Arama

129 yıl önce faciayla başlayan dostluk

Türk-Japon dostluğunun ilk adımları, tarihimizin en büyük deniz felaketlerinden biri olan Ertuğrul Fırkateyni Faciası'nın ardından atıldı.

Tam 130 yıl önce 15 Eylül 1890'da Japonya'da Ertuğrul Fırkateyni'nin battığı olay tarihimizdeki en büyük deniz felaketlerindendir.

Bu facia büyük üzüntüye sebep olurken aynı zamanda Türk-Japon dostluğu da başlamıştı.

Japonlar, 19. yüzyılın ortalarından itibaren ABD ve Avrupa'nın baskısıyla karşılaşınca bu durumdan çıkış yolları aramaya başladılar. 1871'de Fukuçi Geniçiro'yu Türkiye'nin durumunu tespit ettirmek üzere gönderdiler. 1875'te Dışişleri Bakanı Munenori Başbakan Sanetomi'ye "Türkler gayri Hristiyan batı milleti olarak Avrupalılar ile diplomatik ilişkilerde bulunuyorlar. Bu bakımdan Japonlara benziyorlar. Biz de onlardan çok şeyler öğrenebiliriz. Dolayısıyla onlar ile diplomatik ilişkileri açarsak bizim için faydalı olacak" demişti. Bu konuşmadan sonra İngiltere'deki Japon ve Türk elçileri arasında bir görüşme oldu.

Yaptıkları değerlendirmeler sonucunda Osmanlı Devleti'yle ilişki kurmayı faydalı bulan Japon yönetiminin gönderdiği heyet 1881'in ocak ayında İstanbul'a ulaştı.

Dışişleri müşaviri Yoshida Masaharu İstanbul'u ziyaret ederek, padişahla görüştü. O sırada sömürgeci ve emperyalist Avrupa'ya karşı bir denge arayışı içinde olan İkinci Abdülhamid de gözünü Güney ve Güneydoğu Asya'ya çevirmişti.

  • 3
  • 9
JAPONYA SEYAHATİ
JAPONYA SEYAHATİ

1887'de Avrupa seyahatine çıkan Prens Komatsu İstanbul'a uğradı ve Sultan Abdülhamid ile imparatorun gönderdiği en şerefli nişanı (Kikuka-Daijusho) takdim etti. Osmanlı yönetimi, hem bu seyahate karşılık vermek, hem de iki ülke ilişkilerini üst düzeye çıkarmak ve Bahriye Mektebi'ni bitiren genç denizci subaylara açık deniz eğitimi vermek için Ertuğrul gemisini Japonya'ya göndermeye karar verdi. Türkiye'nin önde gelen tarihçilerinden Vahdettin Engin'in bu konuyla ilgili bir araştırmasından bu seyahati aktarıyoruz.

Albay Osman Bey komutasında 600'den fazla personele sahip Ertuğrul Fırkateyni 14 Temmuz 1889'da İstanbul'dan hareket etti. Ertuğrul Fırkateyni, yaklaşık 25 yıl önce Tersane-i Amire'de yapılarak Osmanlı donanmasına katılmış, 79 metre boyunda, 15,5 metre genişliğinde, 10 mil sürat yapabilen bir gemiydi. 27 Temmuz'da Süveyş Kanalı'nı geçerken kuma oturdu ve dümeni kırıldı.

Fırkateyn tamir için havuza alındı ve bu arada başka bir gemiyle nişan ve hediyelerin üst düzey subaylarla gönderilmesi düşünüldü. Ancak tamerin kısa sürede bitmesi üzerine yola çıkan gemimiz bir kaza daha geçirdi. 7 Ekim'de Aden'e, 20 Ekim'de Bombay'a, vardı. Yol boyunca Müslümanlar Ertuğrul Fırkateyni'ni büyük bir coşkuyla karşılıyorlardı.

Karaya çıkan Osmanlı denizcileri halkla birlikte Cuma namazı kılıyorlardı. Bombay'da 100 binden fazla kişi gemiyi ziyaret etmiş, bölge Müslümanları üzerinde Ertuğrul'un ziyareti büyük tesir bırakmıştı. Nitekim İkinci Abdülhamid'in bu seferden bir amacı da İslam halifesinin görünürlüğünü artırmak içindi. 28 Kasım'da Singapur'a vardı ve uygun havayı yakalamak için burada dört ay kaldı. Singapur'dayken Sumatra ve Cava gibi bölgelerin Müslümanları gemiye gelerek fırkateyn komutanına durumlarını anlatmışlardı. Singapur'dayken gemi komutanı amiraliğe terfi ettirilmişti. Yolda 13 kişi koleradan vefat etmişti.

22 Mayıs 1890'da Japonya'ya varan gemi burada da aynı büyük ilgi ile karşılandı.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN