İnsanı felakete götüren haslet: Kibir

📌 İnsanların kişiliğini, ahlakını oluşturan duygular iyi ve kötü olarak ikiye ayrılır. Kibir, gurur, ikiyüzlülük, riya, gösteriş kötü; tevazu, alçak gönüllülük, sevgi, merhamet, cesaret, sabır ise iyi huylardır.

➡ Kötü hasletlerden biri olan kibir, sözlükte büyüklük anlamına gelir ve kişinin kendini üstün görmesi ve bu duyguyla başkalarını aşağılayıcı davranışlarda bulunmasıdır.

Kibir hakkında ayet ve hadisler

📌 Yüce Allah, insan onurunu zedeleyecek her türlü davranışı ve huyu yasaklamıştır. Kibir, insanı felakete götüren bu hasletlerden biridir, aynı zamanda. Bu duygu adeta gönülleri kör eden manevi bir hastalıktır.

➡ Kendisine sonsuz nimetleri sunan Rabbini unutarak yaşamasına ve en nihayetinde de helakine sebep olur.

➡ İnsanda üç türlü kibir mevcuttur. Birincisi Yüce Allah'a ve peygamberine karşı gösterilen kibirdir ki en tehlikesi de budur. İkincisi insana karşı gösterilen, üçüncüsü ise kişinin kendi nefsinde oluşturduğudur.

📌 Kibrin altında küfrün bir yansıması görülmektedir. Çünkü büyüklük taslayan insanlar, boyun eğmeyi kabul etmez. Kulluk, kendinden yüce bir makama itaat etmeyi ve mütevazı olmayı gerektirir.

➡ Allah'a ve peygamberine karşı gösterilen kibir, insanı şeytanlaştırır. Yeryüzünde ve göklerde ilk isyan, şeytanın Hz. Adem'i kıskanarak Allah'a karşı gelmesi, büyüklük taslamasından dolayı çıkmıştır.

➡ Yüce Allah, Hz. Adem'i yarattıktan sonra meleklere şöyle buyurdu: "Onun şeklini tamamladığım ve ona ruhumdan üflediğim vakit siz de hemen onun için secdeye kapanın." Bunun üzerine bütün melekler secde etse de iblis karşı çıktı. Büyüklük taslayarak, kendi aciz aklıyla varlığını Allah'ın buyruğundan daha önemli saydı. Kibrine esir olan şeytan; "Ben, şekillenebilir özlü balçıktan, (şekil verilip) kurutulmuş çamurdan yarattığın bir insana asla secde etmem! Çünkü ben ondan daha üstünüm, beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın." dedi.

➡ Uzun yıllar ibadet etse de Hz. Adem'e duyduğu çekememezlikten dolayı yüce Allah'ın katındaki değerini yitirdi. Rabbimiz şöyle buyurdu: "Öyle ise oradan (cennetten) çık, artık kovuldun. Muhakkak ki kıyamet gününe kadar lânet senin üzerine olacaktır."

📌 Bir diğer kibir çeşidi de kişinin kendi nefsine karşı yaptığıdır ki, Peygamber Efendimiz (sav) tarafından kınanmıştır.

➡ Kibirli fakir, Peygamber Efendimiz (sav) tarafından hoş karşılanmaz. Nitekim o kimse, kibrinden dolayı ihtiyacını gideremeyecek durumda kalır ve iyiliğin kendisine ulaşmasına engel olur. Aynı zamanda muhtaç durumdaki ailesini de mağdur eder.

"Yeryüzünde böbürlenerek dolaşma! Ne yeri yarabilir ne de dağlarla boy ölçüşebilirsin."

(İsra suresi, 37. ayet)

➡ Yüce Allah, bu ayet-i kerime ile insanların acizliğini hatırlatarak kibir gibi gözü kör edici hasletlerden uzak durması konusunda uyarmıştır. Nitekim insanlar ne kadar başarıya imza atarsa atsın, yapacaklarının sınırı bellidir. Ne ölümsüzlüğü bulabilir ne de yoktan var etme gücüne sahiptir.

➡ Kibir, boş kuruntudan ibarettir. Nitekim Peygamber Efendimiz (sav) kibrin tehlikesi hakkında müminleri şöyle uyardı: "Müslüman kardeşini küçük görmesi, kişiye kötülük olarak yeter." (Müslim, Birr, 32)

📌 Hiç kimsenin bir başkasına üstünlük taslamaya hakkın yoktur. Nitekim Peygamber Efendimiz de (sav); "Ey insanlar! Dikkat ediniz; Rabbiniz birdir, atanız da birdir. Takva dışında Arab'ın Arap olmayana, Arap olmayanın Arab'a; beyazın siyaha, siyahın beyaza bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvadadır." buyurmuştur.