Osmanlı'nın Balkanlar'da otoritesini arttıran savaş: Varna muharebesi
Osmanlı'nın Balkanlar'daki varlığını bitirmek amacıyla Haçlılar bir araya gelmiş ve Osmanlı'ya savaş ilan etmişti. Muharebe, başlangıçta Osmanlı'nın aleyhine ilerlemiş ve orduda dağılmalar gözlenmişti; ancak Sultan II. Murad'ın ordunun başında bulunması ile Osmanlı askerine büyük bir motivasyon kazandırdı. Varna Savaşı'nın kazanılması, Balkan topraklarında Osmanlı'nın otoritesinin artmasını sağlamış; Osmanlıların Avrupa'dan çıkarılabileceği inancını tamamen sarsmıştı.
◼ Balkan dağlarının doğu eteklerindeki vadilerden birinin çıkışında iki dağ arasında kalan arazide gerçekleşen savaş birbirine denk güçlerin mücadelesi bakımından farklı savaş taktikleriyle dikkati çeker.
◼ Savaşın sebebi, papalık ile Bizanslıların destek verip teşvik ettiği Macarların liderliğindeki Hristiyan güçlerin Türkleri Balkanlar'dan atma, Edirne'ye kadar inerek burayı ele geçirme ve Türk tehdidini tamamıyla ortadan kaldırma amacına dayanır.
◼ Özellikle Osmanlı uç beylerinin sert akınları Macarlar için rahatsızlık verici yeni bir süreç başlatmıştı. Aslında Niğbolu Savaşı'ndan bu yana Macarlarla ilişkilerde sınır çarpışmaları olağan hale gelmişti.
◼ Fakat her iki tarafın Sırp Despotluğu ve Eflak Voyvodalığı üzerindeki siyasî çekişmesi büyük bir mücadelenin kıvılcımlarını ateşlemekte gecikmedi.
◼ 1439'da II. Murad Sırbistan'a girerken papalık vasıtasıyla Hristiyan dünyasının birleşerek ve aralarındaki dinî meseleleri hallederek Türklere karşı yeni bir Haçlı savaşı başlatma çabaları hız kazanmış bulunuyordu.
◼ Aynı yıl Ortodokslar ve Katolikler arasında Floransa'da sürdürülen görüşmeler sonunda kiliselerin birleştirilmesi kararı alınmış, ayrıca siyasî açıdan Türklerin Avrupa topraklarından sökülüp atılmasına ve Bizans imparatoruna yardım edilmesine dair mutabakat sağlanmıştı.
📌 Ertesi yıl II. Murad'ın başarısız Belgrad kuşatması ve hemen ardından Macarların Osmanlılar üzerine yeni bir askerî harekâta girişmesi Haçlı seferi için ümit verici gelişmeler olarak sevinçle karşılanmıştı.
◼ Güney Macaristan ve Belgrad başkumandanlığına getirilen Erdel voyvodası Janos Hunyadi, Eylül 1442'de Rumeli Beylerbeyi Şehâbeddin Şahin Paşa idaresindeki Osmanlı saldırısını önledi. Ardından 1443-1444'te Tuna'yı aşıp Osmanlı topraklarına girdi ve karşısına çıkan Osmanlı birliklerini yenilgiye uğrattı.
◼ II. Murad, Macar birliklerini Sofya ile Filibe arasındaki dar geçitlerde durdurmaya çalıştı ve sonunda Zlatitsa (İzlâdi) geçidinde bunu zorlukla başardı.
📌 Macarların bu uzun seferi ve kazandıkları başarılar bütün Hristiyan dünyasında büyük bir sevinçle karşılandı ve Türklerin artık Balkanlar'dan çıkarılacağının ilk önemli işareti sayıldı.
◼ Papanın temsilcisi ve Bizans imparatorunun devreye girmesiyle hükümsüz kaldı. Zira bu sırada papalık Haçlı seferi için gereken hazırlıkları yapmış; bir müttefik Hristiyan donanması karadan hareket edecek ordularla buluşmak, Osmanlı birliklerinin Boğazlardan geçişini önlemek için Çanakkale Boğazı'na doğru gitmeye başlamıştı.
◼ 8'ini papanın, 5'ini Venedik'in, 4'ünü Burgondiya'nın, 2'sini Raguza'nın desteklediği filo Gelibolu'ya vardığında içinden 8 tanesi veya daha fazlası Karadeniz'e açılacak, Niğbolu'ya kadar girmek üzere Tuna ağzına ulaşacak ve Macar ordusuyla bağlantı kuracaktı.
📌 Macar kralı, Kardinal Cesarini'nin yönlendirmesiyle 4 Ağustos 1444'te bir beyannâme yayımlayarak savaş ilânını kesinleştirdi. Ordunun ağırlığını Macarlar oluşturuyordu, Sırplar ve Eflak askerleriyle Hırvat-Bosna birlikleri onlara katılacaktı.