Unutulan İlk Dünya Savaşı: Kırım Harbi
1853 - 1856 arasında gerçekleşen Kırım Harbi, Fransa ve İngiltere'nin Osmanlı Devleti'nin yanında yer aldığı ilk ve tek savaştır. Modern anlamda "ilk dünya savaşı" olarak da bilinen Kırım Harbi Osmanlı'yı saf dışı bırakarak sıcak denizlere inmek isteyen Rusların mağlubiyetiyle sonuçlanır. Tarihimizdeki en önemli kırılmalardan biri olan Kırım Harbi'ni araştırdık.
◾ İlk dünya savaşı olarak kabul edilen Kırım Harbi, 4 Ekim 1853-30 Mart 1856 tarihleri arasında gerçekleşmişti. Bir tarafta Çarlık Rusya diğer tarafta ise Osmanlı, İngiliz ve Fransız güçleri bulunmaktaydı.
◾ Osmanlı, İngiliz ve Fransız ordularının zaferiyle sonuçlanan savaş sonrası Osmanlı galip gelmesine rağmen hem ciddi bir borç yükü altına girmiş oldu hem de Islahat Fermanı'nı ilan etti.
93 HARBİ: BALKANLARIN TARİHİ VE SİYASİ MANZARASINDA BİR KIRILMA NOKTASI
◾ Osmanlı Devleti içinde yaşayan Ortodoksların hamiliği politikası üzerinden Osmanlıyı yok etmeyi düşünen Ruslar, İngilizlere teklif götürdü. Ama ingilizler Osmanlının paylaştırılması fikrine şiddetle karşı çıktı. Bunun üzerine Ruslar Osmanlılardan tüm Ortodoksların koruyuculuğunu istediler. Osmanlıların teklifi reddetmesi ile saflar belirginleşmeye başladı.
◾ Fransa ve İngiltere bu durumda Osmanlıların yanında yer aldı. İngiltere ve Fransa Rusya'nın sıcak denizlere inmesini ve Avrupa'da nüfuz kazanmasını istemiyordu. Böylece tarihte ilk defa Osmanlı-İngiliz-Fransız birliği oluştu.
◾ 22 Haziran'da Eflak ve Boğdan'a Rus orduları güvenlik gerekçesi ile girdi. Bu gelişme üzerine Viyana'da toplanan Batılı devletler Rusya'ya nota verdiler ve notanın bitiş tarihinden itibaren savaş başlamış oldu.
◾ Savaşın başlangıcında Balkanlar'da başarılı olan Osmanlı ordusunun Kafkaslardaki başarısızlığı sonrası İngiltere ve Fransa savaşa dahil oldu.
◾ Kırım Harbi bu yönüyle modern anlamda ilk dünya savaşı olarak kabul edilir. Rusya karşısında Osmanlı, İngiltere, Fransa, Sardinya, İsviçreli gönüllüler yer aldı.
◾ Tuna, Kafkasya ve Karadeniz olmak üzere üç ana cephede ilerleyen savaş esasında müttefiklerin Kırım'a çıkmaları ile şöhret buldu. 20 Eylül 1854'te 30 bin Fransız, 21 bin Britanyalı ve 60 bin Osmanlı askerinden oluşan müttefik kuvveti 89 harp ve 267 nakliye gemisiyle Kırım'a çıktı. Bu daha önce Karadeniz'de görülmemiş bir hadiseydi.
◾ Çar I. Nikolay'ın ölümü üzerine tahta çıkan II. Alexandr, barış istedi. Böylece dünya tarihinin ilk dünya savaşı sona erdi. 30 Mart 1856 tarihinde Paris Antlaşması imzalandı.
Kırım Harbi'ndeki önemli çarpışmalar
▪ Kalafat Muharebesi: 28 Ekim 1853
↪ Osmanlı ve Rus ordusu arasında gerçekleşti. Savaşı Osmanlı ordusu kazandı.
▪ Oltenitsa Muharebesi: 2-11 Kasım 1853
↪ Osmanlı ve Rus ordusu arasında gerçekleşti. Savaşı Osmanlı ordusu kazandı.
▪ Sinop Baskını: 30 Kasım 1853
↪ Sinop'ta Rus donanması Osmanlı donanmasını yaktı. Bu savaş yelkenli ahşap gemilerin son defa kullanıldığı, patlayıcı mermilerin ilk kullanıldığı savaş olarak tarihe geçti.
▪ Silistre Kuşatması: 14 Nisan - 23 Haziran 1854
↪ Osmanlı ve Rus ordusu arasında gerçekleşti. Savaşı Osmanlı ordusu kazandı.
▪ Alma Muharebesi: 20 Eylül 1854
↪ Müttefikler ve Rus ordusu arasında gerçekleşti. Savaşı Müttefik Orduları kazandı.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
