İntifada nedir? Birinci ve İkinci İntifada’da ne oldu? Üçüncü İntifada kapıda mı?
İntifada, Filistin halkının İsrail işgaline karşı direnişini anlatan tabirdir. Birinci İntifada, 1987 yılında başlamış ve Filistinlilerin bir araya gelerek gösterdikleri direniş, kitlesel bir halk ayaklanmasına dönüştü. Filistin davasının en önemli aşamalarından biri olarak kabul edilen ve altı yıl süren bu intifada, Filistin halkının uluslararası alanda tanınırlığını sağladı. İkinci İntifada ise 2000-2005 yılları arasında gerçekleşmiş; başta Batı Şeria ve Gazze olmak üzere pek çok yer, İsrail askerlerinin istilalarına, binlerce evin yıkılmasına, tarım alanlarının tahrip edilmesine sahne oldu.
Önceki Resimler için Tıklayınız
🔸 Oslo Anlaşması'nda Filistinlilerin yönetimi için 5 yıllık geçiş dönemi belirlenmiş ve kalıcı bir çözüm için müzakerelerin sürmesi kararlaştırılmıştı.
🔸 24 Eylül 1995'te imzalanan İkinci Oslo Anlaşması ise karmaşık bir anlaşmaydı ve Batı Şeria'yı üçe bölüyordu:
A Bölgesi: Batı Şeria'nın yüzde 7'sini oluşturan bu bölge, Doğu Kudüs ve El Halil haricindeki belli başlı yerleşim merkezlerini tam olarak Filistin idaresine bırakıyor.
B Bölgesi: İsrail ve Filistinlilerin ortak kontrolüne bırakılan bu bölge Batı Şeria'nın yüzde 21'ini oluşturuyor.
C Bölgesi: İsrail bu bölgeyi kontrol altında tutacak ama aynı zamanda Filistinli tutukluları serbest bırakacaktı.
🔸 Oslo Anlaşmaları, büyük bir hayal kırıklığı ile sonuçlandı ve çatışmalar yeniden alevlenmeye başladı.
🔸 11 Temmuz 2000 tarihinde başlayan Camp David'de gerçekleşen Ortadoğu Barış Zirvesi, Filistin Yönetimi Başkanı Yaser Arafat, İsrail Başbakanı Ehud Barak ve ABD Başkanı Bill Clinton ile gerçekleştirildi.
🔸 Müzakereler, tarafların karşılıklı olarak birbirlerini suçlamalarıyla sona erdi.
🔸 Sınırlar, Kudüs ve Tapınak Dağı, Filistinli mülteciler ve geri dönüş hakları, güvenlik endişeleri gibi sebepler anlaşmaya engel olan nedenlerdi.
🔸 Bu sırada İsrail'in Yahudi yerleşim inşaları hız kesmeden devam etti; bu durum Filistin tarafı için kalıcı çözümü kötü etkileyen bir süreç olarak görüldü.
🔍 Filistin'in işgaline sebep olan işgal politikası: Siyonizm
🔸 Aksa İntifadası olarak da anılan İkinci İntifada, 2000 yılında başladı ve 2005 yılına kadar devam etti.
🔸 Dönemin İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un 28 Eylül 2000'de İsrail askerinin koruması altında Mescid-i Aksa'nın avlusunda dolaşmasının ardından başladı.
🔸 Yahudiler için en kutsal yer sayılan Tapınak Tepesi ziyareti sırasında Şaron, şu sözleri sarf etmişti:
"Tapınak Tepesi ellerimizdedir ve ellerimizde de kalacaktır. Yahudilerin en kutsal mekânlarından biri olarak, burayı ziyaret etmek her Yahudi'nin hakkıdır."
🔸 Bu olayın ertesi günü Cuma namazı çıkışında çatışmalar başladı ve İkinci İntifada'nın fitili ateşlendi.
🔸 Çatışmalar, Filistinlilerle İsrail askerleri arasında 7 kişinin hayatını kaybetmesine, 250 kişinin ve 13 İsrail askerinin yaralanmasına neden oldu.
🔸 Ardından Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki kentlerde onlarca kişinin yaralanmasına neden olan şiddet olayları hızla yayıldı.
🔸 Çatışmaların üçüncü gününde, bir duvarın dibine sığınan Filistinli silahsız bir baba ve 11 yaşındaki oğlu Muhammed ed-Durra kendilerini ateşten korumaya çalışırken İsrail askerlerinin doğrudan ateşine maruz kaldılar.
🔸 Bu olayın kameralara yansıması, Durra'nın babasının gözleri önünde öldürülmesi ile öfke dalgası her geçen gün büyüdü. Filistin halkı sokaklara çıktı ve gösteriler düzenledi.
🔍 Miraç hadisesinin mukaddes beldesi: Kudüs hakkında 30 ilginç bilgi
🔸 5 yıl süren İkinci İntifada sırasında 4 bin 412 Filistinli hayatını kaybetti; 48 bin 322 Filistinli yaralandı. 1069 İsrailli öldü, 4 bin 500 İsrailli yaralandı.
🔸 İkinci İntifada süresince Batı Şeria ve Gazze Şeridi, İsrail askerlerinin istilalarına, binlerce evin yıkılmasına, tarım alanlarının tahrip edilmesine sahne oldu.
🔸 Ayrıca direniş güçlerinin silahlı kanatları ve kullandıkları savunma araçları da gelişim gösterdi; Hamas'ın silahlı kanadı Kassam Tugayları, İsrail'e karşı kullanmak amacıyla roket yapımına başladı.
🔍 Filistin direnişinin abidesi: İzzeddin el-Kassam kimdir?
🔸 Hamas'ın kurucusu Ahmed Yasin ise 22 Mart 2004'te sabah namazı çıkışında İsrail tarafından kendisine düzenlenen hava saldırısıyla tekerlekli sandalyesinin üzerinde hayatını kaybetti.
🔸 İkinci İntifada, 2005 yılının Şubat ayında Ariel Şaron ve Mahmud Abbas'ın katıldığı Sharm el-Sheikh Zirvesi ile sona erdi.