldı.

Mahmudiye Marşı, ülkemizde bestelenen ilk resmi marş olarak tarihi kayıtlara geçti. Bestelendikten sonra Avrupa'da da büyük bir ses getiren Mahmudiye, İsveç'e kadar ulaştı ve İsveç hükümeti tarafından da resmi marş olarak kabul edildi. Mahmudiye'nin, İsveç Muhafız Alayı'ndan müzisyen Franz Preumayr tarafından kopyası hazırlanmış ve "Sultan Mouhmuds Favorit–Marche" olarak kayıtlara geçmişti.

Milli duyguları yücelten bu marş; güfte, ahenk ve beste olarak en güzel milli marşlar arasındaki yerini aldı. Marşın tespit edilen ilk yazması ise Napoli Konservatuarı Kütüphanesi'nde yer almakta.

🔎DONİZETTİ PAŞA KİMDİR?

İtalyan asıllı müzisyen Giuseppe Donizetti, Napolyon Bonapart'ın Fransa ordusunda "Elba Adsai Taburu Bandosu"na girdi. Sultan'ın davetiyle İstanbul'a varınca ilk iş olarak askeri bando Muzıka-yı Hümayun'u yapılandırdı ve bir ay içerisinde padişaha ilk konserini verecek hale getirdi. Bundan sonraki 28 yıl boyunca Osmanlı Devleti'nin hizmetinde çalışan Giuseppe Donizetti'ye 1841'de miralay (albay) ve daha sonra mirliva (tuğgeneral) rütbesi ile "Paşa" unvanı verildi; hükümdarın kurduğu modern ordunun bando teşkilatını ölümüne kadar yönetti.

Osmanlı müziğine 28 yıl hizmet eden Donizetti Paşa

  • 4
  • 11
MÜZİSYENLERİN EN BÜYÜK HAMİSİ: SULTAN ABDÜLMECİD
MÜZİSYENLERİN EN BÜYÜK HAMİSİ: SULTAN ABDÜLMECİD

📌Babası İkinci Mahmud'un ölümünden sonra tahta çıkan Abdülmecid, müzik konusunda babasının yolundan ilerledi. Çocukluğunda saraydaki müzik kültürüyle yetişen Abdülmecid, yaşamı boyunca müzisyenlerin önemli bir hamisi oldu. Abdülmecid döneminde Franz Liszt, Antonio Rossini, Henry Vieuxtemps gibi birçok müzisyen Osmanlı Sarayı'na davet edilmişti.

📌Muzıka-i Hümayun'un başında görev yapan Donizetti, Abdülmecid döneminde de çalışmalarına devam ediyordu. Abdülmecid 1839'da tahta çıktıktan hemen sonra saygısını göstermek adına padişah için Mecidiye Marşı'nı besteledi. Mahmudiye'den daha farklı bir formda bestelenen Mecidiye Marşı, daha çok Türk musikisine ait motifler içeriyordu.

Donizetti'nin uzun yıllar Osmanlı topraklarında kalması, müzisyenin sanatında kültürel sentezi ortaya çıkarmıştı. Ayrıca Mecidiye'nin icra bakımından da Mahmudiye'den daha ileri düzeyde olduğu düşünülmüştü.

Osmanlı'da müzeciliğin temellerini atan sultan: Abdülmecid

  • 5
  • 11
YEREL MOTİFLER BARINDIRAN MECİDİYE MARŞI
YEREL MOTİFLER BARINDIRAN MECİDİYE MARŞI

📌Babasından miras kalan Muzika-i Hümayun'u genişleten Abdülmecid, kurumun başındaki Donizetti'den de büyük destekler gördü. Donizetti, bestelediği Mecidiye Marşı ile kurumun her geçen gün daha başarılı bir şekilde gerçek hüviyetini bulduğunu gösteriyordu.

📌Uluslararası ve devlet törenlerinde çalınan Mecidiye Marşı 22 yıl boyunca milli marş olarak kaldı. Bu marşın en büyük özelliklerinden biri İstanbul'a konser vermek için gelen dünyaca ünlü piyanist Franz Liszt ile ilgiliydi. Franz Liszt, bu marşa "Büyük Parafraz" eserini besteledi.

*Parafraz: Tanınmış parçaları başka ortamlara uyarlayarak düzenlemek.

📌Donizetti'nin ayrıca Abdülmecid'e ithafen Büyük Askerî Marş isimli bir eser de bestelediği bilinmekte. Osmanlı Sarayı'nda müziğin gelişmesi için yıllarca büyük uğraşlar veren Donizetti'ye yaşamı boyunca Osmanlı'ya verdiği hizmetlerden ötürü "Paşa" unvanı verildi.

🔎FRANZ LİSZT KİMDİR?

19'uncu yüzyılın en büyük piyanist ve bestecilerinden biri olan Macar asıllı Franz Liszt, senfonik şiir tarzının kurucusuydu. Sultan Abdülmecid'in ise büyük bir hayranıydı.

Franz Liszt, Osmanlı sultanına neden hayrandı?

📌İkinci Mahmud ve Abdülmecid'in aksine yenileşme hareketlerine çok ilgi göstermeyen Abdülaziz'in hayatında da musiki önemli bir yer teşkil ediyordu. Musikişinas şairlerden biri olan Abdülaziz piyanonun yanında iyi derecede lavta icracısı ve ney üfleyen bir padişahtı. Ayrıca Abdülaziz'in hicaz, şefk-efza ve Muhayyer makamlarında üç adet musiki eseri olduğu bilinmektedir.

Osmanlı tarihinde Avrupa'ya ziyaret maksadıyla giden ilk hükümdar olan Abdülaziz, Avrupa'da Batı müziği ile de yakından tanışma imkanı buldu. Bu gezi esnasında sergi, tiyatro ve operalara gitti.

Sarayın bilinmeyen ressamı: Sultan Abdülaziz

  • 7
  • 11
NEYZEN SULTAN ABDÜLAZİZ'E AZİZİYE MARŞI
NEYZEN SULTAN ABDÜLAZİZ’E AZİZİYE MARŞI

📌Avrupa ile yakından temasta bulunsa da Abdülaziz, saltanatı boyunca Türk musikisine daha yakın durdu. Araştırmacılar, Abdülaziz'in hükümdarlığında Saray'daki Batı müziği çalışmalarının sekteye uğradığını aktarır. Hatta bu durum Muzika-i Hümayun'ün faaliyet sahasına da yansımıştı.

📌Yaşadığı dönemde de müziğe olan düşkünlüğüyle tanınan Abdülaziz'e ithafen eserler yazıldı. Bunlardan en ünlüsü Donizetti Paşa'nın vefatı üzerine Mûsikâ-i Hümâyûn'un şefliğini üstlenen İtalyan müzisyen Callisto Guatelli'ye ait Marş-ı Sultani'dir.

📌Guatelli, Abdülaziz'in tahta geçmesi üzerine Aziziye Marşı'nı besteledi ve bu marş sayesinde Paşa unvanına layık görüldü. Sonrasında bestelediği Osmanlı Marşı ile de padişahın ve sarayın saygısını kazandı.

🔎CALLISTO GUATELLI KİMDİR?

19. yüzyılda Osmanlı topraklarına gelen İtalyan müzisyen dört padişah döneminde Mûsikâ-i Hümâyûn'un şefliğini üstlendi. Çok sesli müziğin Osmanlı topraklarındaki gelişimini sağladı. Ünlü müzisyen Osmaniye Marşı, Aziziye Marşı, Osmanlı Sergi Marşı gibi popüler eserlerin besteledi.

Avrupa'yı ziyaret eden ilk padişah: Sultan Abdülaziz

2024 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN