Arama

Osmanlı'nın en önemli silahşoru; Matrakçı Nasuh

16'ıncı yüzyılda yaşamış bir Osmanlı dahisi olan Matrakçı Nasuh, matematik, tarih, coğrafya, kartografi, topografya, silahşorluk, hat gibi bilim ve sanat alanlarında çalışmalar yapmış çok yönlü bir bilim adamıydı. Matrak oyunun mucidi olan Matrakçı Nasuh'a silahşorlukta gösterdiği üstünlükten dolayı Kanuni Sultan Süleyman tarafından berat verildi. Sizler için Osmanlı'nın en önemli dahilerinden biri olan Matrakçı Nasuh'un ilim dünyasına katkılarını derledik.

  • 1
  • 14
MATRAKÇI NASUH KİMDİR?
MATRAKÇI NASUH KİMDİR?

Gerçek adı Nasuh Bin Karagöz El-Bosnavi olan Matrakçı Nasuh'a lakabı labutu andıran sopalarla oynanan oyunu keşfettiği için verildi. II. Bayezid'in son döneminde Enderun'da eğitim gördü.

Yavuz döneminde telife başladığı Cemâlü'l-küttâb ve kemâlü'l-hussâb adlı eserini Sultan'a ithaf etti. O sıralarda iyi bir silâhşor olarak da ün kazandı.

Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman döneminde eserler verdi. Çizimleri bugün hem estetik hem de geçmişe ait çok ayrıntılı bilgiler içermesi nedeniyle şaheser olarak tanımlanır.

Tarih, matematik, savaş sanatları gibi alanlarla yakından ilgilenen Nasuh, bu konularda önemli eserler verdi.

Döneminin en önemli aydınlarından biri olan Nasuh, daha çok minyatür alanında tanınsa da pek çok alanda maharetini gösterdi.

Matrakçı Nasuh matematik, tarih, coğrafya, kartografi, topografya, silahşorluk ve hat gibi bilim ve sanat alanlarında değerli eserler kaleme aldı.

  • 3
  • 14
MATRAK OYUNUNUN MUCİDİ
MATRAK OYUNUNUN MUCİDİ

Nasuh, matrak oyununun mucidiydi. Bu oyunda akranlarına üstünlüğü ve silâhşorluktaki rakipsizliğinden dolayı Kanuni Sultan Süleyman tarafından Matrakçı Nasuh'a berat verildi.

Mısıra giden Matrakçı Nasuh, oradaki silah ve mızrak yarışmalarına katıldı. Ünlü silâhşorların yer aldığı bu yarışmada, diğer oyuncuları ustaca hamlelerle saf dışı bıraktı.

Öyle ki Mısır Valisi Hayır Bey, Matrakçı Nasuh'un üstünlüğünü göstermek için, Mısır'daki silâhşorların kendisine karşı koyamadıklarını itiraf ettiklerini belirten bir teslimat belgesi olan "temessük" verdi.

  • 4
  • 14
MATRAK OYUNU NASIL OYNANIR?
MATRAK OYUNU NASIL OYNANIR?

Matrak kelime anlamı olarak değnek, sopa anlamına gelir. Matrakçı ise bu sopalarla talim öğreten anlamındadır.

Matrak oyunu, yeniçeri ve sipahilere kılıç-kalkan eğitimi öğretmek amacı oynanırdı.

Matraklar genellikle şimşir ağacından yapılır ve cilalanırdı. Rakipler, ellerinde matrak alıp meydana çıkıp çarpışırdı. Bu oyunda amaç rakibinin başına vurabilmekti.

Bir savaş oyunu olan matrakta IV. Murat'ın çok iyi olduğunu söyleyen Evliya Çelebi şunları aktarır: "Her oyunda zamanının tek adamı, Sâm' (İranlı bir pehlivan) eş bir padişah idi. Matrakbazlıkta son derece ustaydı. Karşısına hiç kimse çıkamazdı. Her usta oyuncunun bir zayıf tarafını bulur ve öyle bir darbe indirirdi ki, matrak kafasına tak diye inerdi. Matrak oyunu yüz yetmiş çeşit idi. Padişah, bunlardan yalnız yetmiş kadarını bilirdi. Ama tatbikine muktedirdi."

  • 5
  • 14
YÜRÜYEN KALE YAPTI
YÜRÜYEN KALE YAPTI

Matrakçı Nasuh, 1529 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın şehzadeler için yaptığı sünnet töreninde At Meydanı'nda iki tane yürür hisar yaptı. Oluşturduğu bu hisarların beş kulesi ve dört kapısı vardı. Ayrıca hisarlara toplar ve tüfekler koydu.

Nasuh'un kâğıttan yaptığı iki hisarda çeşitli savaş müsabakalarını tertip etti. Bu gösterisinden sonra "silah üstadı" unvanını aldı. Burada yaptığı yürüyen hisarın tasvirini Tufet el-Guzat adlı eserinde gösteren Nasuh aynı eserde silahşorluğa dair bilgi ve deneyimlerini de kaleme aldı.

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN