Arama

Hayatını İslam'a adayan alimler

İslam'a ömrünü adayan alimler, neredeyse 'Allah' demenin yasak olduğu dönemlerde tek başlarına bir Kur'an mektebi oldular. Her kesimden insana kucak açararak onlarca insanı ihya ettiler. Peki, Gönenli Mehmet Efendi kimdir? Mehmet Zahit Kotku kimdir? Mehmet Zahit Kotku'nun İslam alemi için yaptığı çalışmalar nelerdi? Dünyaca tanınan alim Abdurrahman Gürses, Osmanlı'dan hangi geleneği günümüze taşıdı?

  • 1
  • 27
GÖNENLİ MEHMET EFENDİ
GÖNENLİ MEHMET EFENDİ

Tek başına bir Kur'an mektebi olan Gönenli Mehmet Efendi, neredeyse 'Allah' demenin yasak olduğu bir devirde maddeten fakir ama gönülleri ilim aşkıyla dolu Anadolu çocuklarına açılmış bir mektepti. Gönen'de doğan Mehmet Efendi, ilköğrenimini ve hıfzını tamamladıktan sonra 1920'li yıllarda İstanbul'a gitti. Serezli Ahmed Şükrü Efendi'nin ders halkasına devam ederek 1925'te kıraat ilminden icâzet aldı. Bu arada Medresetü'l-irşâd'a kaydoldu. 1924'te medreselerin kapatılması üzerine yeni açılan İmam-Hatip Mektebi'nin son sınıfına kabul edildi; 1927 yılında bu okuldan mezun oldu. Soyadı kanunu çıktıktan sonra Öğütçü soyadını aldı. Halk arasında ise daha çok Gönenli Hoca olarak tanındı.

İmam-Hatip okulları açılmadan ve daha sonrasında yeterli sayıda mezun vermeden önce Gönenli Hoca, Türkiye'de din görevlilerine karşı duyulan ihtiyacı göz önüne alarak kendi gayretiyle öğrenci yetiştirirken sonraları bu faaliyeti her türlü sorumluluğunu üstlendiği Kur'an kurslarında sürdürdü.

Kur'ân-ı Kerîm ve dinî bilgiler öğrenmek üzere Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden İstanbul'a gelen fakir öğrencilerin ihtiyaçlarını halktan topladığı yardımlarla karşılayarak önemli hizmetlerde bulunarak 1940-1980 yılları arasında binlerce talebe yetiştirdi.

TIBBA YÖN VEREN İSLAM ALİMİ

  • 2
  • 27
FAKİR ÖĞRENCİLERE AÇILMIŞ BABA KUCAĞI
FAKİR ÖĞRENCİLERE AÇILMIŞ BABA KUCAĞI

Onun ilgilendiği kursların başında hepsi de Fatih semtinde olmak üzere Üçbaş Camii Kur'an Kursu, Hacı Hasan Camii Kur'an Kursu ve Akseki Mescidi'ndeki Hırka-i Şerif Kur'an Kursu gelirdi. Bunlardan başka İstanbul'un muhtelif semtlerindeki birçok caminin müştemilâtında veya apartman dairelerinde barınan yüzlerce öğrencinin masrafı da yine Gönenli Hoca tarafından karşılanmaktaydı. Mektebinin yemeği tükendiği zaman oturduğu evi satmaya kalkardı.

Gönenli Mehmet Efendi kadınların eğitimine çok önem verirdi. Haftanın hemen her gününde İstanbul'un çeşitli yerlerindeki camilerde kadınlara vaaz verirdi. Bu vaazlarında öğretmekten çok eğitim, irşad etme ve dinî hayatı canlı tutma onun başlıca hedefiydi. Bu sebeple vaazlarına güzel sesiyle Kur'ân-ı Kerîm okuyarak başlar, ilâhi ve kasidelerle cemaati coşturur, ardından dinleyicilerin dikkatini çekecek şekilde etkili ve slogan mahiyetindeki cümlelerle kısa konuşmasını yapardı. İnsanları ferahlatan sesiyle büyük kitleleri camiye çekmeyi başardı.

MATEMATİK İLMİNE YÖN VEREN 10 MÜSLÜMAN ALİM

Özellikle hanımlara yaptığı vaazlarda Hz. Peygamber'in ezkâr ve evrâd olarak okunmasını tavsiye ettiği tehlîl, teşbih, dua, istiğfar ve salavât-ı şerifelerden seçtiklerini cemaatiyle birlikte okurdu ve fırsat buldukça buna devam edilmesini tavsiye ederdi. Bu evrâd ve tesbîhat daha sonra "Evrad ve Tesbihat" adıyla kitap haline getirilip basıldı.

  • 3
  • 27
HER KESİMDEN İNSANA KUCAK AÇTI
HER KESİMDEN İNSANA KUCAK AÇTI

Reîsü'l-kurrâlık yapan Gönenli Mehmet Efendi, cemaati kazanan ve kazandıran olarak görür, tebrik ve teşekkür eder, tekrar beklediğini söylerdi. İnsana olan coşkun sevgisini ve samimi memnuniyetini daima hissettirirdi.

Sultanahmet Camii'ni bir müjde camisine döndürürdü. "Ne güzel ettiniz de geldiniz bu mübarek bayram sabahında… Hoş geldiniz. Şimdi bu güzelliği idrak edemeyen nice kardeşimiz var, dua edelim de Rabbim onları da aramıza katsın inşallah" derdi.

Bir gün, Sultanahmet'teki vaazını bitirirken dedi ki: " Şimdi ben bir dua edeceğim, siz de âmin diyeceksiniz." Duanın sonunda cemaatin sesini kâfi görmeyen Gönenli Hoca, "Ben tekrar dua edeceğim, siz de can-ı gönülden öyle bir âmin diyeceksiniz ki hem duanın tadına varacaksınız hem de şu gâvurcuklar duamızdan duygulansın." O sırada camide turist kafilesi bulunuyordu.

İrşad konusunda Hz. Peygamber'in "Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz; müjdeleyiniz, ürkütmeyiniz" meâlindeki hadisinin emrini hayatı boyunca titizlikle uygulamaya çalıştı. Başarısı, coşkun imanı ve ihlâsı yanında uyguladığı hoşgörüye dayanan bu yöntemden kaynaklanmaktaydı.

  • 5
  • 27
TEK BAŞINA BİR MEKTEPTİ
TEK BAŞINA BİR MEKTEPTİ

Gönenli Hoca'nın hiçbir tarikata intisabı yoktu. Bu hususta soru soranlara, "Biz Resûlullah'ın yolundayız" derdi. Fakat tasavvufun zühd ve takva çerçevesinde öngördüğü bütün fazilet ve üstün meziyetlere sahip olduğu için halk ona bir velî gözüyle bakıyordu.

Bütün ömrünü hayır hizmetlerine sarf eden Gönenli Mehmet Efendi, başta Kızılay ve Yeşilay olmak üzere yetişebildiği her çeşit hayır kurumuyla yakından ilgilendi. Halkla iç içe yaşadı, zengin fakir her sınıfın güvenini ve sevgisini kazandı. 7 Temmuz 1982'de Sultan Ahmed Camii imamlığından emekli olduktan sonra da hayır ve irşad hizmetlerine koşmaktan geri durmadı.

2 Ocak 1991'de vefat etti. Fatih Camii'nde çok kalabalık bir cemaatin iştirakiyle, kendisinden sonra reîsülkurrâlık görevini devralan Abdurrahman Gürses tarafından kıldırılan cenaze namazından sonra Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.

Vefatından sonra hizmetlerini devam ettirmek üzere Gönen'de 1994'te kendi adına bir cami inşa edildi. Ayrıca 1995 yılında İstanbul'da Gönenli Mehmet Efendi İlim ve Hizmet Vakfı adıyla bir vakıf kuruldu.

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN