İstanbul'daki Özbekler Tekkesi
İstanbul hem kültürel hem de manevi olarak bütün duyguların başkenti. Bu, geçmişte de böyleymiş şimdi de böyle. Bilhassa gerek bu güzide şehirde yaşamış olan Allah dostlarıyla gerekse merkezi bir yer teşkil etmesinden ötürü İslam'ın kalbi olarak nitelendiriliyor. Türkistan ve Türkiye'nin köprüsü olarak kabul edilen Özbek Tekkeleri de bu kadim topraklarda yer alıyor. Üsküdar'dan Eyüpsultan'a kadar pek çok yerde bu manevi duraklar mevcut. İşte, İstanbul'daki Özbekler Tekkesi...
Özbekler Tekkeleri
◾ İstanbul'daki Özbek tekkeleri, çoğunlukla Türkistan topraklarını teşkil eder. Maveraünnehir, Buhara, Semerkand, Hive gibi bölgelerden hac yolculuğuna çıkan veya ilim tahsil etmek amacıyla şehre gelen Türkistanlı dervişlerin ve seyyahların konaklaması amacıyla kurulmuş vakıf müesseselerdir esasında.
◾ Osmanlı İmparatorluğu ile Türkistan Türk hanlıkları arasındaki siyasi, kültürel ve dini bağların en somut göstergesi olan bu yapılar, aynı zamanda dışarıdan gelen soydaşların yabancılık çekmediği, kendi dillerini ve kültürlerini yaşatabildikleri birer "kültür elçiliği" vazifesi görmüş.
Sultantepe Üsküdar Özbekler Tekkesi
◾ İstanbul'daki Özbekler Tekkesi'nden biri de Üsküdar'da, Sultantepe'dedir. Boğaz'a hakim sırtlarında yer alan Özbekler Tekkesi, 1752-1753 seneleri arası Maraş Valisi Abdullah Paşa tarafından inşa ettirilmiş.
◾ Tekke; geniş bir bahçe içinde yer alan haremlik, selamlık, tevhidhane, türbe ve hazire bölümlerinden oluşuyor. Konumu itibarıyla İstanbul'a deniz yoluyla gelen veya Anadolu'ya geçecek olan yolcular için stratejik ve huzurlu bir menzil noktası...
Sultantepe Üsküdar Özbekler Tekkesi
◾ Sultantepe Özbekler Tekkesi, Türk tarihi açıdan önemli bir siyasi role de sahip. Kurtuluş Savaşı yıllarında, tekkenin şeyhi olan Şeyh Ata Efendi'nin liderliğinde Anadolu'ya mühimmat sevkiyatı yaptığı en güvenli üslerden biri haline gelmiş.
◾ Bu tekke, bilhassa son dönemlerinde ebru sanatı başta olmak üzere Türk geleneksel sanatlarının yaşatıldığı bir akademiye dönüşmüş.
Sultantepe Üsküdar Özbekler Tekkesi
◾ Şeyh Sadık Efendi ve onun oğulları Şeyh Edhem Efendi ile Şeyh Nafiz Efendi, ebru sanatında çığır açmış isimlerden.
◾ Bilhassa Necmeddin Okyay'a ebru sanatını öğreten Şeyh Edhem Efendi'nin burada ürettiği eserler ve geliştirdiği teknikler, geleneksel sanatlar tarihimizde bu tekkeyi çok ayrıcalıklı bir konuma yerleştirmekte.
Eyüp Özbekler Tekkesi
◾ Eyüpsultan'da, mukaddes mekanların ve mezarlıkların gölgesinde yer alan Eyüp Özbekler Tekkesi, 1744 yılında kurulmuş. Eyüp Sultan Türbesi'nin manevi atmosferine yakınlığı nedeniyle Türkistan'dan gelen hacı adaylarının İstanbul'daki ilk uğrak noktalarından biriydi zamanında.
◾ Tekke, mimari olarak mütevazı bir yapıya sahip olsa da bölgenin manevi kimliğiyle bütünleşmiş ve yüzyıllar boyunca Türkistan-İstanbul hattındaki inanç köprüsünü canlı tutmuş...