Müslüman alimlerin ilaç yapımı ile ilgili çalışmaları
Tarihte ilaç yapımının İslam uygarlığında Müslüman alimler tarafından gerçekleştirildiğini biliyor musunuz? İlk eczane, 9. yüzyılda Bağdat'ta kurulmuş; bu ilaçların ağırlık, saflık ve bozulup bozulmadığına dair denetim için "muhtesib" adı verilen memurlar görevlendirilmişti. Müslüman alimler, eczacılığı her geçen gün biraz daha geliştirmişler ve pek çok yazılı eseri literatüre kazandırmışlardı.
Önceki Resimler için Tıklayınız
Latince tercümesi olan De medicamentis simplicibus ise bu kitabın yalnızca bir bölümünü içeriyordu.
İlaçların etkisi, uyku ve banyo yapma gibi konular üzerinde çalışan İbnü'l Vefîd, birbirleriyle çok yakın bağları bulunan tarım, bitki yetiştirme, botanik, kimya ve eczacılık gibi konularda da yazdı.
Bitkisel İlaç ve Gıdalar Sözlüğü adlı bu eser, bitkisel ilaçlar konusunda kapsamlı bir çalışma olup, 3 binin üzerinde bitkisel ilacı alfabetik sıra içerisinde açıklar.
İbnü'l Baytâr, 150'nin üzerinde yazardan derlediği bilgileri kendi gözlemleriyle harmanlamıştı. Bu kitabın Latince bir versiyonu 1758 yılında basılmış, eksiksiz tercümesi ise 1842 yılında çıkmıştı.
Compendium aromatariorum adlı eserin bölümleri ve bu bölümlerin dizilişi, önceki dönemlere ait Müslüman eserleri birebir izler.
Mesela eczacının tanımı, eczacıda bulunması gereken özellikler, muadil ilaçlar, basit ve bileşik ilaçlar gibi sınıflandırmaları, Müslüman âlimlerinki ile birebir uyumludur.
Bu kitap Müslüman eserlerindekine benzer şekilde bitkiler, mineraller, vücut dışında ve içinde kullanılan bitkisel ve karmaşık ilaçlar, yağlar, haplar ve kataplazmlara ilişkin listeler içeriyordu.
Müslüman eczacılığı, Amerikalı tarihçi Martin Levey tarafından yakın bir zamanda yeniden gündeme getirildi.
İlaç bileşikleri, haplar, pastiller, tozlar, şuruplar, yağlar, losyonlar ve diş macunları hakkında bilgiler elde etti.
Tüm bunlar bizlere, bin yıl önce yaşayan insanların çok kötü koşullar altında acı çekmediğini, bunun aksine karmaşık ilaçlardan ve araştırmalardan faydalanabildiklerini hatırlatan diğer bilgilerdir.