Arama

Geleneksel Osmanlı tıbbının son temsilcisi: Gevrekzade Hasan Efendi

Tıp ilmi, İslam medeniyetinde dönüm noktasını yaşadı. Bu köklü medeniyetin ilmini miras alan Osmanlı, halk sağlığına oldukça önem verdi. Bundan dolayı hem okullar açarak önemli tabipler yetiştirdi hem de devletin birçok yerine hastaneler inşa ettirdi. 19. yüzyılın sonuna kadar devam eden 350 yıllık dönemde, hekimbaşılık görevine 42 kişi tayin etti. Bunlardan biri de geleneksel Osmanlı tıbbının son temsilcisi Gevrekzade Hasan Efendi'ydi. Peki, 18'inci yüzyılın önemli hekimlerinden biri olan Hasan Efendi'ye göre hastalıklara iyi gelen makamlar nelerdi?

  • 1
  • 18
Osmanlı'da tıp eğitimi nasıldı?
Osmanlı'da tıp eğitimi nasıldı?

Osmanlı döneminde hekimler hem darüşşifalarda hem de usta çırak ilişkisiyle tıp medreselerinde eğitim görürlerdi. Medreseler dışında hekim olmanın bir diğer yolu ise icazet almaktı. Tıp alanında önemli hekimlerden gördükleri özel eğitim neticesinde alınırdı. Sonrasında hocanın verdiği icazetle hastanelerde pratik yapılırdı.

Bir şifa medeniyeti: Osmanlı

  • 2
  • 18
Tıp talebelerine verilen maaş
Tıp talebelerine verilen maaş

Fatih vakfiyesinde tıp talebeleri hakkında hükümler bulunurdu. Bunlardan biri de 'tıp öğrenen talebe için günde altı dirhem maaş verildiği'ydi. Eğitim ise darüşşifalarda görülürdü. Topkapı Sarayı arşivindeki bir belgede ise "darüşşifada iki, bâlâhânede bir tabib şâkirdi sâkin olub dânişmend gibi birer aş verile" yazılıdır.

Fatih Sultan Mehmet'in vakfiyesinde neler yazıyordu?

  • 3
  • 18
Osmanlı'nın ilk tıp medresesi
Osmanlı'nın ilk tıp medresesi

İlk tıp okulu Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilen Süleymaniye Tıp Medresesi'ydi. Kişinin burada eğitim görmesi için medresede tahsilini bitirmiş olması gerekiyordu. Bir müderris nezaretinde 8 talebe tahsil görürdü. Süleymaniye Tıp Medresesi'nde mantık ve klasik tıp kitaplarının yanı sıra Galenos ve İbn-i Sina'nın eserleri okutulurdu.

Osmanlı tıbbına dair 25 ilginç bilgi

  • 4
  • 18
Osmanlı'nın sağlık politikasını oluşturan hekimbaşılar
Osmanlı'nın sağlık politikasını oluşturan hekimbaşılar

Osmanlı'da hekimbaşılık makamı, ülkenin sağlık politikasını yönetirdi. Padişahın ilaçlarının gücünü artıracak macunlar hazırlar, sarayda kullanılacak mum ve sabunların formüllerini oluştururdu. Saraydaki 5 hastane ile 2 eczanedeki cerrah, kehhal ve hekimlerin düzenli çalışmasını sağlardı. Ayrıca sultanın emriyle hekimlerin imtihan ve teftişlerini yapardı.

Evliya Çelebi'nin verdiği bilgilere göre hekimbaşıların emrinde, baltacılar, muhzırlar (mübaşir), hünkâr kapıcısı, yeniçeri çuhadarı ve 100 kadar hizmetçi vardı. Sarayda yer alan Hekimbaşı Dairesi, Başlala Kulesi padişah ve saray için ilaçların yapıldığı yerdi.

19. yüzyılın sonuna kadar devam eden 350 yıllık dönemde hekimbaşılık görevine 42 kişi 58 defa hekimbaşılık görevine getirildi. Bunlardan biri de geleneksel Osmanlı tıbbının son temsilcisi Gevrekzade Hasan Efendi'ydi.

Darüşşifanın tarihi

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN