Arama

İmam Gazzali'nin felsefecilere yönelttiği eleştiriler

İslam dünyasında unvanı Hüccetü'l-İslam olan, kelam ve ahlak alimi İmam Gazzali, yaşamının ikinci devresinde gördüğü birtakım tutarsızlıklar sebebiyle felsefeye yöneldi. Gazzali'nin felsefeyi reddettiğine dair yaygın bir görüş ortaya çıkmıştı. Fakat Gazzali bütüncül olarak felsefeyi reddetmiyor, Platon, Aristo gibi filozofların olgun bir akla sahip olduğunu kabul ediyordu. Gazzali'nin eleştirdiği mevzu bu filozofların izinden giden Müslüman alimlerin din ve felsefe hususunda birtakım yanılgılara düşmüş olmasıydı. Peki, İmam Gazzali, İbni Sina ve Farabi gibi Müslüman filozofları hangi noktalarda eleştirdi?

  • 1
  • 10
Kelam ve ahlak alimi Hüccetü'l-İslam: İmam Gazzali
Kelam ve ahlak alimi Hüccetü’l-İslam: İmam Gazzali

📌İman odaklı felsefenin kurucularından Gazzali, kendi döneminin en büyük kelamcılarından biri olarak kabul edildi. Asıl ismi Muhammet olan Müslüman alim, doğduğu yere nisbetle Gazzali ismini aldı.

Öğrenimi Nişabur'da gerçekleştirirken felsefe ve kelam alanındaki bilgisi Selçuklu veziri Nizamü'l-Mülk'ün kulağına kadar gitti. Ünlü Nizamiye Medresesi Gazzali'nin idaresi altına verildi. Burada baş müderris olarak öğrenci yetiştirdiği yıllarda felsefeye dair de önemli çalışmalar yaptı.

İmam-ı Gazali kimdir?

  • 2
  • 10
GAZZALİ'NİN FELSEFİ YÖNÜ
GAZZALİ’NİN FELSEFİ YÖNÜ

📌Gazzali denildiğinde akla ilk gelen ünlü alimin felsefeye dair görüşleriydi. Hayatının en verimli dönemlerinde felsefeye ilgi duyan Gazzali, Farabi ve İbni Sina'nın külliyatını incelemekle başladı. Fakat bu filozofların felsefi tutumları, İslam kelam ilminin tepkisini çekti.

📌Okuduklarından çok etkilenince felsefede bazı meseleler üzerinde yoğunlaşmaya karar verdi. Gazzali'nin felsefeye olan ilgisi hayatının ikinci dönemine rastlıyordu.

Kelamcılardan okuduğu felsefi kaynaklarla hakikate ulaşamayacağını düşünen Gazzali'nin felsefeye yönelmesindeki en büyük etken bu oldu. Hakikat arayışında karşısına çıkan tüm şüphelerden kurtulmak istiyordu.

  • 3
  • 10
FİLOZOFLARIN GÖRÜŞLERİNE YER VERDİĞİ ESERİ: MAKASIDÜ'L-FELASİFE
FİLOZOFLARIN GÖRÜŞLERİNE YER VERDİĞİ ESERİ: MAKASIDÜ’L-FELASİFE

📌Gazzali kelam ilminin farz-ı kifâye olduğunu kabul ediyordu. Her zamanda ve herkese gerekmemekle birlikte bid'atçılara ve haktan sapanlara karşı koymak, kalpleri şüphelerden arındırmak için her beldede bu ilimle meşgul olanların bulunmasını ve bu maksatla kelam öğretiminin gerekli olduğunu düşünüyordu.

Felsefeyle ilgilenen Gazzali okuduklarında birtakım tutarsızlıklar görüyordu. İlk olarak 1094 yılında Makasıd-ül Felasife adlı eserini kaleme almıştı. Gazzali filozofların görüşlerinin hatalı olduğunu gösterebilmek için öncelikle bu eseri yazması gerektiğini ifade etmişti. Nitekim tutarsızlıklar gösterilmeden evvel ilk olarak filozofların görüşlerine yer verilmeliydi.

İmam Gazzali'nin Sultan Ahmed Sencer'e yazdığı tarihi mektup

  • 4
  • 10
GAZZALİ'DEN ELEŞTİRİLER: FİLOZOFLARIN TUTARSIZLIĞI
GAZZALİ’DEN ELEŞTİRİLER: FİLOZOFLARIN TUTARSIZLIĞI

📌Gazzali'nin din-felsefe problemini konu alan ilk eseri Makasıd-ül Felasife'de ilkeler üzerinde duruluyordu. Gazzali eserinde felsefenin ilkelerine genişçe yer verdi. Diğer büyük eseri ise Tehafüt-ül Felasife'ydi.

Kitabı incelemek ve satın almak için tıklayınız

Gazzali bu kitabında filozofları tutarsızlıklarla suçlamış, kendileriyle çeliştiklerini ifade etmiş ve Allah'ı inkar ettiklerine dair eleştirilerde bulunmuştu. Bu konular ekseninde yirmi meselenin yer aldığı kitap "Filozofların Tutarsızlığı" anlamına geliyordu.

  • 5
  • 10
ESERİN İÇERİĞİ
ESERİN İÇERİĞİ

📌Eser bir giriş, dört mukaddime, yirmi konunun incelendiği "İlâhiyyât" ve "Tabîiyyât" başlıklı iki bölümle kısa bir hâtimeden oluşur.

📌Eserin konuları ilahiyat, metafiziktir.

Gazzali filozofları eleştirirken; onların düşüncelerini çürütme, geçersiz kılma yöntemine başvurdu. Filozofların ortaya koyduğu meseleleri yetersiz ve hatalı gördü.

2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN