Çanakkale'de Murad Hudâvendigâr'ın emanetleri
Çanakkale; yalnızca iki kıtayı birbirine bağlayan bir boğaz değil, insanlık tarihinin akışını değiştiren bir hafızadır. Bir yanda Homeros'un destanlarına konu olan kadim Troya'nın gizemi yer alırken diğer yanda ise 'Çanakkale Geçilmez' nidasıyla tarihe kazınan sarsılmaz bir irade durur karşımızda. İşte, Assos da Çanakkale'nin antik dönemlerini yansıtan bir kenttir. Her adımında tarih, her adımda bir hikaye vardır burada. Murad Hüdâvendigar Camii ve Murad Hüdâvendigar Köprüsü bunlardandır. İşte, I. Murad'ın Çanakkale'deki emanetleri...
🔹 Gerek Osmanlı gerek Selçuklu mimarisi, ülkemizin birçok yerinde karşımıza çıkıyor. Çanakkale'de daha çok Osmanlı mimarisi örnekleri ile karşılaşabiliriz. Özellikle Assos gibi oldukça turistlik bir yerde gördüğümüzde ilgimizi daha da celbedebiliyor.
🔹 Evet, Assos Türk dönemi ismiyle Behramkale, Behram veyahut Behramköy olarak bilinen bu yerde, Erken Osmanlı Dönemi'ne ait Murad Hüdâvendigâr Camii ile Murad Hüdâvendigâr Köprüsü bulunuyor. Buralardan bahsetmeden evvel Murad Hüdâvendigâr'a bir bakalım.
I. MURAD HÜDÂVENDİGÂR
🔹 29 Haziran 1326 yılında, Bursa'da hayata gözlerini açan Murad Hüdâvendigâr , üçüncü Osmanlı padişahıdır. Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun'dur. Daha on iki yaşındayken Bursa Bey sancağına gönderilmiş ve tarihte ilk "Sultan" lakabı ile anılan padişah olmuştur.
🔹 27 yıllık saltanatı boyunca Anadolu ve Rumeli'ye 37 önemli muharebe düzenlemiş ve bunlar zaferle sonuçlanmıştır. Yabancı kaynaklarda o, "kibar şövalye" olarak geçmekte. Osmanlı'yı bir devlete dönüştüren I. Murad, Rumeli Beylerbeyliği'ni kurmuş, döneminde vezir ve divan üyelerinin sayısı artırılmış, devletin mali bünyesiyle defterdârlık makamı oluşturulmuştur. Osmanlı İmpratorluğu'nda derin izler bırakan ve çağın ötesinde askeri organizasyonlardan biri kabul edilen Yeniçeri Ocağı'nı kurulmuştur.
🔹 Şimdi gelelim Assos'a. Burası tarihte, Güney Troas'te Lekton Burnu'ndan başlayan kıyı şeridinin önemli kentlerinden biriydi. Tunç çağından itibaren yerleşimin görüldüğü Assos, 1299 yılından itibaren Türk egemenliğine girmişti.
🔹 O dönemler bölgeye Karesi Beyliği hakimdi. Orhan Bey, beyliğin bir dönem yaşadığı taht kavgalarından faydalanarak burayı ve Balıkesir civarını hakimiyeti altına almıştı.
I. MURAD HÜDÂVENDİGÂR CAMİİ
🔹 Ülkemizin en güzel manzaralarından birine sahip olan Assos Antik Kenti'nde, Erken Osmanlı Dönemi'ne ait Murad Hüdâvendigâr Camii, 14. yüzyılda inşa edilmiş.
🔹 Yapının en önemli özelliklerinden biri tek mekanlı, tek minareli ve tek kubbeli cami örnekleri arasında yer alması. Yapının ilk gravürü, 1833 yılında Anadolu'ya gelen ve yaptığı çizimlerle araştırmacıların ilk el kaynaklarından olan Charles Texier'e aittir.
🔹 Assos Antik Kent sınırları içinde yer alan Hüdâvendigar Camii'nde, kadırga resimleri bulunmakta. Bu da Osmanlı da pek de yaygın olmayan bir örnek olarak karşımıza çıkıyor.
🔹 Bu yapı 4 ana dönemde incelenmekte. Birinci dönemi 14. yüzyıl ile 1944 arasını ifade eder. Bu dönemde, günümüze ulaşmayan kadınlar mahfili bulunmaktaydı.
