Deprem sismik izolatörü nedir? Sismik izolatör nasıl çalışır?
Kahramanmaraş'ta yaşanan iki büyük depremin ardından Türkiye, bir kez daha fay hattı üzerinde yer aldığı gerçeği ile karşı karşıya kaldı. Bu doğal afetten korunmanın en başlıca yollarından biri yapıların dayanıklılığını artırmak. Peki, depremde hayat kurtaran yöntemlerden biri olan sismik yalıtım nedir? Deprem sismik izolatörü nasıl çalışır? Sismik izolatör binalarda nasıl uygulanır?
Önceki Resimler için Tıklayınız
Deprem sismik izolatörü nedir?
◾ Deprem sismik izolatörü, deprem gibi doğal afetlerde darbeye uğrayan yapının sarsıntısını azaltır. Sismik yalıtım adıyla da anılır.
◾ Depreme karşı geliştirilen ve oldukça etkili bir sistemdir.
◾ Sismik izolatörü olmayan binalar, kendi ağırlığının ancak onda biri kadar yük taşıyabilir. Deprem sırasında yapıya fazla yük bindiği için kolon-kiriş birleşim noktalarında kırılmalar başlar ve büyük hasara neden olur. Bunun yanı sıra sismik izolasyona sahip yapılar, yatay yükü hafiflettiği için daha fazla yük taşıyabilir.
◾ Örneğin sismik yalıtımı yapılmış bir hastanede, deprem anında ameliyathanenin kullanılması mümkündür.
◾ Binalarda zemin ile yapının tabanı arasında esnek enerji *sönümleyici elemanlar yerleştirilir. Bu, deprem sırasında yapıya aktarılan kuvvet azaltılmasına, sismik enerji ve hareketlerinin emmesini sağlar.
*Sönümlemek: Mevcut bir kuvveti ya da darbeyi emmek, yutmak, azaltmak anlamı taşır.
◾ Binaların taşıyıcı kolonlarına da iki disk arasında hareket eden çekirdeğin bulunduğu izolatör yerleştirilir. Bu çekirdekler, deprem anında hareket ederek sürtünmeyi engeller.
◾ İzolasyon cihazlarının amacı, binanın altına yerleştirilerek yapıya etki eden deprem hareketlerini ayırmak, uzaklaştırmaktır.
◾ Yapının taşıyıcı kolonlarında veya betorname perdelerine yerleştirilen izolatörler, deprem anında sağa sola kayarak yumuşak ama büyük salınım yaparak depremin yıkıcı etkisini azaltır.