Arama

Altuncan Hatun kimdir? Altuncan Hatun’un Tuğrul Bey’e vasiyeti!

Devletin, milletin menfaati ve vatanın korunması bahis konusu olunca bütün Müslüman Türk hanımlarının hiçbir ölçüye sığmayan fedakarlıklara imza attıklarını çok yakın tarihlerdeki hadiselerden biliyoruz. Bunlara, daha uzak tarihlerden verilecek en güzel örneklerden birisi ise Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey'in eşi Altuncan Hatun'dur. Altuncan Hatun devletin bekası için oğlunu zincire vurdurmuş, ordunun başında yalın kılıç giderek Selçuklu'yu muhtemel bir çöküşten kurtarmıştır.

  • 1
  • 10
Türk devlet geleneğinde sultan hanımlar
Türk devlet geleneğinde sultan hanımlar

Tarih boyunca devlet ve millet hayatında hanımların büyük rolü vardı. Özellikle Türk devlet geleneğinde sultan hanımlarının devlet yönetiminde ve devlet protokolünde yer aldıkları bilinirdi. Hunlardan başlayarak Göktürklerde, Uygurlarda ve ilk Müslüman Türk devleti Karahanlılarda kadının toplum içinde yüksek bir mevkii vardı. Sultan hanımlar mevcut disiplin içinde görev ve sorumluluklarının idrakiyle hareket ederler, çoğunlukla devleti destekleyici ve yükseltici roller oynarlardı.

Hatun kelimesi, Türk devletlerinde hakanın (kağanın) ilk eşi için kullanılmaktaydı ve Hatun hükümdarla birlikte tahta çıkıp yönetimde söz sahibi olabiliyor, Göktürkler gibi bazı Türk devletlerinde çıkarılan emirnamelerde Hâtunun da mührü gerekiyordu. 11. yüzyıl Türk kaynağı Kutadgu Bilig'e göre Uygurlardan başlayarak Selçuklulara kadar uzanan Terken unvanı hem hükümdar, hem de Hatunlar için kullanılmaktaydı. En kıdemli unvanı alan Terken Hatunlar, eşlerinin veya oğullarının yokluğunda naibe olabiliyordu. Hükümdarın kız çocuklarına da çok itibar ediliyor ve Melike unvanı veriliyordu. Evlendiklerinde "Melike Hâtun" olarak anılıyorlardı.

  • 3
  • 10
Altuncan Hatun kimdir?
Altuncan Hatun kimdir?

Altuncan Hatun'un ilk eşi Harezm bölgesi hakimi Harezmşah olduğu belirtilir. Harzemşah'tan "Enuşirvan " adlı bir oğlu vardır. Altuncan Hatun ata binen kılıç kuşanan, gerektiğinde askere komutanlık yapacak kadar cesur ve bilgili idi. Tuğrul Bey ile Altuncan Hatun'un ne zaman evlendikleri kesin olarak bilinmemesine rağmen 1040'lı yıllar olduğu ileri sürülür. Altuncan Hatun devlet işlerinde Tuğrul Bey'e yardımcı oldu. Tuğrul Bey eşi Altuncan Hatun'a saygı duyar, bir mesele hakkında görüşlerini sorar, sözünü dinlerdi. Altuncan Hatun Selçuklu siyasetinde söz sahibi olmuş ve önemli kararlar almıştır.

  • 4
  • 10
Tuğrul Bey'in üvey kardeşi İbrahim Yınal
Tuğrul Bey'in üvey kardeşi İbrahim Yınal

Tuğrul Bey'in üvey kardeşi İbrahim Yınal isyan başlatıp devletin merkezi Hemedan'a doğru yönelmesi üzerine Nusaybin'de bulunan Tuğrul Bey kardeşinden önce Hemedan'a ulaşarak silahları ve hazineyi güvenceye aldı. Hemedan önünde iki kardeş savaştı. Tuğrul Bey kuvveti az olduğu için mağlup olarak Hemedan kalesine sığındı.

Tuğrul, eşi Altuncan Hatun'dan ve veziri Kündürî'den yardım istedi. Selçuklu ordusunun Bağdat'tan ayrılmamasını isteyen Abbasi halifesi Altuncan Hatun'a izin vermedi ve vezir Kündürî Hemedan'a gitmemesi için Altuncan Hatun'u ikna etti. Vezir Kündürî, Altuncan Hatun'un oğlu Enuşirvan'ı Tuğrul Bey yerine tahta çıkarmaya niyetlendi. Bu durumu anlayan Altuncan Hatun oğlunu ve veziri yakalatıp tutuklatmak üzere harekete geçince ikisi de kaçarak Hille'ye gittiler.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN