Arama

Osmanlı'da uçmaya dair girişimlerde bulunan alimler

Uçmak ilk çağlardan beri insanoğlunun en çok önem verdiği konulardan biri oldu. Uçağın ilk icat olunduğu güne kadar pek çok bilgin, yaptığı uçuş denemeleri ile isimlerini tarihe yazdırdı. Öyle ki uçma üzerine ciddi çalışmalar yapan ilk ilim adamı, bu deneyimi sırasında düşerek vefat etmişti. İşte tarih boyunca Osmanlı'da uçmaya dair girişimlerde bulunan alimler...

  • 1
  • 10
Osmanlı'da uçmaya dair girişimler
Osmanlı'da uçmaya dair girişimler

Uçmak ilk çağlardan beri insanoğlunun en büyük tutkularından biri oldu. Uçağın ilk icat olunduğu güne kadar pek çok bilgin, adını tarihe yazdırdı. Örneğin uçma üzerine ciddi çalışmalar yapan ilk ilim adamı, İsmail Cevheri idi. Tarihte "ilk uçma deneyimini" gerçekleştiren alim ise İbn Firnas'tı. Türkiye'de Hezarfen Ahmed Çelebi'nin uçuşunun onuruna bir posta pulu dahi basılmıştı. İşte Osmanlı'da uçmaya dair girişimlerde bulunan o alimler...

Uçmaya dair 15 inanılmaz gerçek

  • 2
  • 10
İsmail bin Hammad el-Cevheri kimdir?
İsmail bin Hammad el-Cevheri kimdir?

Uçma üzerine ciddi çalışmalar yapan ilk ilim adamı, İsmail Cevheri idi. Cevheri ilk eğitimine el-Farabi'den ders alarak başladı. Bağdat'ta el-Fârisî'nin derslerine devam etti. Aslen Türk olduğu için Arapça'yı uzun süre gezip dolaştığı bu yerlerde uygulamalı olarak da öğrendi. Horasan bölgesinin en büyük ilim merkezlerinden biri olan Nîşâbur'da önemli meşgalelerle ilgilendi. Nîşâbur'da *es-Sıhah adlı eserini yazdı. Bu eser Vankulu Mehmed Efendi tarafından 16. yüzyılda Vankulu Lügatı adı altında Türkçeye çevrildi ve 1729 yılında bu eser İbrahim Müteferrika'nın matbaada bastığı ilk kitap unvanını aldı.

* Kısaca es-Sıhah diye de bilinen bu eser, Arap sözlükçülüğü tarihinde tertip itibariyle yeni bir çığır açtığı gibi sadece sahih kelimeleri ihtiva etmesi açısından da ayrı bir özellik gösterir.

10 soruda Osmanlı'da matbaa ve İbrahim Müteferrika

Bazı kaynaklarda verilen bilgiler son zamanlarında vesveseye kapılıp aklî dengesini kaybettiği yönündeydi. Cevheri, yaptığı bir uçuş makinesi ile Nîşâbur'daki evinin veya caminin damına çıkmış, yazdığı sözlüğü kastederek toplanan halka, "Bu dünyada benden başka kimsenin yapmadığı bir şey yaptım. Ahiret için de kimsenin yapmadığı bir iş yapacağım." diyerek uçmaya kalkıştı, fakat düşerek vefat etti.

Cevherî tarihe, Uçma üzerine ciddi çalışmalar yapan ilk ilim adamı olarak geçti. Bu uçuş Hezârfen Ahmed Çelebi'ye de esin kaynağı olmuştur.

  • 4
  • 10
Abbas Kasım İbn Firnas kimdir?
Abbas Kasım İbn Firnas kimdir?

İbn Firnas, 810-887 yılları arasında yaşamış Endülüslü bir İslam âlimidir. Kurtuba'da büyümüş ve burada tahsil görmüştür.

Uçan bir makine yapan ve uçma konusunda gerçek bir girişimde bulunan ilk Müslüman hatta tarihteki ilk kişi 9. yüzyılda yaşayan Kurtubalı Firnas'tı. Meraklı ve araştırmacı bir karaktere sahip olan Firnas, birçok keşfiyle çağdaşlarının dikkatini çekmiş ve devrin hükümdarı tarafından kendisine "hakim-ül endülüs" unvanı verilmişti.

Tarihte "ilk uçma deneyimini" gerçekleştiren Firnas, 852 yılında kendisini tahta çıtalarla gerdirilmiş bol bir pelerine sarıp, İspanya'daki Kurtuba Ulu Camii'nin minaresinden aşağıya atlamıştı. Böylelikle en azından tarihte ilk kez paraşütle atlayanlardan biri oldu.

Tarihte ilk uçuşu gerçekleştiren Müslüman alim; Abbas ibn Firnas

Firnas, 810-887 yılları arasında yaşamış Endülüslü bir İslam âlimidir. Kurtuba'da büyümüş ve burada tahsil görmüştür. İbn Firnas, ilk uçuş denemesinden 23 yıl sonra planör dediğimiz aletle ilk kontrollü uçuşu yaptı. İbn Firnas'ın bir kuşa benzeyen planörü, kartal tüyleriyle kaplanmış ipektendi. Rivayete göre İbn Firnas'ın, iyice yükseldikten ve havada on dakikadan fazla kuşlar gibi süzüldükten sonra, biraz sertçe yere indiği söylenir. Bu sert iniş, uçuş öncüsü İbn Firnas'ın kuşların kuyruklarının güvenli iniş yapmaktaki önemli rolünü anlamasını sağlamıştır. Günümüzde iniş yapan uçakların yere önce arka tekerlekleri değer. Leonardo da Vinci'nin, uçuşla ilgili çizimlerinin ilk örneği Abbas Kasım İbn Firnas'ın uçuş denemesinden neredeyse yedi yüzyıl sonra gerçekleşmiştir.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN