Mimar Sinan'ın çıraklık eseri Şehzadebaşı Camii
Mimar Sinan'ın mimarbaşı olduktan sonraki ilk selatin camisi olan Şehzade Camii, İstanbul'un kalbinde yer almakta. 1543-1548 yılları arasında Kanuni'nin oğlu Şehzade Mehmet anısına inşa edilen bu yapı, "çıraklık eserim" dediği usta mimarın dehasını sergilemekte. Sinan, burada Rönesans mimarlarının hayalini süsleyen 4 yarım kubbeli tasarımı uygulayarak mimaride çığır açmıştı. Kare planlı, çift minareli cami, sahip olduğu külliyesiyle de zamana meydan okumaya devam etmekte. İşte, Mimar Sinan'ın çıraklık eseri Şehzadebaşı Camii...
◾ Kanuni Sultan Süleyman'ın "Şehzadeler güzidesi" dediği oğlu Şehzade Mehmet'in Manisa'da sancak beyliği yaparken 1543'te 22 yaşındayken ölümü üzerine yaptırdığı cami ve külliyenin inşasına Mimar Sinan tarafından 1543'te başlandı.
◾ Mimar Sinan'ın "mimarbaşı" ünvanıyla tasarladığı ilk selatin camisi olarak bilinen yapı, Sinan'ın mekan bütünlüğünü sağlayan "merkezi kubbeyi dört yarım kubbeyle desteklediği" yeni tasarımıyla öne çıkıyor.
◾ Dört büyük ayak üzerine oturan merkezi kubbenin, dört yarım kubbeyle desteklendiği mimari yapıda köşelerdeki küçük kubbelerle tamamlanan örtü sistemi, Sinan'ın daha sonra Edirne'de inşa edeceği Selimiye Camisi'nde mükemmele ulaşacak kubbe mimarisinin ilk nüvelerini barındırıyor.
◾ Caminin etrafında medrese, imaret, tabhane ve türbelerden oluşan külliye yer alırken, Şehzade Mehmet'in türbesi de bu alanda bulunuyor.
◾ İran ve Orta Asya etkileri taşıyan Şehzade Mehmet Türbesi, zengin çini süslemeleriyle de dikkati çekiyor. Fatih ilçesindeki Şehzadebaşı semtinin silüetini belirleyen Şehzade Camisi, bugün hem ibadet işlevini sürdürüyor hem de mimarlık tarihiyle ilgilenen araştırmacılar ve ziyaretçiler için önemli bir yapı olma özelliğini koruyor.
◾ İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş, Şehzade Camisi'nin önemini, mimari yapısını ve külliye düzenini anlattı.
◾ Pektaş, Kanuni Sultan Süleyman'ın çok sevdiği oğlu Şehzade Mehmet'in genç yaşta beklenmedik şekilde ölümü üzerine inşa ettirdiği caminin medrese, kervansaray, imaret ve sıbyan mektebinden oluşan klasik Osmanlı külliyesi olduğunu aktardı.
◾ Mimar Sinan'ın 1543 ve 1548 yılları arasında inşa ettiği caminin, Osmanlı dönemindeki selatin cami ve külliyesinde olduğu gibi bulunduğu semte adını verdiğini dile getiren Pektaş, "Camiyle beraber bitişiğindeki türbenin bulunduğu hazire, mezarlık ve bugün belediye binasına bakan cephesindeki diğer türbe ve mezarlıklarla beraber arka tarafta medrese ve kervansarayın oluşturduğu iki akslı bir düzenleme gösteren ilginç bir yapıdır." ifadelerini kullandı.
