Arama

Saraybosna'dan Osmanlı tarihine ışık tutan kareler

Bosna Hersek'in farklı şehirlerinde kimi Osmanlı zamanında kimi ise daha yakın dönemde inşa edilmiş camiler, mütevazı mimarileri ve eşsiz güzellikleriyle kartpostal fotoğraflarını andırır. Tamamıyla Osmanlılar devrinde kurulan şehir Saraybosna'nın ilk kurucusu olarak İsa Bey, ikinci kurucusu olarak Gazi Hüsrev Bey gösterilir. Gazi Hüsrev Bey tarafından inşa edilen külliye ve kurulan vakıflarla Saraybosna, Türk-İslam şehri haline gelmiştir. Sosyal izolasyon sürecinde vaktinizi kaliteli geçirmeniz adına, Saraybosna'dan Osmanlı tarihine ışık tutan kareleri listeledik.

  • 1
  • 10
Bosna üzerindeki Osmanlı köprüsü, 1967
Bosna üzerindeki Osmanlı köprüsü, 1967

Slav dillerinde, Boşnakça'da ve Batı literatüründe Sarajevo, Osmanlı Türkçesinde Saray, Saray ovası, Saray kasabası, Saray-Bosna veya Bosna Sarayı (Bosnasaray) adlarıyla geçer. Saraybosna tamamıyla Osmanlılar devrinde kurulan bir şehirdir.

Bosna sancak beyliğine getirilen Gazi Hüsrev Bey tarafından burada inşa edilen külliye ve kurulan vakıflarla Saraybosna bir Türk-İslâm şehri haline geldi. 1521-1541 yılları arasında üç defa Bosna sancak beyi olan Gazi Hüsrev Bey, Saraybosna ve çevresinin İslâmlaşmasında çok önemli rol oynayan dini, ticari ve kültürel tesisler yaptırdı. Bu sebeple Saraybosna'nın ilk kurucusu olarak İsa Bey, ikinci kurucusu olarak Gazi Hüsrev Bey gösterilir.

Bosna'nın tarihe meydan okuyan 5 camisi

  • 2
  • 10
Saraybosna, Ali Paşa Camii, 1967
Saraybosna, Ali Paşa Camii, 1967

Saraybosna'nın ilk camisi olan Hünkar Camii ile Cumhurbaşkanlığı binasının yanı başında bulunan Ali Paşa Camii de şehirdeki önemli camiler arasında yer alırken, Vratnik ve Bistrik gibi en eski mahallelerdeki mütevazı camiler de şehrin tarihine zenginlik katıyor.

Osmanlı'nın Balkanlar'da bıraktığı önemli mimari yapılardan biri olan Ali Paşa Camii 1561 yılında yapıldı. Oldukça dikkat çekici kümbetlere sahip olan ve dönemin Bosna Sancağı valisi olan Ali Paşa'nın türbesini bünyesinde barındıran camide yoğun Türk izlerini görmek mümkün.

Yapımına dair hikaye ise adını taşıdığı Ali Paşa'nın hayırsever kişiliğiyle ilgili önemli izler sunar. 1557 yılında Saraybosya'da vefat eden Ali Paşa ölüm döşeğindeyken gömüleceği alanın yanına vakıflardan elde edilen gelirlerle bir cami yapılması vasiyetinde bulunur. Ölümünün ardından bu vasiyet yerine getirilerek Bosna'nın Türk izlerini taşıyan değerli camilerinden Ali Paşa Cami yapılmış olur.

1561 - 1560 yılları arasında Budin beyler beyi Hadım Ali Paşa tarafından yaptırılan cami klasik İstanbul stilini yansıtır. Bir büyük ve 3 küçük kubbesi vardır.

  • 3
  • 10
Saraybosna, Careva (İshakoğlu İsa Bey) Camii, 1967
Saraybosna, Careva İshakoğlu İsa Bey Camii, 1967

Osmanlı'nın Bosna'daki ilk sancak beyi İshakoğlu İsa Bey, "Saraybosna'nın kurucusu" olarak nitelendirilirken, Gazi Hüsrev Bey ise Saraybosna'nın bir şehir ve ticaret merkezi olmasını sağlayan isim oldu.

1462 yılından önce burada Bosna sancak beyi İshak Bey veya oğlu Îsâ Bey tarafından ilk Müslüman yerleşimi kuruldu. Bu mahalle 922 (1516) yılına kadar Hatip mahallesi, daha sonra Eski Mahalle ve ardından Hünkâr Mahallesi şeklinde anıldı. Gazi İshak Bey burada bir saray ve Fâtih Sultan Mehmed adına Hünkâr Camii ile (862/1458) yanında bir hamam yaptırdı.

  • 4
  • 10
Saraybosna, Gazi Hüsrev Bey Arasta, 1967
Saraybosna, Gazi Hüsrev Bey Arasta, 1967

Bosna'da 16'ncı yüzyılın ilk yarısında 20 yıl boyunca Osmanlı'nın sancak beyliğini yapan Gazi Hüsrev Bey, yaptırdığı cami, medrese, kütüphane, saat kulesi, çarşı, han ve dükkanlarla Saraybosna'nın şehirleşmesinde en önemli adımları attı.

Balkanlar'da görülmesi gereken şehirler

  • 5
  • 10
Saraybosna, Gazi Hüsrev Bey medrese, 1967
Saraybosna, Gazi Hüsrev Bey medrese, 1967

Gazi Hüsrev Bey'in yaptırdığı vakıf eserleri aradan 500 yıla yakın bir süre geçmesine rağmen bugün de Saraybosna'nın en önemli sembolleri arasında yer almaya devam ederken, şehrin içme suyu şebekesine kadar her önemli detayın mimarı olan Osmanlı devlet adamı, bugün "Saraybosna'yı inşa eden kişi" olarak da nitelendiriliyor. Saraybosnalılar ve yolu Saraybosna'ya düşenler hala onun yaptırdığı çeşmeden su içip, onun yaptırdığı çarşıda alışveriş yapıyor.

Annesi tarafından Osmanlı sultanlarından 2. Bayezid'in torunu olan Gazi Hüsrev Bey, bugün Bosna tarihinin en önemli isimleri arasında yer alıyor.

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN