Mustafa Özcan
17 Ağustos 2026
Mustafa Özcan
Baas darbesinden Humeyni devrimine…
Tüm Yazıları

Baas darbesinden Humeyni devrimine…

Soğuk Savaş döneminde komünistler birçok ülkede tenkil edilmiştir. Bu operasyonlarda CIA, İngiltere ile birlikte mızrak ucu olmuştur. Söz gelimi Suriye'de Hüsnü Zaim adlı bir darbeci 1949 yılında darbeye kalkışmıştır. Gerisinde Amerikalıların olduğuna inanılmaktadır. Ardından 1952 yılında Mısır'da Hür Subaylar darbe yapmıştır. Muhammed Celal Keşk bunun hikayesini yazmıştır. Hür Subaylar darbeyi komünistlere karşı değil saraya ve İngiltere'ye karşı tertiplemiştir. Bunun hikayesini hem Amerikan tarafından hem de Mısır tarafından yazanlar olmuştur. Muhammed Celal Keşk adlı yazar bunun hikayesini Amerikan Temmuz Devrimi adıyla kaleme almıştır. Mısır Hür Subaylar Darbesi Amerikan güdümlü olduğu kadar Arap dünyasında bunun yansımaları da Amerikan tesirlerini artırmıştır.

10 yıl zarfında Irak'ta iki rejim değişikli olmuştur. 14 Temmuz 1958 tarihinde Abdulkerim Kasım, Nuri Said Paşa ve saraya karşı bir darbe hazırlamıştır. Vatanperver veya milliyetçi olarak anılsa da komünist eğilimleriyle de dikkat çeken isimlerden birisidir. Onu da 8 Şubat 1963 tarihinde Irak Hür Subayları ve Baascılar devirmiştir. 8 Şubat 1963 darbesi Mısır'dakinin hilafına doğrudan doğruya komünistlere karşı yapılmıştır. Komünist unsurları tasfiyeyi esas almıştır.

Milli Muhafızlar sokaklarda komünist avına çıkmışlar ve binlerce komünist bu şekilde kıstırılmış ve acımasızca ortadan kaldırılmıştır. Bu darbenin planlanmasında ve icrasında Baascılarla Amerikalılar birlikte hareket etmişlerdir. Muhammed Haseneyn Heykel'in ifade ettiği gibi Ürdün Kralı Hüseyin iki taraf arasındaki işbirliğini deşifre etmiştir. CIA önceden hazırlanmış komünistlerin isim listelerini gizli kanallarla Baasçılara sızdırmıştır. Onlar da sokak sokak komünist avına çıkmıştır. Sokaklarda komünistleri tenkil etmişlerdir (https://akhbaar.org/ home/ 2021/7/285298.html).

Benzeri hatta daha büyük çapta bir olay Endonezya'da Ahmet Sukarno'nun başına gelmiştir. Irak ile aynı tarihlerde Endonezya da aynı döngüyü yaşamıştır. Ekim 1965 ile Mart 1966 arasında, o dönem dünyanın en büyük üçüncü komünist partisi olan Endonezya Komünist Partisi PKI'nın üye ve destekçileri ordu tarafından tuzağa düşürülerek, yakalanarak öldürülmüştü. Tarihçi Robert Cribb öldürülen insanların sayısının 200 bin ila 800 bin arasında değiştiğini hatırlatıyor.

Suharto 1967'de, anti-komünist propaganda ile şiddet kullanarak ülkenin kurucu başkanı Sukarno'yu iktidardan düşürerek devlet başkanı olmuştu. Soğuk savaşın ortasındaki bu gerilim ve korkunç mücadele, son derece bağımsız olan Endonezya'yı kıskıvrak yakalayarak tamamen batı yanlısı bir ülkeye dönüştürmüştü. 1965 yılında batılı ülkeler komünistleri düşman olarak görüyor, kitlesel katliamı tatsız ama kaçınılmaz buluyordu. Sovyetler Birliği biraz homurdanmaktan öte gitmedi; her şeyin farkında olan Japonya ise ses çıkarmadı. Açıklanan eski "çok gizli" belgeler, katliamlar için ABD'nin para ve iletişim araçları ile birlikte Endonezya Komünist Partisi üyelerinin isimlerini tek tek orduya verdiğini gösterdi.

Gelelim Humeyni boyutuna

Irak komünistleri ile Endonezya komünisterinin başına gelenler İran komünistlerinin de başına gelmiştir. İngiliz MI6 ve CIA 1983 yılında Humeyni'yi gizlice komünist partisi TUDEH üyelerinin isimlerini sızdırmıştır (https://x.com/nimses1010/ status/ 2088418828413722778). Bunu komünist TUDEH Partisi'ne karşı Humeyni'nin tarafını üste çıkarmak için yapmıştır. Şah da Humeyni devrimini 'BBC imalatı' olarak görmüş ve Humeyni'nin devrim günlerinde Carter idaresiyle temas hattı kurduğu anlaşılmıştır. Carter, İran'ın komünistlerin eline düşmesini istememiştir. Bu bilgiler Sovyet Komünist Partisi'nden ayrılan veya kopan bir yetkili tarafından CIA'e ulaştırılmıştır. CIA de tarafsız ortak olan Humeyni'ye sızdırmıştır. Miles Copelnd ve Kermit Roosevelt gibilerin ifadesiyle Nasır ile Humeyni gibiler düşman kampta görünseler bile tarafsız ortaklardır. Nasır, İngiliz nüfuzu yerine Amerikan nüfuzuna kapıları açmıştır. Bu gibi isimler sonunda tarafsız ortak sayılırlar. Humeyni de Suharto ve Iraklı Baasçıları gibi komünistleri avlamış ve tenkil etmiştir. Yolları farklı solsa da neticede hepsi aynı yoldan geçmiştir.

Mustafa Özcan

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.

YAZAR ARŞİVİ

Mustafa Özcan

Mustafa Özcan Diğer Yazıları