Mora'da Unutulan Soykırım: Tripoliçe Katliamı
1821 Mora İsyanı'nın en kanlı safhası olan Tripoliçe Katliamı, halkın üç gün boyunca sistemli bir şekilde katledildiği, tarihin en ağır insanlık dramlarından biridir. Osmanlı yönetimi altındaki şehre, verilen sözler çiğnenerek girilmiş; kadın, çocuk ve yaşlılar katledilmiş, Balkanlar'daki Türk varlığını tamamen silmeyi hedefleyen yıkıcı bir kıyıma dönüşmüştür. Yaşanan bu büyük vahşet edebiyattan milli marşlara kadar uzanan söylemlerle meşrulaştırılmaya çalışılmış karanlık bir tarihsel gerçektir.
📌1821 Mora İsyanı, Batı dünyasının koşulsuz desteği ve Panhelenizm hülyalarıyla beslenen, Türk varlığını Balkanlar'dan tamamen kazımayı hedefleyen hain ve kanlı bir tertipti.
📌Yüzyıllardır aynı topraklarda adaletle hükmeden Osmanlı hoşgörüsüne karşı geliştirilen bu ihanet, kısa sürede masum sivilleri hedef alan barbarca bir imha hareketine dönüştü.
Panhelenizm ne demek?
Panhelenizm, dünyadaki tüm Grek (Yunan) topluluklarını ve tarihsel olarak Yunan kültürünün hakim olduğu coğrafyaları tek bir siyasi, kültürel ve coğrafi çatı altında birleştirmeyi hedefleyen milliyetçi ideolojidir.
📌Tripoliçe, Mora Yarımadası'nın orta kısmında, denizden uzak ve dağlık bir platoda yer alan son derece kritik bir şehirdi. Fatih Sultan Mehmed döneminde Osmanlı topraklarına katılan şehir, zamanla Mora Eyaleti'nin idari ve askeri yönetim merkezi haline geldi.
📌Osmanlı bürokratlarının, ordu kademelerinin, tüccarların ve zengin zanaatkarların ikamet ettiği Tripoliçe, surlarla çevrili yapısı ve gelişmiş altyapısıyla bölgenin en müstahkem noktasıydı.
📌Şehir sadece idari bir başkent değil; bünyesindeki camiler, medreseler, hanlar ve çarşılarla Türk-İslam kültürünün Mora'daki en güçlü sembolüydü. Denize doğrudan kıyısının bulunmaması, barış döneminde güvenlik sağlarken, olası bir kuşatma durumunda dışarıdan deniz yoluyla lojistik ve askeri yardım almayı imkansız kılacak stratejik bir dezavantaja da sahipti.
📌İsyanın fikri temelleri, Rusya'nın Odessa kentinde kurulan terör ve nifak odaklı Filiki Eteria örgütü tarafından atıldı.
📌Rus Çarı'nın yaveri Aleksandros İpsilantis ve kardeşi Dimitris gibi kışkırtıcılar eliyle organize edilen bu kalkışma, Avrupalı fanatik Filhelenistlerin ve çetelerin katılımıyla Türk-İslam medeniyetine karşı adeta yeni bir Haçlı Seferi halini aldı.
Filhelenizm nedir?
Filhelenizm, Antik Yunan kültürüne, tarihine ve sanatına karşı duyulan hayranlığı ve bu anlayış doğrultusunda Yunan milliyetçiliği ile bağımsızlık hareketlerini destekleme eğilimini ifade eden düşünce akımıdır.
📌Osmanlı idaresinin o dönemde Tepedelenli Ali Paşa ile meşgul olmasını fırsat bilen isyancılar, güvenlik zafiyetinden yararlanarak silahsız, savunmasız Türk köylerine basarak katliamlara başladılar.
📌Rum Ortodoks din adamlarının ve çete reislerinin kışkırttığı gözü dönmüş güruh, "Türklere ölüm!" çığlıklarıyla bebek, kadın, yaşlı gözetmeksizin tarihin gördüğü en alçakça saldırıları gerçekleştirdi.
Tepedelenli Ali Paşa kimdir?
Tepedelenli Ali Paşa, 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında Yanya merkezli olarak Osmanlı Devleti'nin Balkan coğrafyasında yarı bağımsız bir güç haline gelen, nüfuzlu ve müstebit bir Osmanlı valisidir.
📌Kalavrita, Anabolu, Badra, Navarin ve Benefşe'de Anadolu'ya sürgün edileceği vaadiyle kandırılan silahsız Müslümanlar deniz ortasında veya sahil boylarında vahşice katledildi.
📌Mora Eyaleti'nin yönetim merkezi olan Tripoliçe, çevre kazalardan kaçan on binlerce Türk için son sığınak haline geldi. Çevreyle tüm lojistik bağı kesilen, denizden yardım alamayan şehirde nüfus bir anda 50 bine dayandı. Ecdadımız, kısıtlı imkanlara ve aylarca süren amansız kuşatmaya rağmen vatan toprağını ve namusunu korumak adına destansı bir direnç sergiledi.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
