Orta Asya'nın kadim şehri Türkistan'daki tarihi yerler
Kazakistan'ın güneyindeki Türkistan kenti, Orta Asya'nın kadim şehirlerindendir. Eski zamanlarda köşkler, bahçeler, havuzlarla süslü olan bu şehir, Dünya Mirası Kentleri Örgütü'ne üyedir. Türkistan'da birçok tarihi eser bulunsa da içlerinde en önemlisi Hak yolunun eşiği olarak tanımlanan Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'dir. Türkistan'da yer alan tarihi eserlere daha yakından bakalım.
Önceki Resimler için Tıklayınız
Arslan Baba kimdir?
📌 Türkistan'ın önemli âlimlerinden olan Arslan Baba'nın hayatı hakkında bilgi bulunmaz. Rivayete göre Peygamber Efendimiz döneminde yaşamış, İslam'ın nurunu Kazakistan'a taşımıştır.
▶"Arslan Bab" olarak da bilinen İslam alimi, Ahmed Yesevi'nin ilk mürşididir ve onun yetişmesinde önemli etkiye sahiptir.
▶ "Bab", "ata" , "baba" gibi kelimeler eski dönemlerde büyük sufiler için kullanılırdı.
▶ 11. yüzyılda Orta Asya'da İslam'ı yaymak için çaba sarf eden Arslan Baba, ataların atası, babaların babası olarak da bilinirdi.
📌 "Arslan" kelimesinin lakap olduğu düşünülür. Allah yolunda mücadele eden, Hz. Hamza, Hz. Ali gibi yiğit kimselere arslan denilirdi. Öyle ki Ahmet Yesevi, pirini Divan-ı Hikmet'te şu sözlerle övdü:
İman uçun can tartkan, İslam uçun tığ urgan
Mevlam rızasın algan bablar babı Arslan Bab
▶ Arslan Baba, Ahmed Yesevi yedi yaşındayken ona ders vermeye başladı. Anlatılan menkıbelere ve rivayetlere göre Peygamber Efendimizin emanet bıraktığı hurmayı 400 yıl saklayıp Ahmet Yesevi'ye teslim etti.
Arslan Baba'nın, sahabelerden Selman-ı Farisi olduğu da düşünülür. Âlimler, her ikisinin de uzun ömürlü olduğu rivayetlerinden dolayı bu çıkarımda bulunur.
📌 Arslan Baba'nın türbesi, Abunasir el-Farabi'nin de memleketi olan Otrar şehrindedir. Türbe 35 metre uzunlukta 12 metre yüksekliktedir.
▶ Arslan Baba'nın türbesinin ne zaman yapıldığı belli değildir. 1400'lü yıllarda Timur tarafından yenilendi. İlk yapıldığı zamandan kalan iki direğin hala ayakta olduğu düşülür.
▶ Mezarın üzerinde Timur'un yaptırdığı kerpiçten örülmüş iki kubbe yer alır. Yapı Orta Asya mimarisinin tüm özelliklerini taşır.
📌 Yapı, iki odadan oluşur. Tepelerine kubbe yerleştirilen odaların kuzey tarafı mezarlık, güney tarafı ise mescitten oluşur.
▶ Mescid, yaklaşık 500 kişiliktir. İki odanın ortasında ise bir dehliz yer alır. Dış iki köşesinde on metre yükseklikte minare yer alır.
▶ Arslan Baba ile Hoca Ahmed Yesevi Türbesi arasındaki mesafe 60 kilometredir.
▶ Arslan Baba Türbesi, 7 asır öncesine ait Kur'an-ı Kerim gibi önemli eserlere ev sahipliği yapar.
📌 Otrar, Kazakistan'ın güneyindeki Türkistan şehrine 57 kilometre uzaklıktadır. Eskiden Farab olarak anılan Otrar, filozof Farabi'nin doğduğu, Türk imparatoru Timur'un vefat ettiği kenttir.
▶ 13. yüzyılda batı ile doğu arasındaki önemli ticaret merkezlerinden biri olan Otrar, 18. yüzyılda Çungarlar tarafından yapılan saldırı sonucu yıkıldı.
BİLGİ NOTU🔍
Timur kimdir?
Timur, tarihin en büyük cihangirlerinden biriydi. Zamana ve zemine göre değişen siyasi bünyeyi geliştiren, kalabalık orduları fetihlere yönelten etkili bir devlet adamı, askeri bir taktikçi ve strateji uzmanıydı.
