Minyatürler ile Yavuz Sultan Selim
İktidar dönemi tarihi bir dönemeç olan Yavuz Sultan Selim güçlü imajı, kararlı duruşu ve tarihi karakteri ile Osmanlı Devleti'nin en çok tanınan ve sevilen padişahlarından biridir. Meseleleri kökten çözmeye çalışması ve yenilikçi tavırları ile devleti her alanda güçlendiren I. Selim'in seferleri ve hayatı, muhtelif kaynaklarda minyatürlerle tasvir edilir. Hünername ve Selimname'de bulunan birbirinden değerli minyatürleri sizler için bir araya getirdik.
Önceki Resimler için Tıklayınız
◼ Yavuz Sultan Selim kısa sürede aldığı başarılarla halk ve ileri gelenler arasında efsaneleşir. Nakkaş Osman'ın minyatüründe Sultan Selim'in Küskün deresi civarında kurduğu otağında gerçekleştirdiği kaplan avı resmedilir.
◾ Kaynak: Hünernâme, Nakkaş Osman
Nakkaş Osman kimdir?
16. yüzyılda yaşadığı bilinir. Ama kaynaklarda tam tarih aralığı belli değildir. 16. yüzyıl içerisinde Osmanlı minyatürcülüğünün simge ismidir.
◼ Şii Safeviler'in Anadolu'daki etkinliklerini artırmaları ve yer yer çıkardıkları isyanlarla merkezi otoriteyi zayıflatmaya çalışmaları, Yavuz'u ciddi anlamda tedbir almaya iter. Şehzadeliğinden itibaren büyüyen Safevi tehlikesinin farkında olan I. Selim ordusunu toplayarak İran seferine çıkar. Çaldıran ovasında gerçekleşen savaşta Osmanlılar, Safeviler'i büyük bir hezimete uğratarak doğu sorununu büyük ölçüde çözerler. Bu vakitten sonra Anadolu'da şiilik faaliyetleri zayıflar ve sünnilik öne çıkan hakim düşünce olur.
* Şükrî-yi Bitlisî'nin meşhur eseri Selimnâme'de bulunan ve Çaldıran Savaşı'nı tasvir eden meşhur minyatür.
◼ Minyatürde Çaldıran savaşı için hazırlanan ordu görünür. İbn Kemal, Muhyî Çelebi, Haydar Çelebi'nin bildirdiğine göre Çaldıran'ın sonucunda sayısı bini aşkın ulema, sanatkar, esnaf hulasa ustalığı olan kimseler İstanbul'a götürülür.
◾ Kaynak: Şükrî-yi Bitlisî, Selimnâme
Kanuni'nin hayatına ışık tutan en önemli kaynak: Süleymannameler
◼ Türkmenler arasında önemli bir lider olan ve ve Şah Hatâyî mahlası ile şiirler kalem alan Şah İsmail İran'da hüküm süren şii bir hükümdardır. Minyatür Çaldıran öncesi Şah İsmail'in ordusu hakkında bilgi verir.
◾ Kaynak: Şükrî-yi Bitlisî, Selimnâme
◼ Yavuz Sultan Selim Çaldıran zaferi sonrasında Tebriz'e hareket eder. Burada Timur'un torunu Hüseyin Baykara'nın oğlu Timurlular Devleti'nin son hükümdarı Bediüzzaman Mirza'yı, yanına getirtir. Ona çok hürmet ve tazim göstererek şiiliğe karşı çıktığı seferinin gerekçelerini anlatır. Minyatür
◾ Kaynak: Şükrî-yi Bitlisî, Selimnâme