Arama

İstanbul'da bir şaheser: Pertevniyal Valide Sultan Camisi

Sultan II. Mahmud'un eşi, Sultan Abdülaziz'in annesi olan Pertevniyal Valide Sultan, Osmanlı coğrafyasının pek çok bölgesinde hayır eserleri yaptıran mümtaz bir karakterdi. Toplumsal huzuru sağlama noktasında önemli katkılarda bulunan Valide Sultan, şahsi hazinesini de Devlet-i Aliyye'ye bağışlayarak büyük bir teslimiyet örneği gösterdi.

  • 3
  • 9
Pertevniyal Valide Sultan Camisi
Pertevniyal Valide Sultan Camisi

📌 Sultan Abdülaziz kimdir?

🔷 1830 - 1876 tarihleri arasında yaşamış olan Sultan Abdülaziz, tahttan indirilip öldürülen son padişahtır. Güreş, cirit, av ve bilek güreşi sporlarına meraklıdır.

🔷 Tahttta kalıdığı süre boyunca en çok üzerinde çalıştığı konu Osmanlı Donanması'nın modernizasyonudur. Dönemin son model top ve tüfeklerinin sağlanması Abdülaziz hükümdarlığında gerçekleşmiştir. I. Selim'in ardından Mısır'ı ziyaret eden tek Osmanlı Padişahı'dır.

Avrupa'yı ziyaret eden ilk padişah: Sultan Abdülaziz

  • 4
  • 9
Pertevniyal Valide Sultan Camisi
Pertevniyal Valide Sultan Camisi

📌 II. Mahmud Kimdir?

🔷 II. Mahmud, 1785 - 1839 tarihleri arasında yaşadı. 30. Osmanlı padişahı ve 109. İslam halifesi olan II. Mahmud, tahtta kaldığı 31 yıl, Osmanlı tarihinin siyasi açıdan en bunalımlı dönemlerinden biriydi.

🔷 Balkanlarda imparatorluğun dağılma sürecini başlatan Sırp ve Yunan isyanları, Rus, İngiliz ve Fransız donanmalarının Navarin'de Osmanlı donanmasını yakması gibi olaylar ile karşı karşıya kalan II. Mahmud, bir diğer taraftan gerçekleştirdiği reformlarla imparatorluğun çehresini değiştirerek Osmanlı modernleşmesinin temellerini attı.

🔷 Ölümünden dört ay sonra ilan edilen Tanzimat Fermanı'na giden yolu hazırladı. Güzel sanatlara ilgisi olan padişah, şiirlerinde Adlî mahlasını kullandı. Ayrıca Sultan'ın tambur çalıp ney üflediği de bilinirdi.

II.Mahmud Dönemi gelişmeleri

  • 5
  • 9
Pertevniyal Valide Sultan Camisi
Pertevniyal Valide Sultan Camisi

🔷 Pertevniyal Lisesi 1930 yılında Pertevniyal Vâlide Sultan'ın vakıf gelirleriyle inşa edilen binada eğitim vermeye başlar. Bunun dışında Valide Sultan'ın İstanbul'un pek çok yerinde çeşmeleri de vardır .

🔷 Bunların içinde Kâtib Camii'nin önündeki çeşme yolu daralttığı gerekçesiyle meydandan kaldırılıp caminin giriş kapısının yanına taşındı.

🔷 Diğer çeşmeleri Eyüp'te Yâvedûd Camii sırasında (1856), Aksaray Vâlide Sultan Camii avlu kapısının solunda (1867), Vakıf Gureba Hastahanesi'ne inen yolun sağ başında (1862 tarihli olup bugün mevcut değildir) ve Karagümrük'tedir. Ayrıca Şebinkarahisar'da biri Suboyu (Bige) köyü, ikisi Karaköy yolu üzerinde olmak üzere üç çeşme yaptırdı.

🔷 1864'te masrafları kendi gelirlerinden karşılanmak üzere Tersane'de bir gemi inşa havuzu (taş tezgâh) yaptırmış ve ilk Osmanlı zırhlısı olan Feth-i İslâm bu tezgahtan çıkmıştır. Kadıköy'de Hâlid Ağa Çeşmesi su yolunu ihya ettiği ve Edirnekapı dışında Bektaşi Şeyhi Laz Emin Baba'ya bir zaviye yaptırdığı bilinir.

🔷 Pertevniyal Valide Sultan tarafından 1869 ve 1871 yılları arasında inşa edilir. Cami; medrese, sebil, türbe ve muvakkithane konutlarından oluşan bir külliyenin parçasıdır.

🔷 Ancak Aksaray meydan düzenlemelerinde çok büyük değişikliklere uğramıştır. 1869-1871 yılları arasında yapılan caminin tasarımı Mimar Sarkis Balyan'a aittir.

🔷 Tek katlı giriş kısmına beş basamaklı merdivenden girilir. Bu esnada karşımıza geniş bir hol çıkar. Buradan bir koridorla ara bölüme ulaşılır.

🔷 Bu bölüm son cemaat yerinin içe alınmış şeklidir. Son cemaat yeri oldukça görkemli olup bir köşkü andırır. Üst katta padişah ve maiyetine ayrılmış harim bölümü salonları vardır.

Türkiye'nin mimari harikaları camileri

🔷 Klasik camilerden oldukça farklı olan Valide Sultan Cami, neogotik tasarımı ile Türk Hint mimarisinin bir sentezini yansıtır. Dış görünümü oldukça farklı olan caminin bütün cepheleri ileri derecede zarif taş işçiliği ile adeta dantel gibi işlenmiştir.

🔷 Aynı zariflik iç kısımda da sürdürülmüş olup altın yaldızlı patlatılan mavi rengin hakim olduğu kalem işi süslemeler, iç cephenin tamamını süsler. 16. ve 17. yüzyıl örneklerinden çokça farklı olan bu motifler, çizimleri ve renkleri ile Osmanlı bezeme geleneğine yeni bir yorum getirmektedir. Minber ve mihrabı mermer olan yapının kürsüsü de sekiz köşeli ve oymadır.

2024 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN