Zülkarneyn kimdir? Kur’an-ı Kerim’de Zülkarneyn kıssası ve Yecüc ile Mecüc
Kur'an-ı Kerim'de zikredilen kıssalardan biri, Zülkarneyn adında kendisine büyük güç ve imkân verildiği bildirilen bir kişiye aittir. İslami kaynaklara göre Zülkarneyn, doğuya ve batıya seferler düzenleyerek büyük fetihler yapan bir cihangirdi. Seferleri sırasında halka, dini ve ahlaki tebliğde bulundu; zulüm ve şirkten sakınma, Allah'a iman, salih amel gibi konulara değindi. Yecüc ve Mecüc olarak adlandırılan fesatçı ve saldırgan kavimden şikâyet eden bir halkla karşılaştı ve onları koruyacak bir set inşa etti. Bazı kaynaklar, Zülkarneyn'in Makedonya Kralı Büyük İskender olabileceğini ifade eder. Peki, Zülkarneyn kimdir? Kur'an-ı Kerim'de Zülkarneyn kıssası nasıl geçer?
Önceki Resimler için Tıklayınız
Tefsir ve tarih kaynakları, Zülkarneyn'in gerçek ismi, ne zaman ve ne kadar yaşadığı ile ilgili farklı bilgiler verirler. Onun hangi çağda yaşadığı ile ilgili farklı görüşler mevcuttur.
🔸 Hz. İsa ile Hz. Muhammed (sav) arasında, hiçbir peygamberin gönderilmediği fetret döneminde yaşadığını öne sürenler vardır.
🔸 Hz. İbrahim ile aynı çağda yaşadığı, Hanif dine mensup olduğu, Kâbe'yi tavaf ettiği de belirtilir.
🔸 Öte yandan Hz. Musa ve Hızır ile aynı çağda yaşadığı, âb-ı hayâtı aramak üzere karanlıklar ülkesine yolculuk yaptığı ve bu yolculukta Hızır'ın rehber olarak hazır bulunduğu da öne sürülen görüşler arasındadır.
🔸 Bu görüşlerde tarih kaynakları ile ilişkili olarak birbirine karıştırıldığı, hayal ile gerçeğin iç içe geçtiği, tarihi olaylarla efsanelerin harmanlandığı da ifade edilir.
Tarihi kaynaklardan yola çıkılarak Zülkarneyn ile benzerlik kurulan bir diğer isim ise Büyük İskender'dir.
🔸 Makedonya Kralı Büyük İskender, İslam edebiyatında ruhani bir kişilik olarak yer alır. Efsanevi bir biçimde metinlere konu edilen Büyük İskender'in kimi zaman Zülkarneyn ile özdeşleştirildiği görülür.
🔸 Büyük İskender'i anlatan ve İskendernâme olarak adlandırılan edebi türde, Büyük İskender neredeyse tamamen Zülkarneyn'in kimliğine büründürülür.
🔸 İskender'in düzenlediği seferler, geniş bir coğrafyaya uzanan fetihleri ve 12 yıl gibi kısa sürede birçok devleti ortadan kaldırarak imparatorluk kurmasının manevi güç ve ilahi destekle mümkün olduğu belirtilir.
🔸 Fahreddin er-Râzî, Kur'an'da sözü edilen Zülkarneyn'in mümin, Büyük İskender'in müşrik olması sebebiyle bu görüşün doğru olmadığını ifade eder.
🔸 Kur'an Yolu Tefsiri'ne göre de Büyük İskender batıl inançlara sahip bir kimse ve puta tapan bir milletin hükümdarıdır. Hâlbuki Zülkarneyn, ayetlerden anlaşıldığı üzere mümin ve salih bir kuldur. Dolayısıyla ikisinin aynı kişi olması söz konusu değildir.
(x) 🔍 Fatih Sultan Mehmet hangi tarihi şahsiyetlerden etkilendi?
