Arama

Osmanlı’dan kalan Ramazan geleneği: Enderun usulü teravih

Enderun usulü teravih namazı, Osmanlı döneminde sultanların saray içindeki eğitim mekanları olan Enderun mekteplerinde eda edilirdi. Zamanla İstanbul'un neredeyse tüm camilerinde kılınmaya başlandı. Osmanlı Sarayının kadim Ramazan geleneği, bu yıl Covid 19 nedeniyle camilerin ibadete kapalı olması nedeniyle gerçekleştirilemese de günümüze kadar kimi camilerde yaşatılan bir gelenekti. Peki, Enderun usulü teravih nedir? Enderun usulü teravih nasıl kılınır?

  • 1
  • 10
TERAVİH NAMAZI NEDEN CEMAATLE KILINIR?
TERAVİH NAMAZI NEDEN CEMAATLE KILINIR?

Müslümanların miracı olarak tanımlanan namaz ibadetinde, tüm sünnet namazları bireysel olarak eda edilirken; Ramazan'ın baş taçlarından biri olan teravih namazı, sünnet olmasına rağmen cemaatle kılınır.

Teravih namazının cemaatle kılınması ise iki büyük hikmetle açıklanır. Birincisi, müminleri kaynaştırıp cemaat yapmak; ikincisi ise Kur'an-ı Kerim kültürünü yaymak.

  • 2
  • 10
İLK ENDERUN USULÜ TERAVİH NE ZAMAN KILINDI?
İLK ENDERUN USULÜ TERAVİH NE ZAMAN KILINDI?

Tüm Müslüman dünyası, İslam tarihi boyunca teravih namazına oldukça önem verdi. Ancak, Osmanlı döneminde bu namaz, farklı bir usule sahip oldu: Enderun usulü teravih.

1831 yılının Ramazan ayında, musikişinas padişahlardan Sultan II. Mahmud'un da bulunduğu, saray baş imamı üstün kıraat sahibi Zeynel Abidin Efendi tarafından bir teravih namazı kıldırıldı.

Teravih namazı nasıl kılınır?

  • 3
  • 10
USULÜN İLK MÜEZZİNİ: DEDE EFENDİ
USULÜN İLK MÜEZZİNİ: DEDE EFENDİ

Müezzinliğini Türk musikisinin dahi ismi, Hamamizade İsmail Dede Efendi'nin yaptığı teravih namazı, Enderun usulü teravihin ilk örneğiydi.

Enderun usulü teravih, Osmanlı döneminde padişahların eğitim yerleri dediğimiz saray içindeki Enderun mekteplerinde ve saray içindeki camide; daha sonra da selâtin cami dediğimiz sultanların yaptırdığı büyük camilerde bir şölen gibi kılınmaya başlandı.

  • 4
  • 10
ENDERUN USULÜ TERAVİH NAMAZI NEDİR?
ENDERUN USULÜ TERAVİH NAMAZI NEDİR?

Her rekâtında Türk Musikisinin değişik makamlarında eda edilen Enderun usulü teravih, bu makamlarda bestelenen ilahiler ile süslenirdi.

Enderun usulü teravih namazı, Osmanlı iç teşkilatında sarayda, saray cami ve mescitlerinde, Hırka-i Saadet'te, başta selatin camiler olmak üzere büyük cami ve dergâhlarda uygulanan bir ibadet geleneğiydi.

Enderun usulü teravihin makamları, Klasik Türk musikisinin en önemli ismi olan Itrî'ye dayanıyordu.

Mealli Hatim dinlemek için tıklayın.

  • 5
  • 10
ENDERUN USULÜ TERAVİH NASIL KILINIR?
ENDERUN USULÜ TERAVİH NASIL KILINIR?

Yüzyıllardır başta saray olmak üzere, İstanbul camilerinde, dergâhlarında, konaklarında, iyi eğitim almış güzel sesli musikişinas hafızlar tarafından kıldırılırdı. Teravih namazının her dört rekâtı, Türk musikisinin teamül haline gelmiş farklı makamlarında eda edilirdi.

Enderun'da başlayan bu tertipte, farklı makamların nağmelerinin insan ruhu üzerindeki tesirleri düşünülerek sıralama yapılırdı.

Böylelikle ibadetteki coşku, ferahlık; okumalardaki ahenk, dualardaki samimiyet ve ihlas sürdürülerek, otuz üç rekât olan teravih bitimine kadar sıkılmadan, zevk ve huşu içinde eda edilmiş oluyordu.

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN