Arama

İslam uygarlığında gerçekleştirilen teknolojik buluşlar

İslam uygarlığı, altın çağını 7 ila 17. yüzyıllar arasında yaşadı. Ömrünü ilme adayan, birden çok bilim dalında ihtisaslaşan Müslüman alimler, yepyeni keşiflerde bulunarak, medeniyetin temellerini attılar. Geliştirdikleri teraziler ve ölçüm araçları, su düzenekleri, değirmenler, otomatlar ve kilitler ile teknolojik anlamda bugün kullandığımız pek çok aletin temelini oluşturdular.

Sesli dinlemek için tıklayınız.
  • 2
  • 10
İSLAM UYGARLIĞINDA TERAZİLER
İSLAM UYGARLIĞINDA TERAZİLER

İslam uygarlığında geliştirilen en önemli fizik aletlerinin başında teraziler gelir. Eski Çağ'da ve Orta Çağ'da ortaya çıkan terazilerin hepsi kaldıraçlı terazilerdi.

Bu teraziler, yatay bir eksen çevresinde döndürülebilen bir terazi kolundan, ağırlık merkezi ekseni altında bulunan bir kaldıraçtan oluşurdu. Terazi kolunun birine tartılacak nesne diğerine ise onu tartacak olan ağırlık asılırdı.

(x) İslam uygarlığında tarım, ticaret ve iktisat hakkında 20 ilginç bilgi

  • 3
  • 10
YUNAN BİLGİNLERİN ÇALIŞMALARINDAN FAYDALANDILAR
YUNAN BİLGİNLERİN ÇALIŞMALARINDAN FAYDALANDILAR

Araplar, İslam'dan önce ve erken dönem İslam'da terazinin işlevsel bir biçimine sahiplerdi. İlk olarak Antik Yunan bilgini Arşimet tarafından formüle edilen orantı teoremi, Arap-İslam kültür çevresinde 9. yüzyıldan, belki de daha 8. yüzyıldan itibaren bilinirdi.

Müslüman âlimi Sabit bin Kurra, Kitâb el Karastûn adlı kitabında bu bilgiye vermiş; eserin Latinceye çevrilmesiyle Avrupa'da dikkate değer bir etki oluşturmuştu.

  • 4
  • 10
EL HAZİNİ’NİN MÜKEMMELLEŞTİRDİĞİ ‘HİKMET TERAZİSİ’
EL HAZİNİ’NİN MÜKEMMELLEŞTİRDİĞİ ‘HİKMET TERAZİSİ’

12. yüzyılın başına kadar devam eden terazi ile ilgili teorik incelemelerin ve pratik başarıların daha sonraki gelişimi, Abdurraḥman el-Hazinî'nin bize ulaşan Mizân el-Hikme (Hikmet Terazisi), isimli kitabı sayesinde oldu.

Bu kitap, konuya ilişkin daha önce kaleme alınmış literatür hakkında da bilgi veriyordu. Tabip ve doğa filozofu Zekeriyya er-Razi, İslam dünyasında bu teraziyle çalışmış olan ilk kişiydi. El Hazini, Mizân el-Hikme'de areometre olarak isimlendirilen, sıvıların özgül ağırlıklarını belirleyen bir aletten de bahsediyordu. Aletin mucidinin ise 3. yüzyılda İskenderiye'de yaşadığını ifade ediyordu.

  • 5
  • 10
SUYUN GÜCÜ İLE HAREKET EDEN DÜZENEK
SUYUN GÜCÜ İLE HAREKET EDEN DÜZENEK

İslam uygarlığında 12. yüzyılda kaleme alınan anonim bir eserde ilginç bir düzeneğe yer verilmişti. İki kova zinciri ile bir pedal çarkı sayesinde bu alet, hareket ederek su çıkarıyordu. Bu düzeneğin önemli ölçüde gelişmesi ise Müslüman âlim El Cezeri sayesinde gerçekleşti.

Onun tarif ettiği ve resmettiği su kaldırma makinesi, suyun gücü ile hareket eden bir düzenekti. Dere suyu bir boru aracılığıyla tekneye aktarılır oradan daha alacakta duran volana dökülür ve bir kanal içinden akardı. Akan suyun üçte biri suyu yukarıya kaldıran kovaların içine ulaşırdı.

(x) Müslümanlar medeniyetin temellerini nasıl attılar?

  • 6
  • 10
İSLAM UYGARLIĞINDA YAYGIN OLAN DEĞİRMENLER
İSLAM UYGARLIĞINDA YAYGIN OLAN DEĞİRMENLER

İslam medeniyetindeki bir diğer önemli keşif de değirmenlerdi. Benu Musa kardeşlerin 9. yüzyılda yazdıkları risalelerinde bir gemi değirmeninden bahsedilmişti.

Coğrafyacı İbn Havkal, 10. yüzyılda Musul'da "benzerlerinin dünyada nadiren görülebileceği" değirmenlerin olduğundan söz etmişti. Bu değirmenler İslam dünyasında yüzyıllar boyu yaygınlığını korudu.

2024 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN