Bir rengin iktidarı: Kraliyet morunun hikayesi
Bir renk düşünün, tarihin tozlu sayfalarından çıkıp günümüze yansıyan. Bundan yıllar yıllar önce en pahalı rengi, kralların en büyük tutkusu, antik dünyanın en gizemli sırrı: Tyrian Morunu duymuş muydunuz? Yalnızca bir renk değil, binlerce canlının feda edildiği ve yasalarla korunan mutlak bir iktidar sembolü. Gelin, deniz salyangozlarının okyanus derinliklerinden sarayların zirvesine uzanan, altına eş değer o görkemli yolculuğuna tanık olalım. İşte, bir rengin iktidarı: Kraliyet morunun hikayesi...
◾ Bir renk düşünün sadece kraliyet mensuplarının kullanımına müsade edilen; evet bu renk Tyrian moru olarak da bilinen kraliyet moru. Bir zamanlar asaletin, gösterişin ve zenginliğin rengiydi.
◾ Bu öylesine bir renk ki altından bile daha değerli ve daha kıymetli. Aslında bu rengin hikayesi oldukça trajik çünkü bu ton öyle herhangi bir kimyasalların bileşenleriyle değil de bir canlının ortadan kaldırılmasıyla ortaya çıkmış.
◾ Erguvan morunun keşfi Fenikeliler tarafından gerçekleşir. Fenike mitolojine göre bu esrarengiz rengin keşfi, yine iki mitolojik karakterin sahilde yürüyüşleri esnasında fark etmeleriyle vuku bulur.
◾ Köpeklerinin sahildeki bir deniz salyangozu ısırdıktan sonra ağzının mor renge boyandığını görürler. İşte, o andan itibaren Tyros ismindeki mitolojik karakter kıyafetlerinin bu renkten olmasını ister.
◾ Günümüzde Lübnan sınırları içinde bulunan Tyre şehrinde keşfedilen bu renk imparatorlukların fazlasıyla ilgini çekecek ve bu zamanla rengin daha da popüler olmasını sağlayacaklardır.
◾ Ki öyle de olmuş hatta bu renk sayesinde yeni bir ticaret ağı gelişmiş ve bu ticaretin gelişmesinde elbette Fenikeliler ön ayak olmuşlardır.
◾ İmparatorluğa rengini veren deniz salyangozların bu dönüşüm süreci aslında çok da kolay değildir. Rengin oluşumu için bu canlıları kazanlarda kaynatarak elde edilmektedir.
◾ Zaten her bir canlıdan çok az miktarda çıkan bu renk beraberinde dehşet derecede rahatsız edici bir kokuyu da beraberinde getirdiğinden fabrikaları şehir dışlarına inşa edilmiş.
◾ 12 bin deniz salyangozdan 1.4 gram mor elde edilmekteymiş. Hem kokusunun çekilmezliği hem de zor elde edilmesinden ötürü bu renge oldukça fazla kıymet verilmiş.
◾ Bizans'ta, Roma'da sıkça kullanılan bu renge ait ilk tarihi kayıtlar; Ugarit ve Hittit kaynaklarında yer alan metinlerdir. Metinlerde bu tonun tarihi MÖ 14. yüzyıla kadar uzandığı geçmekte.
