Arama

Seyahatname'de yer alan sivrisinek vakası

"Çok gezen mi bilir yoksa çok okuyan mı bilir?" sorusunu bize her seferinde düşündürten seyyah-ı alem Evliya Çelebi, imparatorluk topraklarının neredeyse bütün bölgelerini gezdi. Bir rüya ile yolculuğu başladı, bin rüya tadında güzellikleri bizlere miras bıraktı. Yaptığı seyahatlerde karşısına çıkan kitaplarda bile bulamayacağımız ilginç hadiseleri, eseri Seyahatname'ye kaydetti. İzmir'in Menemen ilçesinde vuku bulan sivrisinek vakası da bunlardan yalnızca biriydi... Peki, Evliya Çelebi'ye göre Menemen'in sinek istilasına uğramasının arka planında ne vardı?

  • 1
  • 10
Osmanlı İmparatorluğu'nun eksiksiz tasviri: Seyahatname
Osmanlı İmparatorluğu'nun eksiksiz tasviri: Seyahatname

Evliya Çelebi, 17. yüzyılın önde gelen gezginlerinden ve az sayıdaki nesir yazarlarındandır. Kırk yılı aşkın bir süre boyunca hemen hemen bütün Osmanlı ülkesini ve diğer memleketleri dolaşarak Türk kültür tarihinde örneğine rastlanmayan büyük bir seyahatnâme kaleme almış ve günümüzde önemi giderek artan bu eseriyle âdeta bütünleşmiştir.

Çelebi bu eseriyle, Osmanlı İmparatorluğu'nun ve çevresinin eksiksiz bir tasvirini ve seyahatlerin eksiksiz bir kaydını sunmaktır.

50 yıllık gezgin Evliya Çelebi kimdir?

Bütün gezip gördüğü yerleri okuyucuya anlattığı on ciltlik eseri Seyahatname, sadece gözlemlere dayalı aktarmaları ve anlatımları içermekle kalmayıp, araştırıcılar için önemli inceleme ve yorumlara da olanak sağlayan bu eser, belirli bir çalışma alanını değil, insanla ilgili olan her şeyi kapsar. Bu yönüyle Seyahatname, Türk kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahiptir.

20 maddede seyyah-ı alem Evliya Çelebi kimdir?

  • 3
  • 10
Seyahatname'de yer alan ilginç olaylardan biri: Sivrisinek vakası
Seyahatname'de yer alan ilginç olaylardan biri: Sivrisinek vakası

İstanbul'u semt semt gezen ve çeşitli meclislerle kahvehanelere uğrayarak buralar hakkında bilgiler toplayan Evliya Çelebi, İstanbul dışına ilk seyahati 1640 yılında Bursa'ya yapar. Böylece Çelebi'nin seyahat serüveni başlamış olur.

Bu seyahat serüveninde ise Çelebi, imparatorluk topraklarındaki ilginç hadiseleri kendi renkli üslubuyla anlatır. Bunlardan biri de eserde yer alan sivrisinek vakasıdır.

Evliya Çelebi'nin dilinden Süleymaniye Camii

İzmir'in Menemen ilçesini gezen Evliya Çelebi, günümüzde bilhassa yaz aylarında devam eden ilginç bir sıkıntıya Seyahatname'sinde oradaki insanların diliyle aktarıyor.

Çelebi'nin aktardığına göre Menemen'de temmuz ayında özellikle ikindiden sonra sinekler yüzünden şehir içinde kimse kalmaz, herkes bağ ve bahçelere gidip orada yatardı. Sabahleyin ise tekrar şehre dönerlerdi. Eğer biri şehir içinde yatarsa Evliya'nın aktardığına göre sinekler o kişiye aman vermez ve "Allah korusun" helak ederlerdi.

Seyahatname'de yer alan leziz tatlılar

  • 5
  • 10
Sineklere davul çalan bekçiler
Sineklere davul çalan bekçiler

Bütün şehir halkı evlerinde bütün eşyalarını, kap ve kacaklarını bırakıp, evlerinin kapılarını da açık bırakarak bağa giderlerdi. Şehir içinde ancak 10 adet adam bekçi olarak kalırdı. Gece kıyafetlerini giyen bekçiler, yüzlerini ve gözlerini sarıp sarmalayıp boyunlarına birer davul geçirerek sabaha dek davul çalardı ve şehri koruyup gezelerdi. Çelebi, davul çalarak sivrisinekten kurtulduklarını söylerdi. Zira ünlü seyyaha göre bu sivrisinekler neyzen gibi "sazendeydi." Bu sebeple Menemen halkı her gece sivrisineğe davul çalıyordu.

Hatta öyle ki bu durum Aydın, Saruhan, Sığla, Bursa ve Teke sancakları arasında darb-ı mesele (atasözü, deyim) dönüşmüş ve "Menemen davulu gibi öter" sözü ortaya çıkmıştı.

Seyahatname'de meyveleriyle ünlü 10 şehir

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN