Dünya tarihinin en eski nüshalarından Kadı Beyzavi Tefsiri
İslam dünyasının yetiştirdiği en kıymetli alimlerden biri olan ve birçok alanda eser veren Kadı Beyzavi, ilme büyük katkılar sağladı. Tefsir alanında yazmış olduğu Envarü't-Tenzil ve Esrarü't-Te'vil isimli eser, onun bu alana hakimiyetini gösteren en önemli çalışmalardan biriydi. Sonradan kaleme alınan eserlere kaynaklık eden Envarü't-Tenzil'in geçtiğimiz günlerde 750 yıl önce yazılan nüshası ortaya çıktı. Eser aynı zamanda dünya üzerindeki en eski nüshalardan biri olma özelliğini taşıyordu. Peki, keşfedilen bu nüsha ilim dünyasına nasıl bir katkıda bulundu?
Önceki Resimler için Tıklayınız
📌Beyzavi, bu eserinde kendisinden önceki başlıca tefsir kitaplarını ustaca özetlemiş, âyetlere getirdiği yorumlar yanında dil kaidelerine dayanarak yaptığı açıklamalarla da büyük bir müfessir olduğunu göstermişti.
📌Edebi ve felsefi tahlillerin ağır bir üslûpla ifade edilmesinden dolayı zor anlaşılmasına rağmen eser büyük itibar görerek medreselerde okutuldu. Kendisinden sonra yazılan tefsirler için vazgeçilmez bir kaynak oldu.
📌Hatta öyle ki esere 250'den fazla şerh yapıldı. Bunun yanında haşiye ve dipnota da sahipti.
Erzurum'da, İslam tarihinin en eski nüshalarından olduğu değerlendirilen ve Kadı Beyzavi tarafından yaklaşık 750 yıl önce yazılan "Tefsir Nüshası" gün yüzüne çıkarıldı.
📌Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphanesi'nde proje kapsamında araştırma yapan Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dündar Alikılıç ve ekibince tarihin en eski Kadı Beyzavi tefsir nüshası tespit edildi.
📌Bu, Kadı Beyzavi'ye ait olan en eski ve sağlam nüshaydı. Bu nüshayı önemli kılan ise yazarın hayattayken bizzat öğrencisi Zahirüddin Abdüssamed b. Mahmud b. Abdüssamed el-Faruki el Farabi tarafından istinsah edilmesiydi.
📌Nüshanın bir diğer önemi ise Beyzavi'nin vefatı hakkında yetersiz bilgiyi aydınlatıyor olmasıydı. Beyzavi'nin vefat tarihi hakkında görüş birliği yoktu. Bu nüshanın sonuna ise Kadı Beyzavi'nin vefatının Eylül-Ekim 1292 tarihinde olduğuna dair not düşülmüştü. Talebesinin hocasının vefatına kadar onun yanında kaldığı için bu düşürülen not Beyzavi'nin ölüm tarihini de kesinleştirdi.
🔎Eserin en eski nüshası hangisi?
İran Milli Kütüphanesi'nde yer alan en eski nüshaydı. Fakat eseri keşfefen Alikılıç, yazı çeşidi ve diğer özelliklerinden dolayı bunun en eski nüsha olmadığını, ellerinde bulunanın en eskisi olduğunu ifade etti.
İslam tarihinin üç büyük aliminden yaşama dair öğütler
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
