İşgalden kurtarılan Karabağ’ın tarihi kırılma noktaları
Azerbaycan ile Ermenistan arasında Dağlık Karabağ krizine ilişkin yapılan anlaşma kapsamında dün itibariyle ateşkes ilan edildi. Ermenistan, 30 yıl boyunca Azerbaycan topraklarının yüzde 20'sini oluşturan Dağlık Karabağ bölgesini işgal altında tutmuş; bu işgaller sırasında yaklaşık 30 bin Azeriyi haince katletmiş, 1 milyon kişinin göç etmesine, geride kalanların ise öz vatanlarında mülteci durumuna düşmesine sebep olmuştu. Bağımsızlığını ilan ettiği tarihten bu yana Ermenistan'ın yol açtığı sorunlarla baş eden Azerbaycan'ın işgalden kurtarılan toprağı Karabağ'a dair kırılma noktalarını derledik.
Önceki Resimler için Tıklayınız
Ermeniler 3-6 Eylül 1979'da Paris'te, ardından 1983'te Lozan'da toplanan Dünya Ermenileri Kongresi'nde Sovyet Rusya'da bulunan 29 bin kilometrekarelik Ermenistan'ın kendilerine yetmediğini belirterek Karabağ'ın Ermenistan'a katılması için eylem kararı aldılar.
13 Temmuz 1985'te Sevr'de yapılan III. Dünya Ermenileri Kongresi'nde alınan kararlar arasında Karabağ'ın Ermenistan'a katılması için kamuoyu faaliyetlerinin başlatılması da vardı.
Ermenilerin benzer çalışmaları karşısında kayıtsız kalmayan Azerbaycan yetkilileri, Dağlık Karabağ'ın Azerbaycan'ın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtir bir deklarasyon yayımladılar.
25 Ocak 1988'de Karabağ'da yaşayan Azeriler, Ermeniler tarafından göçe zorlanmaya başlandı ve bunun neticesinde şubat ayından itibaren Karabağ'dan yapılan göçler hızlandı.
Haziran ayında Ermeni Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Dağlık Karabağ'ı Azerbaycan Yüksek Sovyeti'nden istediyse de teklif reddedildi. Daha sonra bu teklifi Moskova da kabul etmedi.
Meşrû yollarla istediklerini elde edemeyen Ermeniler, 1989'da Karabağ'da ulaşımı engelleyip yollara mayınlar döşeyerek kontrolü ellerine geçirmeye başladılar.
Ancak Sovyetlerin dağılmasının ardından 1992 yılında Ruslardan silah ve destek alan Ermeniler Şuşa, Hocalı ve diğer yerleri ele geçirdiler. Yaklaşık 30 bin kişi Ermeniler tarafından haince katledildi ve 1 milyon kişi bulunduğu yerden ayrılmak zorunda kaldı; kalanı ise mülteci durumuna düştü.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Ermeni güçlerinin Azerbaycan'ın işgal altındaki tüm topraklarından çekilmesini istedi ancak bu, 30 yıl boyunca gerçekleşmedi. O tarihten bu yana Azeri topraklarının yüzde 20'lik kısmı Ermeni işgali altında kaldı.
Geçtiğimiz aylarda Ermenistan ordusunun Azerbaycan sivil yerleşim birimlerine gerçekleştirdiği saldırılara, Azerbaycan ordusu da karşılık vermeye başlamış ve Ermeni güçlere büyük zayiat vermişti.
Azerbaycan ordusu, Dağlık Karabağ'da 27 Eylül'de başladığı operasyonda 4 kent merkezi, 3 kasaba ve 220 civarında köy ile bazı önemli tepeleri Ermenistan'ın işgalinden kurtarmıştı. 2 gün önce ise stratejik açıdan büyük öneme sahip Dağlık Karabağ'ın sembol şehri Şuşa'nın işgalden kurtarıldığı duyurulmuştu.
