Suriye'nin Fethi: Yermük Savaşı
636 yılında Yermük Vadisi'nde gerçekleşen ve İslam ordularının sayıca katbekat üstün Bizans kuvvetlerini büyük bir hezimete uğrattığı Yermük Savaşı, Doğu Roma İmparatorluğu'nun Levant bölgesindeki asırlık egemenliğini tamamen bitirirken; komutan Halid b. Velid'in (RA) uyguladığı dahiyane savaş taktikleri sayesinde Şam, Kudüs ve Mısır'ın kapılarını Müslümanlara açarak Orta Doğu'nun kaderini ve dünya tarihinin seyrini kökten değiştiren en kritik kırılma noktalarından biri olmuştur.
اِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحاً مُبٖيناًۙ
"Sana apaçık bir fetih ihsan ettik."
(Fetih Suresi / 1. Ayet)
◼ İslam ordularının Hz. Ebu Bekir döneminde Irak ve Levant bölgesindeki hızlı ilerleyişi, Bizans İmparatorluğu'nun bölgedeki egemenliğini kökünden sarsmaya başlamıştı. Şam ve çevresini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalan İmparator Herakleios, Müslümanları bölgeden tamamen söküp atmak adına Antakya'dan büyük bir askeri sefer planladı.
◼ Theodoros Trithurios ile Ermeni komutan Vahan idaresinde toplanan ve Hristiyan Arap kabileleriyle takviye edilen Bizans ordusu, Levant'taki dengeleri değiştirmek amacıyla Yermük Vadisi'ne doğru sevk edildi.
Levant bölgesi nerede?
Levant; Doğu Akdeniz kıyılarında yer alan, günümüzdeki Suriye, Lübnan, Ürdün, İsrail, Filistin ve güney kıyılarıyla Türkiye'nin bir kısmını kapsayan tarihi ve coğrafi bölgedir.
HZ. EBUBEKİR'İN (RA) HİLAFETİ SIRASINDA GERÇEKLEŞEN ÖNEMLİ OLAYLAR
◼ Bu devasa tehdidi haber alan Müslüman komutanlar, tek bir merkezde toplanarak güç birliği yapmanın şart olduğunu kavradılar. Humus ve Dımaşk gibi şehirlerin yönetimi üstlenilen cizyeler halka iade edilerek geçici olarak terk edildi ve kuvvetlerin Yermük sınırında birleştirilmesine karar verildi.
◼ Yaklaşık 25.000 ile 46.000 arasında değişen İslam ordusunda, Ashab-ı Kiram'ın yanı sıra savaşın kaderinde rol oynayacak cesur kadın sahabiler de yer alıyordu.
◼ İslam kuvvetleri başlangıçta farklı komutanların idaresinde ayrı gruplar halinde konuşlanmış durumdaydı. Ancak birliklerin bu dağınık yapısının büyük bir risk oluşturduğunu fark eden Halid b. Velid (RA), yetkilerin tek bir elde toplanması gerektiğini belirterek ordunun sevk ve idaresini üstlendi.
◼ Karşılarındaki 80.000 ila 100.000 kişilik kalabalık Bizans gücüne karşı orduyu otuz sekiz küçük tabura bölen Halid b. Velid (RA), esnek ve mobil bir savunma taktiğini yürürlüğe koydu.
Halid b. Velid (RA) kimdir?
Halid b. Velid (RA), İslam'ın erken döneminde komuta ettiği hiçbir savaşı kaybetmemesi ve sergilediği üstün askeri deha nedeniyle Hz. Muhammed tarafından "Seyfullah" (Allah'ın Kılıcı) unvanıyla onurlandırılan, Suriye ve Irak'ın fethini gerçekleştiren efsanevi Müslüman komutandır.
◼ 636 yılının yaz sıcaklarında, her iki taraf da stratejik hamlelerini yaparak üç aya yakın bir süre Yermük boylarında karşı karşıya bekledi.
◼ Bizans birliklerinin aniden başlattığı şiddetli taarruz, İslam ordugahına kadar girerek ilk etapta ciddi bir paniğe ve bazı birliklerin geri çekilmesine sebep oldu. Ancak cephe gerisindeki kadınların kaçanları engellemesi ve Halid b. Velid'in (RA) kritik müdahaleleriyle hatlar yeniden toparlandı.
◼ Muharebenin gidişatını değiştiren esas hamle, Müslüman süvari birliklerinin mükemmel bir zamanlamayla gerçekleştirdiği karşı taarruz oldu. Düşman piyadeleri ile süvarileri arasındaki bağı kesmeyi başaran Halid b. Velid (RA), Bizans birliklerini ikiye böldü.
◼ Düzenleri tamamen bozulan Bizans askerleri panik halinde gerilemeye başladı ve hatların çökmesiyle Vakusa Vadisi'ne doğru sürüklendi.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
