Mushaf olarak Kur'an-ı Kerim
Allah Teala'nın Hz. Cebrail (AS) aracılığı ile Resulullah'a (SAV) nazil ettiği Kur'an-ı Kerim, vahiy katipleri ile kayıt altına alınmıştı. Yalancı Peygamber Müseylime ile yapılan Yemame Savaşı'nda yedi yüz hafızın şehit olması ile Hz. Ebubekir (RA), Hz. Ömer'in (RA) ısrarlı teklifi ile Zeyd b. Sabit'e Kur'an-ı Kerim'i bir mushaf olarak toplattı. Sonraki dönemde farklı okuyuş biçimlerinin oluşmasıyla Hz. Osman'ın (RA) emriyle mushaflar yazılarak İslam coğrafyasının büyük şehirlerine gönderildi.
Önceki Resimler için Tıklayınız
◾ Bu zor vazifeye genç Zeyd. Sabit (RA) atandı. O (RA), bu zor yolculukta yazılı tüm parçaları bir araya getirdi, okudu ve sahabilerin ezberini karşılaştırdı ve ayetleri sahifelere yazdı.
Zeyd. Sabit kimdir?
611 - 665 yılları arasında yaşayan sahabi, güçlü hafızası ile tanınırdı.
◾ Yazımın tamamlanmasının ardından sahifeler kontrol edildi, farklı isimler tarafından karşılıklı olarak okundu. Bu şekilde Kur'an-ı Kerim eksik ya da fazlalık olmadan yazıya geçirilmiş oldu.
◾ Başta Aşere-i Mübeşşere olmak üzere sahabenin önde gelenleri bu zor vazifesinde Zeyd b. Sabit'e (RA) yardımcı oldu. Sahifeler sağlığında Hz. Ebubekir'in (RA) yanındaydı. Vefatının ardından Hz. Ömer'e (RA), onun da vefatının ardından Allah Resulü'nün (SAV) hanımı Hz. Hafsa (RANHA) annemize geçti.
Aşere-i Mübeşşere nedir?
Allah Resulü'nün (SAV) henüz hayatta iken cennete gireceğini müjdelediği sahabilerdir.
◾ Zamanla genişleyen İslam Devleti'nde sahabiler farklı usullerde Kur'an-ı Kerim öğretimine başladılar. Medine'de Hz. Osman (RA), Hz. Ali (RA), Übey b. Ka'b (RA), Zeyd b. Sabit (RA); Kufe'de Abdullah b. Mesud (RA); Basra'da Ebu Musa el-Eş'ari (RA); Şam'da Ebü'd-Derda (RA); Filistin'de Muaz b. Cebel (RA) talebelerine Hz. Peygamber'den (SAV) öğrendikleri şekliyle okutuyorlardı.
◾ Bu okuyuş farkının önüne geçmek Hz. Osman'ın (RA) hilafetinde ele aldığı ilk meselelerden biri oldu. Abdullah b. Mesud (RA), Ebu Musa el Eş'ari (RA) ve Übey b. Kab'ın (RA) mushaf yazmaları da okuyuş farklılıklarını derinleştiriyordu.
◾ Hz. Osman (RA), Huzeyfe b. Yeman'ın (RA) teklifi ile Kur'an-ı Kerim mushafını çoğaltmaya karar verdi. Bu meseleyi Zeyd b. Sabit (RA), Abdullah b. Zübeyr (RA), Abdurrahman b. Haris B. Hişam (RA) ve Sadi b. As'tan (RA) oluşan dört kişilik bir heyete bıraktı.
◾ Bu heyet Kur'an-ı Kerim'i çoğaltırken üzerinde ihtilaf edilemeyecek Kureyş lehçesini esas aldı. Heyetin titiz çalışmaları beş yıl sürdü ve ortaya çıkan mushaflar "Hz. Osman Mushafları" olarak anıldı.
◾ Bu faaliyet ile Kur'an-ı Kerim, Fatiha Suresi'nden başlayıp Nas Suresi ile nihayete ermiş oldu. Bu mushaflarda da hareke ve harf bulunmuyordu.
◾ Hz. Osman (RA) mushafları Medine, Mekke, Kufe, Basra ve Şam'da tutuldu. Ayrıca bir mushafı Hz. Osman (RA) kendisine ayırmıştı. Bu hadisenin ardından dağıtılan mushaflar esas alındı ve Kur'an-ı Kerim okuma hususunda birlik sağlanmış oldu.
◾ Bu mushafların dışında kalan mushaflar, Hz. Osman'ın (RA) emri ile yok edildi. Hz. Hafsa'nın (RANHA) vefat etmesinin ardından ilk toplanan mushaf Medine Valisi Mervan tarafından imha edildi.