1941 Pera Palas Patlaması: Hedef Kimdi?
Medeniyetler beşiği İstanbul, 11 Mart 1941 tarihinde şehrin en simge yapılarından biri olan Pera Palas Oteli'nde meydana gelen şiddetli bir patlamayla sarsıldı. İkinci Dünya Savaşı'nın gölgesinde yürütülen casusluk ve diplomasi savaşlarının Türkiye'deki en kanlı tezahürlerinden biri olan bu olay, tarihin tozlu sayfalarına trajik bir not olarak geçti. Peki, bu suikast girişiminde asıl hedef kimdi ve saldırının arkasındaki temel amaç neydi?
◾ İstanbul'da Art Nouveau denince akla ilk gelen yer Beyoğlu'dur. Eskiden Pera adıyla anılan bu tarihi semtin simgelerinden Pera Palas; hem mimari dokusu hem de tanıklık ettiği tarihi olaylarla ön plana çıkar.
◾ Yapımına 1892 yılında başlanan Pera Palas, 1895'teki görkemli açılış balosuyla kapılarını misafirlerine açtı. Dünyanın dört bir yanından sayısız seçkin ismi ağırlayan bu otel, tarihinde büyük bir patlamaya da tanıklık etti.
◾ 1941 yılında II. Dünya Savaşı'nın yıkıcı etkileri tüm Avrupa'yı sarmışken, izlediği tarafsızlık politikası sayesinde Türkiye'de derin bir sükûnet hâkimdi. Kıta genelinde çatışmaların yankıları sürerken, ülkemiz bu büyük kaostan uzak, sakin bir nefes alıyordu.
◾ İşte bu dingin atmosferin ortasında, İstanbul'un kalbinde infilak eden bir haber tüm şehirde yankılandı: Pera Palas patlaması. II. Dünya Savaşı'nın dışında kalmaya özen gösteren Türkiye için bu hadise, savaşın soğuk ve karanlık yüzünün ülkemizde en derinden hissedildiği, tarihin en çarpıcı olaylarından biri oldu.
◾ II. Dünya Savaşı'nda Bulgaristan, Almanya saflarına geçti. Bu gelişmeden sonra İngiliz diplomatlar ülkeden ayrılmak durumunda kalır. O zamanlar Sofya Büyükelçisi George William Rendel ve beraberindeki yetmiş kişi İstanbul üzerinden kendi topraklarına döneceklerdir.
◾ Geçici bir süre İstanbul'da kalmak durumundadırlar, Sofya'dan trenle yola çıkarlar. İstanbul trenine aktarma yaparlar, işte ne olduysa burada olur. Aktarmayla İstanbul trenine geçerler ve eşyalar kompartımana alınır.
◾ Elçilik çalışanları sonrasında iki bavulun sahiplerini bulamaz, merak ederler ve içinde neler var bakarlar. Radyo pili, çamaşırlar ve gazete olduğunu görürler.
◾ Rendel ailesi ve birkaç görevli Pera Palas'ta, bir kısım çalışan ise tarihi otele yakın olan Alp Otel'de konaklayacaktır. Pera'ya geçen aile eşyalarını oteşin lobisine bırakmıştır...
◾ Elbette o sırada lobide sahibi bulunamayan iki bavul da duruyordur. İçinde sıkıntılı bir şey olmadığına kanaat getiren çalışanlar bavullardan birini arabadan indirmiş ve otele bırakmıştır.
◾ Ne olduysa burada olur, lobiden yüksek sesle birlikte kuvvetli bir patlama meydana gelmiştir. Koskocaman otel temelinden sarsılır, o dönem kubbeli cam giriş tavanı çöker ve civardaki binalarda patlamadan nasibini alır.
