Arama

Sinema gözünden mesajlar

Sinemada kamera, tek başına bir anlatım aracı olabilir. Kullanılan plan, kamera açısı ve hareketlerinin sinemada birer anlamı vardır. Bu teknik özellikler sinema okuryazarı tarafından değerlendirilerek yorum kazanır. Genel planı tercih eden bir yönetmenin vermek istediği mesajla omuz planda çekim yapan yönetmenin anlatmak istediği şeyler farklıdır. Üst açıdan çekilen bir sahnenin seyircide bıraktığı etkiyle alt açıdan çekilen bir sahnenin algısı aynı olmayacaktır. Her birinin kendine özgü bir mesajı vardır. Gelin sinemanın gözünden bu mesajları anlamlandıralım.

  • 3
  • 13
Genel plan
Genel plan

🎥GENEL PLAN

◽ Mekânların bir bütün olarak gösterilmesi için genel plan kullanılır. Hatta "tanıtma planı" olarak filmlerin açılışında görmek de mümkündür. Seyircinin film hakkında genel bilgi edinmesini, filmin geçeceği mekânı tanımasını sağlar. Bu planda bir ya da daha fazla insan gösterilebilir.

💬 Örneğin Teodoros Angelopulos, filmlerinde kullandığı genel planlarla tanınır. Neredeyse hiç yakın plan tercih etmeyen yönetmen, sahnelere genel açıdan uzun süre bakmamızı ister. "Ağlayan Çayır" filminde gösterilen sahne de aynen bu şekildedir. Uzun süre sadece gölün üzerinde kayıklarla giden insanları seyrederiz. Yönetmen bu planda, insanların göle yansıyan gölgelerini, duruşlarını, gölün griliğini, havanın iç karartıcılığını bir bütün olarak uzun uzun düşünmemizi sağlar.

🎬Ağlayan Çayır filminin konusu:
Film, 1919 - 1949 yılları arasında yaşanan Yunan İç Savaşı ve 2. Dünya Savaşı'nı konu edinir. Mültecilik ve aidiyetsizlik üzerine kurulan film bir trajedidir. Filmde, Odessa'da doğmuş fakat savaş döneminde annesi ve babasını kaybetmiş Eleni, Alexis'in ailesi tarafından evlat edinilir ve Odessa'dan göç ederler. Yeni bir kasabaya yerleşen ailede çocuklar beraber büyümeye başlar. Film bu çocukların ve özellikle de savaşın ortasında bir kadın olarak Eleni'nin çocukluğundan evliliğine, anne oluşundan sonraki yaşadıklarına kadar süregelen olayları anlatır.

Sinema sözlüğü

💬 Genel plan için örnek olabilecek sahnelerden biri de Nuri Bilge Ceylan'ın "Bir Zamanlar Anadolu'da" filminde yer alır. Başlarda genel planda Anadolu bozkırını yönetmen seyircisine sık sık gösterir. Belki de amaç olaya daha objektif bir şekilde bakılmasını sağlamaktır. Nuri Bilge Ceylan kamerasıyla Anadolu panoramasını gösterir ve tablo gibi kullanır.

🎬Bir Zamanlar Anadolu'da filminin konusu:
Filmde bir doktor ile cinayet soruşturması yürüten bir savcının küçük bir Anadolu kasabasında geçirdikleri 12 saatlik gerilimli hikâyesi anlatılır. Bütün bir gece boyunca bozkırın karanlık, taşlı yollarında polis, jandarma, savcı, doktor ve katil zanlısının da bulunduğu üç araba dolusu insan bir çeşme dibine gömülü olan cesedi ararlar. Suç ve vicdanın, doğru ve yalanın birbirine karıştığı filmde insanın doğasının değişkenliğine ve belirsizliğine vurgu yapılır.

  • 5
  • 13
Boy plan
Boy plan

🎥BOY PLAN

◽ Objektifteki nesnenin veya insanın net bir şekilde görülebildiği sahnelerdir. Yüz ifadelerinin gösterilmesi için pek uygun olmasa da kişinin genel duruşunu anlamamızı sağlar. Filmle ilgili verdiği bilgi çok olacağı için ekranda kalma süresi yakın planlara göre daha uzundur.

◽ Karakterin fiziki özelliklerini ve hareketlerini ortaya koyar. Dans, kavga gibi sahnelerde sıkça tercih edilir. Çerçevede insanla beraber çevre de görülür. Kişinin yalnızlığının seyirciye aktarılmasında en etkili planlardandır.

💬 Çölün ortasındaki bir buluşmaya giden dede ve torunu gördüğümüz "Bab'Aziz" filminde boy plan olarak çekilen sahnede ikilinin çöldeki yalnızlıkları ve arayışları seyirciye geçer. Yönetmen hem çevreyi hem de karakterleri net bir şekilde kameraya aktarır.

🎬Bab'Aziz filminin konusu:

Kör bir derviş olan Bab'Aziz ve torunu Ishtar'ın hikâyesini konu edinir. Küçük Ishtar ve dedesi Bab'Aziz, 30 yılda bir yapılan derviş toplantısına gitmek amacıyla yola koyulur. Ancak gidilecek yeri bilmiyorlardır. Dede ve torun, uçsuz bucaksız çölün ortasında gerçekleşecek olan buluşma için çölün ortasında dolaşmaya başlar. Gizli yeri bulabilmeleri için çölün sonsuz sessizliğini kalpleriyle dinlemeleri gerekmektedir.

Senaryo yazım teknikleri

  • 6
  • 13
Diz ve bel plan
Diz ve bel plan

🎥DİZ VE BEL PLAN

Diz planda, kişinin dizinden yukarısı kameraya yansırken bel planda, karakterin belden yukarısı görüntülenmektedir. İki karakterin karşılıklı diyalog kurduğu ve omuzüstü sahnelerde kullanılır. Orta ölçekli planlar olarak da anılan bu iki çekimde kişinin kostümü, beden dili ve aksesuarlar açıkça anlaşılabilmektedir.

💬 Nuri Bilge Ceylan'ın diyalogları bol filmi "Kış Uykusu"ndan gördüğümüz bel plan buna örnektir. Karşılıklı konuşmanın bulunduğu bu sahnede Aydın, eşi Nihal ile anlaşamadıkları konular üzerine uzun bir tartışmaya girer. Burada karakterlerin jest ve mimikleri belirgin şekilde görülür. Birbirlerine verdikleri tepkileri aynı anda gözlemlemek için iyi bir tercihtir.

🎬Kış Uykusu filminin konusu:
Eski bir aktör olan Aydın, fırtınalı bir evlilik yaşadıkları eşi Nihal ve yakın zamanda boşanmış Aydın'ın kız kardeşi Necla, Orta Anadolu'da küçük bir otel işletir. Kışın gelmesiyle otelde az müşteri vardır ve bu üçlünün çatışmaları karın da yağmaya başlamasıyla giderek artar. Aydın'ın entelektüel duruşu üzerine uzun diyaloglardan oluşan filmde derin çatışmalar yaşanır.

  • 7
  • 13
Omuzüstü plan
Omuzüstü plan

🎥OMUZÜSTÜ PLAN

◽ Oyuncunun arka omzunun üzerinden doğru yapılan bir çekimdir. Genellikle karşılıklı konuşmalarda kullanılır. Karakterin omzunun üstünden konuştuğu oyuncunun göğüs ya da bel plandan ekrana gösterilmesi ile olur. Karakterin konuştuğu kişinin verdiği tepkilerin görülmesi için önemli bir açıdır.

💬 "Kış Uykusu" filminden bir sahne olan bu karede Aydın karakterinin omzunun üzerinden Nihal'i görürüz. Yönetmen ikilinin arasında geçen konuşmaya Nihal'in verdiği tepkileri görmemizi ister.

2024 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN