Eyüpsultan’da bulunan tarihi yerler

➡ Eyüp Sultan Türbesi'ni ziyaret etmenin bir adabı vardı. Öyle ki bunun için eserler dahi kaleme alındı. Hasan ibn Es-Seyyid'in Menâkıb-ı Ebû Eyyûb el-Ensârî 'Alemdârı Resûl adlı eserine göre buraya gelen kimse ilk önce iki rekât namaz kılmalı, sevabını da sahabenin ruhuna bağışlamalıdır. Ardından türbeye yaklaşarak sahabe selamlanmalı sandûkanın baş ve ayak ucunda olmak üzere iki kez dua etmelidir. Son olarak bir dua daha ederek isteklerinin gerçekleşmesi için sahabenin himmeti istenmelidir. (Osmanlı İstanbulu'nda Müstesnâ bir Ziyâretgâh: Eyüp Sultân Türbesi, Feray Coşkun)

Eyüpsultan'da sahabelerden Hz. Cabir Bin Muhammed El Ensari, Hz. Ebu'd Derda el Ensar, Hz. Edhem, Hz. Ka'b, Hz. Abdü's Sadık Amir İbn-i Same, Hz. Hafir'in makamının bulunduğu belirtilir.

➡ Eyüp Sultan Türbesi'nin etrafında defnedilerek, sahabenin şefaatine nail olmak istenirdi. Birçok önemli şahsiyet burada defnedilmek istedi.

➡ Fatih Sultan Mehmet'in sakası Mustafa Ağa, Osmanlı'nın önemli âlimi Ali Kuşçu, ilk türbedarlardan Yûsuf ibn Şeyh Halîl burada defnedilen en erken isimlerdir.

➡ Caminin deniz tarafına açılan kapısının hemen yanında Kıbrıs fatihi Mustafa Paşa'nın, şadırvan avlusuna açılan ikinci kapının yanında ise dârüssaâde ağası Beşir Ağa türbesi vardır.

➡Devlet adamlarından Semiz 'Alî Paşa, Lâlâ Mustafâ Paşa, Gürcü Mehmed Paşa türbenin çok yakınında defnedildi.

➡ I. Ahmed'in eşi Mâh-ı Fîrûz Hatice Sultan türbenin arkasında, III. Ahmed'in kızı Sâliha Sultan ise dış avluda gömülüdür.

➡ Eyüp Sultan'a çıkan ve kılıç merasiminde kullanılan Cülus Yolu üzerinde birçok kimsenin türbesi mevcuttur. II. Selim'in annesi Mihr-i Şâh Sultan, III. Mustafa'nın kızları Hatice ve Beyhân Sultan, II. Mahmud'un kızı Âdile Sultan, Sadrazam Hüsrev Paşa bunlardan bazılarıdır.

➡ Şeyhülislam Ebûssu'ûd Efendi, Osmanlı'nınönemli sadrazamı Sokullu Mehmed Paşa Eyüp Sultan'da medfundur. Ayrıca Sultan V. Mehmed Reşâd da burada defnedilmiştir. Osmanlı hükümdarları arasında Eyüp'te medfun olan ilk ve tek padişahtır.

➡ Kanuni Sultan Süleyman'ın veziri olan Mahmud Paşa tarafından 1577 yılında Mimar Sinan'a yaptırıldı.

➡ Defterdar Caddesi ile Zal Paşa Caddesi arasında yer alan yapı hakkında Evliya Çelebi "Seyahatname"sinde şunları belirtti "Camilerin en güzeli Zal Paşa'dır ki irem bağı içinde iki tarafı yol ve pek parlaktır. Osmanlı ülkesinde olan vezir camileri içinde bundan nurlusu yoktur. 366 cam billur ile süslüdür... Minberi, mihrabı, müezzin mahfelleri ince sütunlarını Sinop kalasındaki minberden başkasında görmedim."

Rengarenk görüntüleriyle kış aylarına renk katan 10 çiçek

➡ Mimar Sinan, diğer eserlerinden farklı olarak yapıya iki sıra pencere arası açıklıklar yerleştirdi.

➡ Külliye ilk inşa edildiğinde medrese, türbe ve çeşmeden oluşurken sonradan cami yapıya eklendi.

➡ Cami, büyük kubbe ve onu üç taraftan saran mahfillerden oluşur. Büyük kubbeyi, mihrap ve ayak kısmına oturtulan kemerler taşır.

İstanbul'un en eski yerleşim yerlerinden biri olan #Eyüpsultan, Mekke, #Medine ve Kudüs'ten sonra en çok ziyaret edilen dini merkezlerden biri olma özelliğine sahiptir. https://t.co/IHdJFsyW6p

— Fikriyat (@fikriyatcom) February 7, 2021

➡ Külliyenin Defterdar Caddesi'ne açılan avlu kapısından girildiğinde sağ tarafta medrese odaları, sol tarafında ise Zal Mahmud Paşa'nın türbesi yer alır.

➡ Paşa ile aynı gün vefat ettiği düşünülen eşi Şah Sultan'ın da türbe içerisinde medfundur.

➡ Sultan II. Mahmud zamanında harap hale gelmesinden dolayı, padişahın buyruğuyla tadilat edildi. İstanbul'da yaşanan büyük 1894 yılındaki depremde külliyede ciddi hasarlar oluştu, batı taraftaki tonozları ve minaresi yıkıldı.

➡ Zal Mahmud Paşa, 1553'de Şehzade Mustafa'nın ölümüne dahil olduğu için halkın camiye girmediği bu sebeple de uzun müddet yapının cemaatsiz kaldığı söylenir.

*Zal Mahmud Paşa kimdir?

Bosnalı olan Mahmud Paşa, Enderun Mektebi'nde eğitim gördü. 1567 yılında vezir oldu. 1572'de ise II. Selim'in kızı Şah Sultan ile evlendi. Peçevî Mustafa Efendi, bu devlet adamının "akranları arasında kıymeti" olduğundan bahseder.