İslam ilim tarihinin en önemli eserlerinden biri: Marifetname
Marifetname, İslam ilim tarihinin en önemli eserlerinden biriydi. Ansiklopedik özellikte olan bu eser, Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından 400 kitaptan faydalanarak yazıldı. Zamanının önemli bilgilerine yer veren Marifetname, tasavvuf, ahlak, kelam, aritmetik, geometri, astronomi, fizyoloji ve psikoloji gibi geniş konu yelpazesine sahipti. Bu esere hem halk hem de medresede ezberlenecek kadar rağbet edildi. Peki, kıyafet ilmi bahsine göre insanların hareketleri ve organları kişinin karakterini nasıl etkiliyordu?
Önceki Resimler için Tıklayınız
Erzurumlu İbrahim Hakkı Marifetname'yi 400 kitaptan faydalanarak ve 1746 yılında Erzurum'da tamamladı. Bu eserde İbrahim Hakkı, oğlunun şahsında okuyucularına eserden alacağı dersleri özet halinde anlattı.
Ansiklopedik nitelikte bir eser olan Marifetname, tasavvuf, ahlâk, kelâm ve fıkıh gibi ilimlerle aritmetik, geometri, astronomi, fizyoloji ve psikoloji çok geniş ve farklı disiplinlere yer verdi. Bu eser geniş konu hacminden dolayı ilk bakışta karışık gözükse de döneminde halk tarafından oldukça rağbet edildi hatta ezberlendi. Marifetname, aradan uzun yıllar geçse de değerini kaybetmedi. Fakat eserdeki bazı bölümlerin ehil olmayan kişiler tarafından yanlış yorumlanması farklı şekillerde algılanmasına neden oldu.
Tasavvuftan, edebiyata, edebiyattan astronomiye kadar pek çok konunun yer aldığı eser, Allah'ın varlığını ve birliğini anlattığı birinci bölüm, anatomi ve fizyolojinin anlatıldığı ikinci bölüm ve terbiye kurallarının anlatıldığı üçüncü bölüm olmak üzere üç bölümden oluşur.
Marifetname'de dünyanın yuvarlak olması, ay ve güneş tutulmasının izahı, gökkuşağının oluşumu, Amerika'yı da gösteren dünya haritası, dünyanın dönmesi, yıldızlar gibi astronomi hakkında bilgiler yer alır.
Erzurumlu İbrahim Hakkı Marifetname adlı eseriyle insanlara önce çevrelerindeki eşyayı, daha sonra kendilerini ve en sonunda da Allah'ı bildirmeyi amaçlıyordu. Bu eserde mârifet, fenâ, beka, muhabbet ve aşk, velâyet, keramet, tevekkül, tefvîz ve teslim, sabır, şükür, rızâ, seyrüsülûk, sâlik, mürşid, nefis ve nefis mertebeleri gibi tasavvufun hemen bütün konularına yer verildi.
Tasavvufi düşünceye göre, insan küçük âlemdir. Bu felsefeye göre hareket eden İbrahim Hakkı için hayatın en önemli gayesi mârifet, mârifetin en yüce derecesi mârifetullah yani ilâhî hakikatlere vakıf olmadır.
Âlemlerin yaratılmasında ilahi maksat yüce Allah'ın bilinmesidir. Bundan hareketle insanın nefsini bilmesi, nefsini bilmesi için de bedenini bilmesi gerektiğini düşünür.
Marifetname, bir mukaddime, üç fen ve bir son sözden oluşur. Dört fasıldan oluşan mukaddimenin ilk faslı dünya ve ahiret âlemleriyle ilgili 80 kadar ayette bulunur. Oldukça kapsamlı olan mukaddimede müfessirlerden rivayet edilen kozmografya bilgilerine yer verilir. Ardından kıyamet alametleri ve ahiret halleri anlatılır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
