Orta Asya'nın kadim şehri Türkistan'daki tarihi yerler
Kazakistan'ın güneyindeki Türkistan kenti, Orta Asya'nın kadim şehirlerindendir. Eski zamanlarda köşkler, bahçeler, havuzlarla süslü olan bu şehir, Dünya Mirası Kentleri Örgütü'ne üyedir. Türkistan'da birçok tarihi eser bulunsa da içlerinde en önemlisi Hak yolunun eşiği olarak tanımlanan Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'dir. Türkistan'da yer alan tarihi eserlere daha yakından bakalım.
Önceki Resimler için Tıklayınız
📌Merkez bölümün yanındaki kapı, Ahmed Yesevi'nin mezarının bulunduğu odaya açılır. Kapının yanında ise Orta Asya'da evliya türbelerinin sembolü olan, ucunda at kuyruğu kılları, sancak ve alemden oluşan tuğ yer alır.
▶ Tüm külliyenin en önemli bölümü, kabrin bulunduğu yerdir. Burada Hoca Ahmet Yesevi için mezar taşı konmuştur.
▶ Türk ahşap işlemeciliğinin şaheserlerinden biri olan kabrin kapısı hala muhafaza edilir. Kubbeli türbe mimarisini, yerel gelenek ve örf ve adetleri iyi bilen mahir Fars ustalar tarafından yapılmıştır.
📌Giriş kapısı hariç külliyenin etrafı ve üzeri çiniyle kaplıydı. Timur'un vefatı nedeniyle külliyenin inşası tamamlanamadığı için süslemeleri eksik kaldı. 1591-1592 yıllarında Buhara emiri Abdullah Han, yapının tamamlanması için destek verdi.
Türbenin dış kısmında kuşak şeklinde çinilerle süslü alanda En'âm suresinin 59-63 ayetleri yer alır. Ayrıca çinilerle ve Kûfî hatla Allah, Muhammed, el-Hamdü lillah, Allâhü Ekber, Lâ ilâhe illallah gibi yazılar da işlenmiştir.
📌Türbenin en önemli yerlerinden biri de hamamdır. Araştırmacılara göre hamam, 1580'de türbeyi ziyaret eden kimselerin özel olarak abdest almaları için yaptırılır.
▶ Allah'a ibadet edilen yer altı ibadet yerleri, Hoca Ahmet Yesevi hayatta iken inşa edildi. Çilehane, halvethane olarak da adlandırılırdı.
▶ Ahmet Yesevi'nin türbesi, UNESCO Dünya Mirası listesine alınan Kazakistan'daki ilk tarihi eserdir.
▶ Türbe 2000 yılında Türkiye'nin desteği ile restore edildi.
📌Timur tarafından yaptırılan hadis işlemeli ahşap kapılar türbe içerisindeki müzede sergilenir.
▶ İnce düşünüşün bir ürünü olan bu çift kanatlı kapının sağ kısmında "seyyidlerin kapısı, saadetin madenidir" anlamına gelen "Bâbü's-sâdât, ma'dinü's-sa'âdât" ifadesi; sol kısmında ise "seyyidleri sevmek, (maddî ve manevî) saadetin anahtarıdır" anlamına gelen "Hubbü's-sâdât, miftâhü's-sa'âdât" cümlesi yer alır.
▶ Sağ kanadın kulp kısmında "Nebi aleyhisselâm buyurdu ki" anlamına gelen "Kâle'n-Nebiyyü aleyhisselâm" yazısı sol kanadın kulp kısmında ise "Dünya bir anlıktır, onu taatla geçir" manasındaki "ed-Dünyâ sâ'atün, fe'calhâ tâ'aten" hadis-i şerif işlenmiştir.
▶ Türbede Ahmed Yesevî'nin kızı Gevher Hatun'un mezarı da bulunur.
▶ Türbenin dışında giriş kapısına yakın olan bahçede Uluğ Bey'in kızı ve Ebu'l-Hayr Han'ın eşi olan Râbia Sultan'ın türbesi yer alır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
