Arama

Emir Timur’un İbn Haldun’a teklifi

Emir Timur, askeri stratejisi ve dehası ile tarihin öne çıkan karakterlerinden biri. İran'ın kuzeyi ve Azerbaycan'ı ele geçirdiği Üç Yıllık Sefer; Ortadoğu'ya hâkim olmak istediği Beş Yıllık Sefer ve Hint, Anadolu, İran, Irak coğrafyalarını ele geçirmek amacıyla çıktığı Yedi Yıllık Sefer, onun bir dünya hükümdarı olma yolunda gerçekleştirdiği akınlar olarak tarihe geçti. Ancak onun hayalleri bu kadarı ile sınırlı değildi... Timur, Şam'ı ele geçirdiği sırada İslam tarihinin en büyük âlimlerinden olan İbn Haldun ile görüşmüş; ondan Mağrip'e ilişkin bilgiler almıştı. Peki, tarihin en ilginç karşılaşmalarından biri olan bu görüşmede Timur, İbn Haldun'a ne teklif etti?

  • 1
  • 10
EMİR TİMUR KİMDİR?
EMİR TİMUR KİMDİR?

Timurlu hanedanının kurucusu ve ilk hükümdarı olan Emir Timur, 1336 yılında dünyaya geldi. 1370-1405 yılları arasında 35 yıl hükümdarlık yaptı.

🔸 O doğduğunda, Çağatay Hanlığı çökmeye yüz tutmuş; yönetim Cengiz Han soyundan gelen hanlıklardan ziyade kabile reislerinin elinde bulunuyordu.

🔸 İlk kez 24 yaşındayken adından söz edilen Timur, Çağataylar ile Moğollar arasındaki çatışmalara katılmış; sık sık saf değiştirmişti. Faydası olacağı düşüncesiyle belli kimselerle akrabalık bağı kurmuştu.

🔸 Timur, kendine müttefikler sağlayarak 10 yıl süren bir mücadelenin ardından 34 yaşında Maveraünnehir'e hâkim olarak Semerkant'ta tahta geçti.

🔸 Onun bu başarısındaki en önemli unsur, bölgedeki kabileler arasında devam eden mücadeleler ve karşısına çıkacak bir rakibin bulunmamasıydı.

🔸 Timur, "aksak" ya da "lenk" diye anılırdı; zira mücadele ettiği dönemde sağ kolu ve sağ bacağından yaralanmıştı.

🔍 Timur kimdir? Timur Müslüman mıydı?

  • 2
  • 10
BÖLGEDEKİ KARIŞIK DURUMU LEHİNE ÇEVİRDİ
BÖLGEDEKİ KARIŞIK DURUMU LEHİNE ÇEVİRDİ

Timur'un hükümdar olduğu dönemde pek çok medeniyet iç karışıklıklar yaşamaktaydı ve kimi ülkeler parçalanmış vaziyetteydi.

🔸 Emir Timur, 1370-1372 yılları arasında Fergana vadisine sefer yaparak burada nüfuzunu arttırmaya çalıştı.

🔸 1373 yılında Harizm'e karşı harekete geçti ve Horasan'ın içinde bulunduğu bölgenin zaptını sağladı.

🔸 Bu sırada İran'ın parçalanmış halde olan durumunu yakından gören Timur, 1386 yılında buraya sefer düzenledi.

🔸 "Üç yıllık sefer" olarak da anılan bu seferler sırasında Gürcistan üzerinden Azerbaycan'a giderek Karabağ'a ulaştı.

🔸 Kuzey İran ve Azerbaycan'ı ele geçiren Timur, yokluğundan faydalanma girişimlerinin önüne geçmek için Semerkant'a dönmek zorunda kaldı.

  • 3
  • 10
BATIYA DOĞRU GERÇEKLEŞTİRDİĞİ SEFERLER
BATIYA DOĞRU GERÇEKLEŞTİRDİĞİ SEFERLER

1392 yılında "beş yıllık sefer" olarak adlandırılan sefere çıktı. Bu dönemde Anadolu'da ve Suriye'de Memlukler dışında kendisine ciddi rakip olabilecek bir güç yoktu.

🔸 Osmanlılar Anadolu'ya tam anlamıyla hâkim değildi; Anadolu, Osmanlı ile savaş halindeki beylikler tarafından yönetiliyordu ve Memlukler buradaki siyasi gelişmelerde söz sahibiydiler.

🔸 1393 yılında Timur Bağdat'a inmiş, Osmanlı, Memluk, Altın Orda ve Kadı Burhâneddin devletlerinde bazı önlemler alınmaya başlanmış; Anadolu beyliklerinde ise sevinç havası esmişti.

🔸 Musul, Mardin ve Diyarbekir'i ele geçiren Timur, Memluklere gönderdiği elçilerin öldürüldüğü haberini alınca Suriye'ye ilerleme kararı aldı.

🔸 Yıldırım Bayezid, Memluk Sultanı Berkuk, Altın Orda Hanı Toktamış ve Kadı Burhâneddin arasında bir ittifak kuruldu; bu ittifak Timur'un seferlerini Hindistan'a yöneltmesiyle çözüldü.

🔍 Timur Bayezid'i nasıl esir aldı?

  • 4
  • 10
SEFERLERİNİ SURİYE TOPRAKLARINA ÇEVİRDİ
SEFERLERİNİ SURİYE TOPRAKLARINA ÇEVİRDİ

Hindistan seferinden sonra bir müddet Semerkant'ta kalan Timur, İran'a yöneldi.

🔸 Kadı Burhâneddin ile Berkuk'un ölümleri ve Memluk devletindeki iç karışıklıkları fırsat bilen Timur, 1399'da "yedi yıllık sefer" olarak adlandırılan batıya doğru son seferine çıktı.

🔸 Anadolu ve Suriye'yi işgal etmek için mevcut siyasal ortam oldukça elverişliydi. Timur, Sivas'ı ele geçirmesinin ardından güneye doğru indi.

🔸 1400 yılında Timur, Şam önlerine geldiğinde Memluklerin başında Sultan Ferec vardı.

🔸 Yıldırım Bayezid, Ferec'e elçiler göndererek Timur'a karşı ittifak teklif ettiyse de ülkesi için bunun önemini kavrayamayan Ferec bu teklifi reddetti.

  • 5
  • 10
TİMUR’UN İBN HALDUN İLE KARŞILAŞMASI
TİMUR’UN İBN HALDUN İLE KARŞILAŞMASI

Timur 1400 yılında Halep'e girdi ve Suriye askerlerini yenilgiye uğratıp şehri yağmalattı. Burada bir ay kaldıktan sonra Şam üzerine yürüdü.

🔸 Timur'un Halep'i zapt ettiği haberi Kahire'ye ulaşınca Sultan Ferec de ordusuyla Şam'a geldi; yanında ünlü Müslüman âlim İbn Haldun da bulunuyordu.

🔸 İki ordu arasında küçük çatışmaların meydana geldiği bir sırada Sultan Ferec, Kahire'de bir ayaklanma teşebbüsü olduğu haberini aldı ve Mısır'a döndü.

🔸 Şam valisi, ulemanın barış yoluyla şehrin Timur'a teslim edilmesi teklifini kabul etmedi ve şehri savunmaya devam etti.

🔸 Bunun üzerine İbn Haldun, ulema ile istişarelerde bulundu ve Emir Timur ile görüşmek için gizlice ordugâha gitti.

🔍 İbn Haldun kimdir? İbn Haldun'un hayatı…

2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN