Arama

Birçok icadın isimsiz kahramanı; Ömer Hayyam

Daha yaşadığı dönemde İbn-i Sina'dan sonra Doğu'da yetişen en büyük bilgin olarak kabul edilen Ömer Hayyam, edebiyat dışında tıp, fizik, astronomi, cebir, geometri ve yüksek matematik alanlarında önemli çalışmaları vardı. "Zamanın bütün bilgilerini bildiği" söylenen Hayyam, birçok alimden farklı olarak çalışmalarının çoğunu kaleme almadı. İşte sizler için ismini çokça duyduğumuz icadın isimsiz kahramanı Ömer Hayyam'ın matematik alanında açtığı çığırları derledik…

  • 1
  • 13
ÇAĞININ BÜTÜN BİLGİLERİNİ EDİNDİ
ÇAĞININ BÜTÜN BİLGİLERİNİ EDİNDİ

Gerek kendi yaşadığı dönemde, gerekse sonraki çağlarda yazılan tüm kaynaklarda, Ömer Hayyam'ın çağının bütün bilgilerini edindiği, o alanlarda derin tartışmalara girdiği, fıkıh, ilahiyat, edebiyat, tarih, fizik ve astronomi okuttuğu yazılıdır.

Ömer Hayyam, özellikle Eukleides'in Elemanları eseri aracılığıyla Orta Çağ'a ulaşan, Yunan ile Hint ve Çin matematiğini birlikte tanıma olanağını başarıyla kullanarak büyük bir gelişme gösteren 12'inci yüzyılın önemli matematikçilerinden biridir.

  • 2
  • 13
ASIRLAR ÖNCESİNDEN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ YENİLİKLER
ASIRLAR ÖNCESİNDEN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ YENİLİKLER

Rubaileriyle edebiyat alanında da önemli bir nam salan Ömer Hayyam'ın edebiyatın yanı sıra matematik alanında bilinen tam 14 yapıtı bulur. Bunlar özellikle aritmetik, sayı kuramı ve cebir dallarında, birçok yeni tanım, çözüm ve yorumu içerir. Çin ve Hint matematikçilerinin aritmetik konusundaki çalışmalarına dayanan kayıp bir yapıtında da doğal sayıların ikinci, üçüncü ve dördüncü dereceden köklerinin bulunmasını sağlayan bir yöntem bulup geliştirdi. Bugün kullanılan 'binom' açılımından farksız olan bu yöntem, Batı'da ancak 19'uncu yüzyılda yinelenebilmişti.

  • 3
  • 13
ÖMER HAYYAM’IN MATEMATİK ALANINDA ÇIĞIR AÇAN KİTAPLARI
ÖMER HAYYAM’IN MATEMATİK ALANINDA ÇIĞIR AÇAN KİTAPLARI

Hayyam, fizik, metafizik, matematik, astronomi ve şiir alanlarında değişik eserler yazdı. Çeşitli bilim dallarında birçok eser yazan Ömer Hayyam'ın eserlerinden 18 tanesinin adı bilinir. Yazdığı bilimsel içerikli kitaplar arasında İbn Sina'nın Temcid (Yücelme) adlı eserinin yorum ve tercümesi, Cebir ve Geometri Üzerine, Fiziksel Bilimler Alanında Bir Özet, Varlıkla İlgili Bilgi Özeti, Oluş ve Görüşler, Bilgelikler Ölçüsü, Akıllar Bahçesi yer aldı.

  • 4
  • 13
MATEMATİK TARİHİNDEKİ İLKLERİ
MATEMATİK TARİHİNDEKİ İLKLERİ

Ömer Seyfettin, en büyük eseri Cebir Risalesi'ydi. Matematik bilgisi ve yeteneği zamanın çok ötesinde olan Ömer Hayyam denklemlerle ilgili başarılı çalışmalar yaptı. Bunun yanı sıra, binom açılımını ve bu açılımdaki katsayıları da bulan ilk kişiydi.

Öklid (Euclid) aksiyomları üzerinde de çalışmalar yürüten Ömer Hayyam, Paralellik Aksiyomunu başka bir önerme kümesiyle değiştirerek Öklid dışı geometrinin (Non‐Euclidean Geometry) temellerini attı. Bugün kullanılan "dar, geniş ve dik açı hipotezleri" bu bakımdan Ömer Hayyam'ın eseri olarak sayılır.

  • 5
  • 13
MATEMATİK TARİHİNDE BİR DÖNÜM NOKTASI
MATEMATİK TARİHİNDE BİR DÖNÜM NOKTASI

Öklit'in yapıtı üzerine yorumlarında, irrasyonel sayıların da tıpkı rasyonel sayılar gibi kullanılabileceğini kanıtlaması matematik tarihinde bir dönüm noktası oluşturdu.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN