Bozkırın en tanınan simasının hikayesi: Romanlarıyla Cengiz Aytmatov
Bozkırın kalbinden yükselip dünya çapında bir yankıya dönüşen Cengiz Aytmatov'un eserleri bilhassa Türk tarihi açısından oldukça önemli. Modern dünyanın kıskacındaki insanın, aşkın, sadakatin ve kaybolan değerlerin destansı anlatıcısı o. Cemile'deki cesur aşktan, Beyaz Gemi'deki masumiyete ve Gün Olur Asra Bedel'deki hafıza mücadelesine kadar her eserinde; insanı "mankurtlaşma" tehlikesine karşı uyarıp her şeye rağmen "insan kalabilmenin" sırrını anlatmakta. İşte, sizler için bozkırın bilge kaleminden çıkan eserleri hayatı ile harmanlayıp sizler için bir okuma rotası hazırladık...
◾ Bozkırın güçlü kalemi Cengiz Aytmatov, 12 Aralık 1928 tarihinde Kırgızistan'ın Talas vadisindeki Şeker köyünde dünyaya gelir. Çocukluk yılları, Kırgız kültürünün zengin sözlü geleneği, masalları, destanları ve uçsuz bucaksız bozkır hayatının tam içinde geçer.
◾ Babaannesi Ayımkan'dan dinlediği eski efsaneler ve halk hikayeleri, onun hayal dünyasını şekillendiren ve ileride kaleme alacağı ölümsüz eserlerin temel taşını oluşturan en büyük ilham kaynağı olmuştur.
◾ Aytmatov'un hayatındaki en büyük kırılma noktalarından biri, devlet adamı olan babası Törökul Aytmatov'un 1937 senesinde Stalin dönemindeki büyük temizlik adı verilen harekette "halk düşmanı" ilan edilerek öldürülmesidir.
◾ Bu trajedi yüzünden ailesi ile birlikte büyük zorluklar çeken ve dışlanan, Aytmatov çok genç yaşta hayatın acı gerçekleriyle yüzleşir. Babasının acısı ve uğradığı haksızlık zamanla; onun eserlerindeki adalet, vicdan ve sistem eleştirisi temalarının arkasındaki en güçlü itici güç haline gelmiştir.
◾ II. Dünya Harbi başladığında daha 14 yaşında olan Aytmatov, köyündeki yetişkin erkekler cepheye gittiği için köy şurası sekreterliği yapmak zorunda kalır. Savaşın cephe gerisinde bıraktığı yıkımı, kıtlığı, yetim kalan çocukları ve cepheden gelen ölüm haberlerini bizzat şahit olur.
◾ Bu ağır tecrübeler, seneler sonra ona dünya çapında ün kazandıracak olan ve cephe gerisindeki bir kadının fedakarlıklarını anlatan "Cemile" ile savaşın yok ettiği hayatları işleyen "Yüz Yüze" ve "Torapk Ana" gibi unutulmaz eserlerin mayasını oluşturmuştur.
◾ Yükseköğrenimini veterinerlik ve ziraat üzerine tamamlasa da içindeki yazma tutkusunu bastıramayan Aytmatov, Moskova'daki Gorki Edebiyat Enstitüsü'ne girerek burayı bitirir.
◾ 1958 yılında yayımlanan "Cemile" romanı, ünlü Fransız şair Louis Aragon tarafından "dünyanın en güzel aşk hikayesi" olarak nitelendirilerek Fransızcaya çevrilir ve dünya çapında ünlenir. Geleneksel baskılara ve savaşın kasvetine karşı duran bir aşkı anlatan bu eser, yazarın adını uluslararası edebiyat arenasına altın harflerle yazdırdı.
◾ Bozkırın bilge kalemi, 1960'lı yıllarda Kırgız toplumunun modernleşme sancılarını ve kültürel dönüşümünü ele alan birbirinden güzel eserler üretir.
◾ Kıraç bozkırda cehalete karşı savaş açan bir idealisti anlattığı "İlk Öğretmenim", eğitimin önemini gözler önüne sererken; Türkiye'de sinema uyarlamasıyla da bir efsaneye dönüşen "Selvi Boylum Al Yazmalım" adlı eserinde aşk, emek, sadakat ve modern hayatın getirdiği yabancılaşma kavramlarını derinlemesine incelemiştir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
