Arama

İnsanın fiilleri kaça ayrılır? İnsanın fiilleri nasıl meydana gelir?

Yayınlanma Tarihi: 23.01.2019 19:25 Güncelleme Tarihi: 22.01.2019 18:50
İnsanın fiilleri kaça ayrılır? İnsanın fiilleri nasıl meydana gelir?

Nefes alışımız, kalp atışımız, midemizin sindirimi gibi zorunlu ve refleks hareketlerimiz olduğu gibi, yazı yazmak, oturup kalkmak, namaz kılmak veya kılmamak gibi irademize bağlı fiillerimiz de vardır. Peki, insanın fiilleri kaça ayrılır? İnsanın fiilleri nasıl meydana gelir? Diyanet’in İlmihal-1 “İman ve İbadetler” kitabında yer alan bilgilere göre, insanın fiillerinin yaratılması hakkında merak edilenleri ve bilinmeyenleri sizler için derledik.

İNSANIN FİLLERİ KAÇA AYRILIR?

İnsanın fiilleri, zorunlu (ıztırarî) fiiller ve ihtiyarî (iradeli) fiiller olmak üzere ikiye ayrılır. Nefes alışımız, kalp atışımız, midemizin sindirimi gibi zorunlu ve refleks hareketlerimizin oluşturduğu fiillere ıztırarî fiiller adı verilir. Bunların oluşumunda insan iradesinin herhangi bir rolü yoktur. Dolayısıyla da insan bu fiillerden sorumlu değildir.

İNSANIN FİİLLERİ NASIL MEYDANA GELİR?

Yazı yazmak, oturup kalkmak, namaz kılmak veya kılmamak, hayır veya şer, iyi veya kötü bir şey işlemek gibi hür irademizle seçerek yaptığımız fiiller ise iradeli fiillerimizdir. İradeli fiillerimizin oluşumunda herhangi bir baskı ve zorlama altında değilizdir. Her ne şekilde olursa olsun bizi ve yaptıklarımızı yaratan Allah Teâlâ olduğu için, bizim her iki çeşit fiilimizi yaratan da Allah Teâlâ'dır.

Ehl-i sünnet'e göre kulların fiillerini onların iradeleri doğrultusunda yaratan Allah olduğu için, yaratma sıfatı Allah'tan başka bir varlığa verilemez. Bu sebeple kulun, fiilini kendisinin yarattığı ileri sürülemez. Çünkü bir âyette "Allah her şeyin yaratıcısıdır..." (ez-Zümer 39/62) buyurulmuştur.

İnsanın fiili de şey kapsamındadır. Şey somut varlığı olan demektir. O halde insan fiilinin yaratıcısı da Allah Teâlâ'dır. Buna göre insan, hür iradesi ile fiili seçer, gerekli gücü sarfeder, Allah da onun neyi seçeceğini ezelî ilmi ile bilir, bu ilmine göre irade ve takdir buyurur ve bu iradesi doğrultusunda yaratır.

2022 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN